สำนักวิทยาศาสตร์ ราชบัณฑิตยสภา ได้จัดการประชุมวิชาการเรื่อง “มลภาวะอากาศกับผลกระทบสุขภาพ” ที่โรงแรมสุโกศล กรุงเทพฯ บางส่วนของการประชุมได้มีการบรรยายถึงประเด็นร้อนของสังคมเกี่ยวกับการแบนสารเคมีเกษตร โดยเฉพาะพาราควอต เพื่อนำเสนอข้อเท็จจริง สร้างความรู้และความเข้าใจที่ถูกต้องให้แก่กลุ่มนักวิชาการและการแพทย์ในเรื่องความจำเป็นของสารกำจัดวัชพืช พาราควอต กับความจำเป็นในภาคเกษตรกรรมของประเทศไทย

ศาสตราจารย์เกียรติคุณ ดร.นายแพทย์สมชัย บวรกิตติ ราชบัณฑิตสำนักวิทยาศาสตร์ ราชบัณฑิตยสภากล่าวว่า ในฐานะที่เคยเป็นแพทย์ระบบการหายใจและปอด มีประสบการณ์กับพิษพาราควอตในผู้ป่วยจากการดื่มพาราควอตเพื่อฆ่าตัวตายหลายราย โดยการรักษาใช้ดินเหนียวให้ผู้ป่วยกิน ไปลบล้างพิษของพาราควอต ทำให้รักษาชีวิตไว้ได้หลายราย และได้เคยเขียนบทความส่งไปลงพิมพ์ในวารสารวิชาการหลายฉบับ

ทั้งนี้ขออธิบายถึงประเด็นด้านสุขภาพที่หลายคนกังวลไว้ดังนี้ โรคเนื้อเน่า แพทย์ทั่วไปจะทราบว่าเกิดจากเชื้อแบคทีเรีย การเดินลุยน้ำที่อาจมีสารพาราควอตปนเปื้อนจากการพ่นกำจัดวัชพืช จะได้สัมผัสกับพาราควอตที่เจือจางมาก เพราะสารที่ใช้พ่นต้องเจือจางก่อนและจะถูกเจือจางอีกโดยน้ำที่ขังอยู่ และจะถูกทำให้หมดฤทธิ์เมื่อสัมผัสกับน้ำโคลนดิน สารพาราควอตเองโดยปรกติไม่ถูกดูดซึมทางผิวหนังนอกจากมีบาดแผล

ส่วนการรายงานผลการตรวจพบพาราควอตในเลือดของหญิงใกล้คลอดและเลือดสายสะดือทารก ก็น่าสงสัยว่าได้มาอย่างไร และในรายงานไม่ได้ระบุว่าแม่และลูกมีความผิดปรกติจากพิษพาราควอตหรือไม่อย่างไร อนึ่งเท่าที่ทราบจวบปัจจุบันยังไม่เคยมีรายงานการเกิดพิษพาราควอตในผู้ใช้สารพาราควอตฆ่าหญ้าเลย นอกจากไปดื่มกิน

ขณะเดียวกันในที่ประชุมยังได้มีการให้ความเห็นเพิ่มเติมว่า ปัญหาทางด้านสุขภาพเป็นประเด็นสำคัญที่ต้องดูแล วิธีการใช้ วิธีการทำงาน สิ่งแวดล้อมในการทำงานที่ไม่ถูกต้อง จะมีปัญหาต่อสุขภาพของเกษตรกรแน่นอน ข้อมูลการปนเปื้อนในอาหารที่พูดถึงกันนั้นไม่ชัดเจน ไม่มีนัยสำคัญทางพิษวิทยา ถ้ามีปัญหาการปนเปื้อนในอาหาร สินค้าส่งออกต่างๆ อาจถูกระงับการจัดซื้อมานานแล้ว ส่วนข้อมูลปนเปื้อนในสิ่งแวดล้อม ต้องดูว่าการวิเคราะห์แม่นยำ ถูกต้องแน่นอนไหม ต้องมีการยืนยันได้

“การใช้พาราควอตเพื่อกำจัดวัชพืช ไม่น่ากลัว อยากให้ภาครัฐ และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องได้ทบทวนและอนุญาตให้เกษตรกรใช้ในการกสิกรรม แต่ต้องมีวิธีการจัดการ เช่น การขายในภาชนะบรรจุสำเร็จรูป อาทิ ก๊าซหุงต้ม มีการให้ความรู้กับผู้ใช้ สำหรับประชาชน โปรดพิจารณาข่าวสารอย่างรอบคอบ ติดตามข้อมูลงานวิจัยหรือการศึกษาต่างๆอย่างถี่ถ้วน และยังไม่ควรยกเลิกใช้สารพาราควอตในกสิกรรมของไทยในที่สุด”

ดร.เบนจามิน ชูลท์ นักวิชาการผู้มีประสบการณ์เคยทำงานในส่วนของ Regulatory Affairs and Toxicology สำนักงานปกป้องสิ่งแวดล้อมสหรัฐอเมริกา หรือ US EPA และเคยทำงานด้านสาธารณสุขให้กับ International Medical Corps ได้ยกตัวอย่างการใช้สารพาราควอตในสหรัฐฯที่ยังอนุญาตให้เกษตรกรใช้ได้ มีการประเมินข้อมูลและหลักฐานทางวิทยาศาสตร์ต่างๆด้วยหลักการทำ Risk Assessment จากอดีตถึงปัจจุบันเกี่ยวกับพาราควอตของสำนักงานปกป้องสิ่งแวดล้อมสหรัฐด้านความเสี่ยงต่อสุขภาพพบว่า พาราควอตไม่ก่อให้เกิดโรคมะเร็งในมนุษย์ ไม่มีความเชื่อมโยงกับโรคพาร์กินสัน

นอกจากนี้ไม่พบความเสี่ยงในการตกค้างของพาราควอตในการบริโภคอาหาร และการสเปรย์พาราควอตจะไม่มีความเสี่ยงต่อผู้ที่อยู่ในพื้นที่ใกล้เคียงหากปฏิบัติอย่างถูกต้องในอเมริกามีการจำกัดการใช้พาราควอต โดยต้องควบคุมคุณภาพ เติมสี กลิ่น สารกระตุ้นการอาเจียน มีคำแนะนำไม่ให้เอาไปดื่มกิน มีการใช้เครื่องฉีดพ่นระบบปิด ใช้อุปกรณ์ป้องกันตนเอง ผู้ใช้และผู้ซื้อต้องผ่านการอบรม