ระนองชูเกษตรแปลงใหญ่ยกระดับการผลิตมังคุดคุณภาพ เน้นตลาดประมูลเพื่อการส่งออก

จังหวัดระนอง มีพื้นที่ลาดชัน ล้อมรอบด้วยภูเขาหินปูน มีแหล่งน้ำจากป่าต้นน้ำ ฝนตกชุกที่สุดของประเทศ เป็นที่รู้จักกันในนาม “เมืองฝนแปดแดดสี่” อากาศดี เหมาะสมสำหรับการปลูกมังคุดคุณภาพ และฤดูกาลให้ผลผลิตไม่ตรงกับพื้นที่อื่น 

นายอำนวย แออุดม เกษตรจังหวัดระนอง ให้ข้อมูลว่า จังหวัดระนองมีพื้นที่ปลูกมังคุด 15,196 ไร่ ให้ผลผลิตแล้ว 14,647 ไร่ โดยพื้นที่ปลูกมากที่สุดอยู่ที่อำเภอกระบุรี 6,625 ไร่ รองลงมา คืออำเภอละอุ่น 3,715 ไร่ ผลผลิตจะออกมากในช่วงเดือนมิถุนายน-กรกฎาคม ผลผลิตรวมประมาณ 11,347 ตัน/ปี ราคาเฉลี่ย40-50บาท สร้างมูลค่ากว่า 500 ล้านบาท ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจภาคการเกษตรของจังหวัดระนอง โดยมังคุดระนองมีจุดเด่นที่เป็นอัตลักษณ์ คือ ผลรูปทรงกลม ขนาดผลโต ผิวมันสวย รสชาติหวานนำ อมเปรี้ยว ไม่เป็นเนื้อแก้ว ไม่มียางไหล กลีบเลี้ยงหนาเขียว แม้ว่าผลสุกดำแล้วแต่กลีบเลี้ยงยังสีเขียว จึงเป็นที่ต้องการของตลาดต่างประเทศ ปัจจุบันมีการรวบรวมผลผลิต คัดคุณภาพ และมีพ่อค้าเข้ามาประมูลในพื้นที่เพื่อส่งออก เป็นหลัก แปลงใหญ่มังคุด หมู่ 9 ตำบลลำเลียง อำเภอกระบุรี จังหวัดระนอง เป็นตัวอย่างแปลงใหญ่ที่ประสบผลสำเร็จในการผลิตมังคุดคุณภาพ โดยเกษตรกรในพื้นที่ตำบลลำเลียงได้รวมกลุ่มกันจัดตั้งขึ้นเป็น แปลงใหญ่ในปี 2560 มีการวางแผนดำเนินงานโดยวิเคราะห์ศักยภาพพื้นที่

ทั้งนี้ ได้กำหนดแนวทางการพัฒนาแปลงใหญ่ใน 5 ด้าน โดยบูรณการการทำงานร่วมกันกับภาคส่วนต่าง ๆ ในการจัดถ่ายทอดความรู้ให้แก่สมาชิกและเกษตรกรที่สนใจ นำเกษตรกรไปศึกษาดูงานในพื้นที่ต่าง ๆ มีการจัดทำแปลงต้นแบบการเรียนรู้ การเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตสินค้า (มังคุด) ซึ่งสำนักงานเกษตรจังหวัดระนองร่วมกับศูนย์วิจัยและพัฒนาการเกษตรระนอง ปัจจุบันเป็นแหล่งศึกษาดูงานของเกษตรกรทั้งภายในและนอกจังหวัด ต่อมาได้รับการสนับสนุนจากกรมส่งเสริมการเกษตรในการจัดทำแปลงเรียนรู้การผลิตไม้ผลอัตลักษณ์ที่ได้มาตรฐาน นอกจากนี้ในพื้นที่มีศูนย์จัดการศัตรูพืชชุมชนตำบลลำเลียง ร่วมแลกเปลี่ยนเรียนรู้ในคำแนะนำเรื่องการป้องกันกำจัดโรคและแมลงศัตรูพืชของมังคุด ให้กับสมาชิกแปลงใหญ่ด้วย ปัจจุบันมีสมาชิก 70 ราย พื้นที่ปลูก 340 ไร่ ผลิตมังคุดได้ปีละ 300-500 ตันปี หรือเฉลี่ย 882 กิโลกรัมต่อไร่ และในปี 2564 ได้ดำเนินการจดทะเบียนเป็นนิติบุคคลแบบห้างหุ้นส่วนจำกัด แปลงใหญ่มังคุดหวานบ้านลำเลียง มีการต่อยอดการพัฒนา โดยเข้าร่วมโครงการยกระดับแปลงใหญ่ด้วยเกษตรสมัยใหม่และเชื่อมโยงตลาด เน้นการใช้วัตกรรม และเทคโนโลยี สร้างความเข้มแข็งให้กลุ่มในด้านการผลิต การแปรรูป และการตลาด โดยสร้างจุดรวบรวมผลผลิตมังคุด (เพื่อประมูลราคา) และแปรรูปผลิตภัณฑ์มังคุด เช่น น้ำมังคุด มังคุดกวน มังคุดแช่อิ่มอบแห้งและไอศกรีมมังคุด แยมมังคุด จำหน่ายในร้านขายของฝาก 

จุดเด่นของแปลงใหญ่มังคุด ม.9 ต.ลำเลียง อ.กระบุรี จังหวัดระนอง มี 5 ข้อด้วยกัน ดังนี้

1.การผลิตมังคุดให้มีคุณภาพตามความต้องการของตลาด โดยสามารถผลิตมังคุด เบอร์ 1 ได้ร้อยละ 30 ซึ่งมีปริมาณมากกว่ากลุ่มอื่น ๆ และไม่มีปัญหาเรื่องเนื้อแก้วยางไหล ซึ่งมีการวางระบบน้ำ และให้น้ำตามความต้องการของมังคุด อีกทั้งยังมีการให้ธาตุอาหารเสริม เช่น แคลเซียม โบรอน สังกะสี 

2.มีการคัดเกรดคุณภาพมังคุด และรวบรวมผลผลิตมังคุดเพื่อการส่งออกไปยังประเทศจีน เวียดนาม โดยผ่านล้ง ผู้ประกอบการ ที่มาประมูลผลผลิต ซึ่งมีการคัดเกรดมังคุด ทั้งสิ้น 6 เกรด ดังนี้

มังคุด คุณลักษณะ
เบอร์ 1   ขนาด 85 กรัม ขึ้นไป หมวกเขียว 4 หู ผิวมันลายไม่เกิน ร้อยละ 30  (มันใหญ่)
เบอร์ 2   ขนาด 60-84 กรัม หมวกเขียว 4 หู ผิวมันลายไม่เกิน  ร้อยละ 30 (มันเล็ก)
เบอร์ 3   ขนาด 60 กรัม ขึ้นไป ผิวมันลายเกิน  ร้อยละ 50 (มันลาย)
เบอร์ 4   ขนาด 30-59 กรัม ผิวมัน ลายไม่เกิน  ร้อยละ 50 (ดอก)
เบอร์ 5   มังคุดผิว สีดำ (ดำ)
เบอร์ 6   ขนาด 80 กรัม ขึ้นไป หูเขียว ผิวลายเกิน ร้อยละ 50 (ลายมังกร)

3.การวางแผนไม่ให้มังคุดออกตรงกับภาคตะวันออก และภาคใต้โดยเฉพาะจังหวัดชุมพร และจังหวัดนครศรีธรรมราช โดยผลผลิตจะออกระหว่างกลางในช่วงผลผลิตทั้งสองภาคที่มีปริมาณมาก ทำให้ราคาสูง

4.การแปรรูปผลิตภัณฑ์มังคุด โดยน้ำมังคุด ลูกเล็ก ลูกดอก และดำ นำมาแปรรูปเป็น มังคุดกวน น้ำมังคุด และมังคุดแช่อิ่มอบแห้ง ไอศกรีมมังคุด โดยสมาชิกจะนำเนื้อมังคุดดังกล่าวมาแกะเนื้อและแช่แข็ง และนำมาแปรรูปเพื่อเพิ่มมูลค่า โดยมังคุดกวนสามารถเพิ่มมูลค่า ให้มังคุดได้ราคากิโลกรัมละ 50 บาท และการแปรรูปน้ำมังคุดเท่ากับการขายมังคุด กิโลกรัมละ 100 บาท โดยกลุ่มจะมีรายได้จากการขายสินค้าแปรรูป ประมาณปีละ 100,000 บาท 

5.มีการเพิ่มช่องทางการตลาด โดยการขายออนไลน์ ไลฟ์สด และการนำผลผลิตไปจำหน่ายทั้งในและต่างจังหวัด

สอบถามข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่นายสุริยา  ศิริวงษ์ ประธานแปลงใหญ่มังคุด หมู่ 9 ตำบลลำเลียง อำเภอ   กระบุรี จังหวัดระนอง โทร 081-3964192  และสำนักงานเกษตรอำเภอกระบุรี จังหวัดระนอง โทร 081-7885770