วันที่ 21 ธันวาคม 2568 นายวิศณุ ทรัพย์สมพล รองผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร เปิดเผยความคืบหน้าการดำเนินโครงการพัฒนาคุณภาพน้ำและระบบบำบัดน้ำเสียในเขตกรุงเทพมหานครว่า ขณะนี้กรุงเทพมหานครกำลังเร่งดำเนินการจัดการปัญหาน้ำเสียอย่างเป็นระบบ โดยเฉพาะในพื้นที่นำร่องอย่างคลองสวนหลวงที่มีความร่วมมือกับจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยในการปรับปรุงระบบรวบรวมน้ำเสียจากอาคารร้านค้าและร้านอาหาร ซึ่งเดิมมีการทิ้งน้ำเสียรวมกับท่อระบายน้ำปกติจนเกิดปัญหาการอุดตันของไขมัน
โดยได้ปรับเปลี่ยนให้มีการวางท่อน้ำเสียมาไว้ที่ด้านหลังอาคารเพื่อส่งน้ำเสียเข้าสู่บ่อพักน้ำเสีย (Shaft) และเข้าสู่ระบบบำบัดน้ำเสียส่วนกลางของโรงควบคุมคุณภาพน้ำดินแดง (กทม. 2) โดยตรง ซึ่งการดำเนินการดังกล่าวจะช่วยให้ไม่มีน้ำเสียใหม่ไหลลงสู่คลอง และเมื่อควบคู่ไปกับการขุดลอกตะกอนดินที่สะสมมานานออก จะช่วยให้ธรรมชาติสามารถฟื้นตัวและคุณภาพน้ำดีขึ้นตามลำดับ
โดยหลังจากดำเนินโครงการบำบัดน้ำเสียที่คลองสวนหลวงแล้ว สำนักงานเขตสวนหลวงยังได้รับงบประมาณในปี 2570 เพื่อขุดลอกคลองให้สะอาดควบคู่กับการเสริมประสิทธิภาพการบำบัดน้ำเสียต่อไป ทั้งนี้ ขอความร่วมมือประชาชนไม่ทิ้งขยะลงคลอง เนื่องจากมีการติดกล้อง CCTV อาจถูกจับปรับตามกฎหมายได้
นอกจากนี้ กรุงเทพมหานครยังได้เริ่มบังคับใช้มาตรการเก็บค่าธรรมเนียมบำบัดน้ำเสียจากอาคารขนาดใหญ่ ประเภทโรงแรมหรือสถานประกอบการที่ใช้น้ำมากกว่า 2,000 ลูกบาศก์เมตรต่อเดือน โดยเริ่มจัดเก็บไปเมื่อเดือนตุลาคม 2568 ที่ผ่านมา เพื่อนำรายได้มาใช้ในการบริหารจัดการระบบบำบัดน้ำเสีย ซึ่งทาง กทม. มีนโยบายสนับสนุนให้อาคารหรือโครงการขนาดใหญ่เชื่อมต่อระบบน้ำเสียเข้าสู่ระบบบำบัดน้ำเสียส่วนกลางแทนการลงทุนสร้างระบบบำบัดน้ำเสียเต็มรูปแบบเอง ซึ่งจะช่วยให้ภาคเอกชนประหยัดค่าใช้จ่ายได้มากกว่าในระยะยาว
สำหรับโครงการก่อสร้างระบบบำบัดน้ำเสียขนาดใหญ่อื่น ๆ เช่น โครงการในพื้นที่ฝั่งธนบุรี ครอบคลุมเขตบางพลัด บางกอกน้อย ตลิ่งชัน และบางกอกใหญ่ อยู่ระหว่างเร่งดำเนินการ โดยจะมีการเริ่มเปิดใช้งานทีละช่วง และตั้งเป้าแล้วเสร็จทั้งหมดภายในปี 2570 ขณะที่โครงการรวบรวมน้ำเสียริมคลองแสนแสบ ช่วงถนนวิทยุถึงคลองตัน มีความคืบหน้าอย่างมากและคาดว่าจะเสร็จสิ้นในปี 2569 ซึ่งจะช่วยดักน้ำเสียจากย่านสุขุมวิทและเพชรบุรีไม่ให้ไหลลงคลองแสนแสบ
อย่างไรก็ตาม นายวิศณุระบุว่าความท้าทายสำคัญของการดำเนินงานคือพื้นที่คลองขนาดเล็กที่มีชุมชนอาศัยอยู่หนาแน่น เช่น ย่านฝั่งธนฯ ซึ่งการก่อสร้างบ่อพักน้ำเสีย (Shaft) อาจมีข้อจำกัดด้านพื้นที่และส่งผลกระทบต่อประชาชน จึงได้กำชับให้ดำเนินการด้วยความระมัดระวังและพยายามเปิดใช้งานระบบเป็นช่วง ๆ ในจุดที่ดำเนินการเสร็จสิ้นก่อนเพื่อให้เกิดประโยชน์แก่ประชาชนโดยเร็วที่สุด
สำหรับโครงการรวบรวมน้ำเสียริมคลอง เป้าหมายสูงสุดคือการสร้างสมดุลให้น้ำในคลองได้รับน้ำสะอาดจากแม่น้ำเจ้าพระยาเข้ามาหมุนเวียนโดยไม่มีน้ำเสียมาเติมเพิ่ม เพื่อให้คุณภาพน้ำเกิดการไหลเวียนและใสสะอาดอย่างยั่งยืน