กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ร่วมมือกับบริษัท โนวาร์ตีส (ประเทศไทย) จำกัด ให้บริการชุดตรวจวัดปริมาณยีนลูกผสม BCR-ABL mRNA สำหรับตรวจติดตามการรักษามะเร็งเม็ดเลือดขาวชนิดเรื้อรังแบบมัยอีลอยด์ (Chronic Myelogenous Leukemia; CML)ในการรักษาด้วยยา Imatinib ซึ่งเป็นยาตัวแรกที่ใช้รักษามะเร็งเม็ดเลือดขาว ชนิด CML โดยเมื่อปี พ.ศ. 2560-2561 ได้ให้บริการตรวจฟรีแก่ผู้ป่วยมะเร็งเม็ดเลือดขาวชนิด CML ที่ใช้สิทธิประกันสังคม และสิทธิประกันสุขภาพถ้วนหน้าไปแล้วจำนวน 900 ราย พบว่าผู้ป่วยร้อยละ 24 ไม่ตอบสนองต่อยาดังกล่าว ซึ่งผู้ป่วยกลุ่มนี้ควรจะได้รับการเปลี่ยนยาที่เหมาะสมด้วยยาอื่นในบัญชียาหลักแห่งชาติ ซึ่งในปี พ.ศ.2562 จะช่วยเหลือผู้ป่วยโดยการตรวจฟรีเพิ่มอีก 500 ราย

นายแพทย์โอภาส การย์กวินพงษ์ อธิบดีกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ กล่าวว่า ผู้ป่วยมะเร็งเม็ดเลือดขาวชนิด CML สามารถรับการรักษาด้วยยารักษาโรคมะเร็งแบบมุ่งเป้าฟรีตามสิทธิประกันสังคมและสิทธิประกันสุขภาพถ้วนหน้า ยามะเร็งมุ่งเป้า Imatinib เป็นยาตัวแรกที่ใช้รักษามะเร็งเม็ดเลือดขาวชนิด CML นี้คิดค้นโดย ศาสตราจารย์ นายแพทย์ ไบรอัน เจ. ดรูเคอร์ ซึ่งเป็นผู้ได้รับพระราชทานรางวัลเจ้าฟ้ามหิดลประจำปี พ.ศ. 2561 โดยยา Imatinib จะออกฤทธิ์โดยตรงต่อยีนมะเร็งที่เป็นสาเหตุของโรคและทำให้โรคสงบลงได้ ดังนั้นหากผู้ป่วยที่ตอบสนองต่อยาดีจะสามารถยืดอายุผู้ป่วยโดยเฉลี่ยถึง 8 ปี ซึ่งจะมีคุณภาพชีวิตที่ดี แต่หากผลการตรวจบ่งชี้ว่ายา Imatinib ไม่สามารถควบคุมโรคมะเร็งได้และอาจเพิ่มความเสี่ยงที่โรคจะลุกลามหรือเสียชีวิตได้ ดังนั้นจึงจำเป็นที่จะต้องตรวจติดตามประสิทธิภาพการรักษาด้วยยา Imatinib โดยตรวจวัดปริมาณยีนลูกผสม BCR-ABL mRNA ชนิดกลายพันธุ์ที่อยู่บนโครโมโซมที่ผิดปกติ Philadelphia Chromosome ซึ่งเป็นสาเหตุของมะเร็งชนิดนี้

ทั้งนี้ในปี พ.ศ.2560 กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ ได้ร่วมมือกับบริษัท โนวาร์ตีส (ประเทศไทย) จำกัด จัดทำโครงการให้บริการฟรีในการชุดตรวจวัดปริมาณยีนลูกผสม BCR-ABL mRNA โดยใช้เทคนิคทางอณูชีววิทยา RQ-PCR ที่มีความไวและความจำเพาะสูง สำหรับผู้ป่วยสิทธิประกันสังคมและสิทธิประกันสุขภาพถ้วนหน้า ทำให้ผู้ป่วยได้รับโอกาสในการรักษามะเร็งชนิดนี้ด้วยยาที่เหมาะสมกับตนเองโดยการใช้ยาในบัญชียาหลักแห่งชาติ ผลการดำเนินโครงการในปีพ.ศ. 2560-2561 ได้ให้บริการตรวจฟรีสำหรับผู้ป่วยมะเร็งเม็ดเลือดขาวชนิด CMLไปแล้วที่จำนวน 900 ราย พบว่า ร้อยละ 24 ของผู้ป่วยที่ได้รับยา Imatinib ติดต่อกันมานาน 6 เดือนไม่ตอบสนองต่อยา ซึ่งผู้ป่วยกลุ่มนี้ควรได้รับการเปลี่ยนยาอย่างถูกต้อง โดยในปี พ.ศ.2562 จะสนับสนุนการตรวจฟรีอีก 500 ราย เพื่อให้ผู้ป่วยได้รับประโยชน์สูงสุดในการรักษา

“การตรวจวัดปริมาณยีนลูกผสม BCR-ABL mRNA ชนิดกลายพันธุ์ นับว่าเป็นการนำเอาเทคโนโลยีใหม่มาช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการติดตามการรักษาโรคมะเร็ง ทำให้ผู้ป่วยเข้าถึงยาชนิดที่ให้การรักษาที่เหมาะสม จึงช่วยส่งเสริมคุณภาพชีวิตผู้ป่วยตามแนวทางการแพทย์แม่นยำที่รัฐบาลกำลังผลักดันเพื่อให้ประชาชนได้รับบริการทางการแพทย์ที่ดียิ่งขึ้น และแม้ว่าปัจจุบันผู้ป่วยที่อยู่ในสิทธิประกันสังคม และสิทธิประกันสุขภาพถ้วนหน้ายังไม่สามารถเบิกค่าตรวจได้ แต่ทางกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์จะประสานกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเชิงนโยบาย เพื่อให้ประชาชนมีโอกาสได้รับการตรวจดังกล่าวมากยิ่งขึ้น จึงลดความเหลื่อมล้ำในการเข้าถึงการรักษาพยาบาลที่มีประสิทธิภาพ”นายแพทย์โอภาสกล่าว