16 มกราคม 2569 หลักสี่ กรุงเทพฯ - ในกิจกรรมเสริมสร้างความรู้ความเข้าใจสื่อมวลชนในการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรและการออกเสียงประชามติ นายแสวง บุญมี เลขาธิการคณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) เปิดเผยแนวทางการสังเกตการณ์และการรณรงค์ในการเลือกตั้งและการออกเสียงประชามติ โดยยืนยันว่าประชาชนรวมถึงผู้แทนภาคการเมืองและผู้สมัคร สามารถทำหน้าที่เป็นผู้สังเกตการณ์ได้ในทุกหน่วยเลือกตั้ง ซึ่งการถ่ายรูปหรือบันทึกวิดีโอถือเป็นเสรีภาพของพลเมืองที่สามารถดำเนินการได้โดยไม่จำเป็นต้องขออนุญาต
แต่ทั้งนี้จะต้องกระทำภายใต้สัดส่วนที่เหมาะสม ไม่เป็นการจ้องถ่ายจนทำให้กรรมการประจำหน่วย (กปน.) รู้สึกถูกรบกวน ขัดขวาง หรือปฏิบัติงานไม่สะดวก โดยหลักการนี้ให้ครอบคลุมไปถึงสถานที่นับคะแนนด้วยที่สามารถถ่ายภาพและวิดีโอได้ภายใต้ขอบเขตที่ไม่ละเมิดสิทธิเสรีภาพของผู้อื่น
นายณรงค์ กลั่นวารินทร์ ประธานกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) กล่าวว่า ในส่วนของการรณรงค์ออกเสียงประชามติ กฎหมายประชามติและรัฐธรรมนูญให้ความคุ้มครองสิทธิเสรีภาพในการแสดงความคิดเห็นของประชาชนไว้อย่างชัดเจน ซึ่งพรรคการเมืองและประชาชนสามารถรณรงค์เพื่อให้ความรู้หรือชักจูงให้เห็นด้วย (เห็นชอบ) หรือไม่เห็นด้วย (ไม่เห็นชอบ) กับการจัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ได้ทุกช่องทาง รวมถึงฝ่ายที่เลือกไม่ออกเสียงด้วย โดยมีข้อห้ามสำคัญเพียงไม่กี่ประการคือ ห้ามรณรงค์ด้วยข้อมูลที่เป็นเท็จหรือการชักจูงในทางที่ผิด ขณะที่ในส่วนของบุคคลสาธารณะหรือพรรคการเมืองนั้น ประชาชนย่อมสามารถตรวจสอบได้ตามปกติ แต่ต้องไม่กดดันหรือละเมิดสิทธิส่วนบุคคลจนเกินไป ส่วน กกต. จะต้องวางตัวเป็นกลาง เพราะมีหน้าที่จัดทำประชามติ
นางสาวพิมพ์สุทธิชา โชติชินเกษม ผู้อำนวยการสำนักจัดการการเลือกตั้ง กล่าวว่า สำหรับการลงคะแนนในต่างประเทศนั้น มีความแตกต่างกันระหว่างการเลือกตั้ง สส. และการออกเสียงประชามติ โดยบัตรเลือกตั้ง สส. จะถูกส่งกลับมานับที่ประเทศไทย แต่บัตรประชามติจะถูกกำหนดให้นับคะแนน ณ สถานทูตหรือสถานที่ที่กำหนดในต่างประเทศให้แล้วเสร็จภายใน 48 ชั่วโมง หลังจากปิดการลงคะแนนในประเทศไทย ซึ่งผู้มีสิทธิเลือกตั้งในต่างประเทศสามารถเข้าสังเกตการณ์การนับคะแนนได้เช่นเดียวกับในประเทศ โดยต้องปฏิบัติตามระเบียบและไม่กระทบต่อการทำงานของเจ้าหน้าที่
นอกจากนี้ สำนักงาน กกต. ยังจัดกิจกรรมส่งเสริมการแสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับการทำประชามติ โดยเปิดให้พรรคการเมือง สมาชิก ประชาชน และองค์กรต่างๆ ลงทะเบียนแสดงความเห็นผ่านทางเพจ Facebook กองทุนเพื่อการพัฒนาพรรคการเมือง ซึ่งวันที่ 16 มกราคมนี้ถือเป็นวันสุดท้ายของการลงทะเบียน (จากกำหนดการวันที่ 14-16 มกราคม) โดย กกต. จะจัดเวทีแสดงความคิดเห็นในวันอาทิตย์ที่ 25 มกราคม ที่อาคารออดิทอเรียม โรงแรมเซ็นทรา (Centra) ตั้งแต่เวลา 10.30 น. เป็นต้นไป เพื่อให้กระบวนการประชามติมีความชัดเจนและประชาชนได้รับความรู้อย่างทั่วถึง