สัปดาห์พระเครื่อง /ราม วัชรประดิษฐ์
วัดพระศรีรัตนมหาธาตุวรมหาวิหาร จ.พิษณุโลก นอกจากจะมี "พระพุทธชินราช" พระประธานในพระอุโบสถ ซึ่งสร้างขึ้นเมื่อปี พ.ศ. 1900 อันเป็นพระพุทธรูปคู่บ้านคู่เมืองของไทยที่สร้างชื่อเสียงโด่งดังไปทั่วโลก ว่ามีพระพุทธลักษณะอันงดงามที่สุด ยังปรากฏพระเครื่องเก่าแก่มากมายที่มีชื่อเสียงและได้รับความนิยมในแวดวงนักนิยมสะสมพระเครื่องและเหรียญคณาจารย์ รวมถึง "พระพุทธชินราชใบเสมา" พระเครื่องที่นับว่าเป็นหนึ่งในพระยอดขุนพลที่ได้รับการยอมรับและเป็นที่นิยมอย่างสูงในวงการนักนิยมสะสมพระเครื่องพระบูชา ซึ่งได้เคยกล่าวถึงไปแล้ว ยังมีพระพิมพ์อีกพิมพ์หนึ่งซึ่งขุดค้นพบที่วัดพระศรีรัตนมหาธาตุเช่นเดียวกัน ถึงแม้จะเป็นพระที่ได้รับความนิยมน้อยกว่า แต่พุทธลักษณะพิมพ์ทรงขององค์พระมีความงดงามอ่อนช้อยทีเดียว เรียกขานนามว่า "พระนางวัดใหญ่" ครับผม
"พระนางวัดใหญ่" ค้นพบที่พระปรางค์มหาธาตุ ซึ่งเป็นพระปรางค์ขนาดใหญ่ที่ตั้งอยู่กลางวัดพระศรีรัตนมหาธาตุ ทางด้านหลังวิหารหลวงพ่อ มีความสูงประมาณ 15 วา สร้างมาแต่สมัยโบราณพร้อมกับพระอาราม และมีการบูรณะซ่อมแซมหลายต่อหลายครั้งในหลายยุคหลายสมัย สันนิษฐานว่าเดิมน่าจะเป็นพระเจดีย์ไทยทรงพุ่มข้าวบิณฑ์เหมือน "พระมหาธาตุเมืองสุโขทัย" ต่อมาเมื่อครั้งสมัยสมเด็จพระบรมไตรโลกนาถ เสด็จมาประทับ ณ เมืองพิษณุโลก ได้ทำการบูรณะโดยสร้างเป็นรูปพระปรางค์ขึ้นในราวปี พ.ศ. 2025 และที่พระปรางค์มหาธาตุแห่งนี้ เป็นที่เดียวกับที่พบพระพุทธชินราชใบเสมาและพระชินสีห์อีกด้วย
ชื่อ "พระนางวัดใหญ่" คำว่า "พระนาง" มาจากลักษณะพิมพ์ทรงสามเหลี่ยมคล้ายกับ "พระนางพญา" กรุวัดนางพญา จ.พิษณุโลก หนึ่งในพระชุดเบญจภาคีอันเลื่องชื่อ จึงนำมาเรียกชื่อองค์พระ แล้วตัด "พญา" ออกเพื่อให้สั้นลง ส่วนคำว่า "วัดใหญ่" มาจาก วัดพระศรีรัตนมหาธาตุ แหล่งที่ค้นพบ ที่ชาวบ้านนิยมเรียกกันติดปากว่า "วัดใหญ่" หรือ "วัดหลวงพ่อ" นั่นเอง
พระนางวัดใหญ่ เป็นพระเนื้อชินเงินที่สนิมจัดมากหรือที่เรียกกันว่า "สนิมตีนกา" เนื่องด้วยองค์พระถูกบรรจุไว้ในกรุพระปรางค์มาเป็นเวลาเนิ่นนานกว่าที่จะมีการแตกกรุ สนิมตีนกาจะมีลักษณะแตกปริเป็นชั้นๆ สลับไปมาคล้ายตีนกา สามารถมองเห็นสนิมขุมและสนิมไขได้อย่างชัดเจน พุทธลักษณะ องค์พระประธานประทับนั่ง แสดงปางมารวิชัย เหนืออาสนะฐานเขียง ภายในซุ้มเรือนแก้ว พระพักตร์ค่อนข้างกลม พุทธลักษณะเส้นสายลีลาการทอดพระกรอ่อนช้อยไม่แข็งกระด้าง รวมทั้งเส้นสายต่างๆ มีความกลมกลืนอย่างลงตัว...
...เนื่องจาก "พระนางวัดใหญ่" เป็นพระขนาดเล็ก โบราณาจารย์ท่านจึงกล่าวไว้ว่า "สำหรับผู้ชายให้บูชาพระชินราชใบเสมา ส่วนผู้หญิงให้บูชาพระนางวัดใหญ่จึงจะเหมาะสม" ส่วนเรื่องพุทธคุณแทบไม่ต้องเอ่ยกันเลย เพราะมีความเป็นเลิศครบครันสมกับที่เป็นพระกรุวัดพระศรีรัตนมหาธาตุวรมหาวิหาร ครับผม