สัปดาห์พระเครื่อง / อ.ราม วัชรประดิษฐ์
พระพุทธรูปที่ได้รับการยกย่องว่ามีความงดงามถึงที่สุดก็คือ พระพุทธรูปศิลปะสุโขทัย พุทธลักษณะงดงามอ่อนช้อย "พระพุทธรูปสุโขทัย" ซึ่งนายช่างผู้ประติมากรรมได้รังสรรค์งานศิลปะและบรรจงสร้างขึ้นอย่างประณีตนั้น แสดงให้เห็นถึงความศรัทธาเลื่อมใสในพระพุทธองค์อย่างแน่วแน่ โดยได้สอดแทรกทั้งจิตและวิญญาณลงไปในผลงานนั้นด้วย จึงออกมาเป็นพระพุทธรูปที่งดงามอ่อนช้อย มีชีวิตชีวาอันเป็นพุทธลักษณะเฉพาะตัว ซึ่งผู้ที่ได้สัมผัสพบเห็นแล้วก่อเกิดความศรัทธาและความปีติได้อย่างน่าอัศจรรย์
"วัดตะกวน" เป็นวัดที่มีความเก่าแก่มาก ตั้งอยู่ในบริเวณเมืองเก่าสุโขทัย ภายในบริเวณวัดแทบไม่หลงเหลือซากปรักหักพังของศาสนวัตถุหรือเสนาสนะใดๆ อยู่เลย ยกเว้นเพียงพระเจดีย์ทรงกลมทรงลังกาหนึ่งองค์ ซากพระวิหารขนาดกลางทางทิศตะวันออก และตะพังตะกวน ("ตะพัง" คือแอ่งน้ำ หรือหนองน้ำ ซึ่งจะมีตามวัดทั่วไปในเมืองสุโขทัยและจะเรียกชื่อตามวัดนั้นๆ ส่วนคำว่า "ตะกวน" เป็นภาษาเขมร แปลว่าผักบุ้ง) เท่านั้น
และที่วัดตะกวนแห่งนี้เอง โดยเฉพาะที่พระเจดีย์ทรงกลมทรงลังกาได้มีการพบพระพุทธรูปศิลปะสุโขทัยเช่นกัน แต่มีพุทธลักษณะแปลกไปอีกแบบหนึ่ง จึงตั้งชื่อเรียกขานกันตามชื่อวัดว่า "พระพุทธรูปสุโขทัย ศิลปะตะกวน" และนิยมเรียกกันต่อมาเมื่อมีการขุดพบพระพุทธรูปที่มีพุทธลักษณะเช่นเดียวกันนี้ไม่ว่าที่วัดใดก็ตาม
พุทธลักษณะเอกลักษณ์ของ “พระพุทธรูปสุโขทัย ศิลปะตะกวน" เป็นพระพุทธรูปประทับนั่ง แสดงปางมารวิชัยแบบขัดราบ บนฐานอาสนะแบบฐานเขียง พระเกศเป็นแบบเปลวสูงเช่นกัน เม็ดพระศกเป็นแบบก้นหอยขนาดเล็กเช่นกัน แต่ลักษณะของพระเศียรจะเป็นกระพุ้ง ทำให้แลดูใหญ่กว่าพระเศียรของพระพุทธรูปสุโขทัยโดยทั่วไป พระเนตรหลุบต่ำ พระนาสิกโด่งงุ้มลงเล็กน้อยเช่นกัน พระโอษฐ์พริ้มเล็กน้อยเหมือนแย้มพระโอษฐ์ แต่แลดูเคร่งขรึมกว่า พระพักตร์มีลักษณะกลมแบนไม่เป็นรูปไข่แบบพระพุทธรูปสุโขทัยโดยทั่วไป พระนลาฏค่อนข้างเล็กและแคบกว่า พระกรรณยาวแต่ไม่จรดพระอังสา และช่วงปลายโค้งงอนงดงาม
พระวรกายเว้าแบบมีทรง อยู่ในลักษณะผ่อนคลายและปล่อยวางเต็มที่ จึงไม่เน้นที่กล้ามเนื้อ จะอยู่ในพุทธลักษณะสบายๆ แต่ดูล่ำสันกว่า พระกรทั้งสองข้างแสดงปางมารวิชัย ทอดลงมาที่พระเพลาอย่างอ่อนช้อย และเล่นนิ้วพระหัตถ์แต่พองาม ดูไม่แข็งกระด้างเช่นกัน การซ้อนของพระเพลา งอนขึ้นเล็กน้อยและดูรับกันทั้งสองข้าง สังฆาฏิ ทอดยาวลงมาเสมอพระนาภี และปลายแตกเป็นเขี้ยวตะขาบ และที่ฐานทำเป็นฐานเขียงเช่นเดียวกัน แต่บางและแคบกว่า
ความผิดแปลกของ "พระพุทธรูปสุโขทัย ศิลปะตะกวน" นี้ สันนิษฐานได้ว่าอาจมาจากการรังสรรค์พุทธศิลปะตามจินตนาการของนายช่างไทยแต่ละคน ทำให้พุทธลักษณะของพระพุทธรูปออกจะผิดเพี้ยนกันไปบ้าง แต่ก็ยังคงความงดงามและถือเป็นศิลปะอันบริสุทธิ์เช่นเดียวกันครับผม
#พระเครื่องออนไลน์ #อรามวัชรประดิษฐ์ #พระพุทธรูปสุโขทัย #ศิลปะตะกวน #วัดตะกวน #พุทธศิลป์ #พระพุทธรูปไทย #ประวัติศาสตร์ศิลปะ