วันที่ 16 มกราคม 2569 หลักสี่ กรุงเทพฯ ในกิจกรรมเสริมสร้างความรู้ความเข้าใจสื่อมวลชนในการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรและการออกเสียงประชามติ นางสาวบุญเรือน ไทยวัฒนธรรม ผู้อำนวยการสำนักประชาสัมพันธ์ กกต. เปิดเผยถึงความพร้อมและขั้นตอนการใช้สิทธิ์เลือกตั้งล่วงหน้านอกเขตเลือกตั้งที่จะมีขึ้นในวันที่ 1 กุมภาพันธ์ 2569 ซึ่งมีผู้ลงทะเบียนใช้สิทธิ์ไว้กว่า 2 ล้านคน
โดยในรอบนี้มีการปรับปรุงรูปแบบซองใส่บัตรเลือกตั้ง หรือซอง ส.ส. 5/2 เพื่อแก้ไขปัญหาที่เคยเกิดขึ้นในการเลือกตั้งปี 2566 รูปแบบซองใหม่จะมีการปรับช่องรหัสเขตเลือกตั้งจากเดิม 5 ช่อง ให้เหลือเพียง 4 ช่อง โดย 2 ตัวแรกคือรหัสจังหวัด และ 2 ตัวหลังคือรหัสเขตเลือกตั้ง เพื่อป้องกันความสับสนและข้อผิดพลาดจากการที่ประชาชนอาจกรอกรหัสไปรษณีย์ 5 ตัวแทนรหัสเขตเหมือนครั้งที่ผ่านมา
โดยทางกรรมการประจำหน่วยเลือกตั้ง (กปน.) จะเป็นผู้กรอกข้อมูลหน้าซอง ทั้งจังหวัด เขตเลือกตั้ง และรหัสเขตให้แก่ผู้มีสิทธิ์เลือกตั้งเอง นอกจากนี้ ตัวซองยังมีลักษณะพิเศษคือมีแถบพลาสติกใสเพื่อให้เจ้าหน้าที่สามารถมองเห็นได้ว่ามีการบรรจุบัตรเลือกตั้งทั้ง 2 ใบไว้ภายในซองเรียบร้อยแล้วก่อนปิดผนึก เพื่อป้องกันการนำบัตรเลือกตั้งออกนอกหน่วย
ด้านนางสาวพิมพ์สุทธิชา โชติชินเกษม ผู้อำนวยการสำนักจัดการการเลือกตั้ง กล่าวว่า สำหรับกระบวนการในวันลงคะแนนล่วงหน้านั้น แต่ละหน่วยจะมีกรรมการทั้งหมด 9 ท่าน และเจ้าหน้าที่รักษาความปลอดภัย 2 ท่าน เมื่อประชาชนเดินทางมาถึงหน่วยเลือกตั้ง ให้ตรวจสอบลำดับที่จากบัญชีรายชื่อที่ประกาศไว้หน้าหน่วย จากนั้นเข้าสู่ขั้นตอนการแสดงตนด้วยบัตรประจำตัวประชาชนหรือหลักฐานที่ทางราชการออกให้ เพื่อลงลายมือชื่อในบัญชีรายชื่อผู้มีสิทธิ์
โดยจะมีกรรมการฝ่ายเขียนซอง ส.ส. 5/2 ทำหน้าที่ระบุรายละเอียดจังหวัดและรหัสเขตของผู้มีสิทธิ์ด้วยเลขสากล ก่อนจะส่งต่อให้กรรมการฝ่ายมอบบัตรเลือกตั้งแบบแบ่งเขต ซึ่งผู้มีสิทธิ์และกรรมการต้องลงลายมือชื่อที่ต้นขั้วบัตร จากนั้นกรรมการจึงฉีกบัตรแบบแบ่งเขต แล้วส่งบัตรและซองแบบแบ่งเขตต่อให้กรรมการมอบบัตรแบบบัญชีรายชื่อ เพื่อให้ผู้มีสิทธิ์และกรรมการลงลายมือชื่อที่ต้นขั้วบัตร จากนั้นฉีกบัตรแบบบัญชีรายชื่อแล้วพับบัตร ซึ่งกรรมการท่านนี้จะมีหน้าที่มอบบัตรทั้งแบบแบ่งเขตและแบบบัญชีรายชื่อ พร้อมซองใส่บัตรเลือกตั้งให้กับผู้มีสิทธิ์ แล้วคืนหลักฐานการแสดงตนให้กับผู้มีสิทธิ์
จากนั้นผู้มีสิทธิ์จึงนำไปทำเครื่องหมายลงคะแนนในคูหา ซึ่งจะมีกรรมการคอยแนะนำการพับบัตรทั้ง 2 ใบลงในซอง 5/2 ให้เรียบร้อย จากนั้นกรรมการจะอ่านทวนข้อมูลจังหวัด เขต และรหัสเขตให้ผู้มีสิทธิ์ได้ทราบ เพื่อตรวจสอบความถูกต้อง จากนั้นกรรมการจึงลงลายมือชื่อกำกับไว้ ก่อนส่งต่อให้ผู้มีสิทธิ์นำไปหย่อนในหีบบัตรด้วยตนเอง
ทั้งนี้ ในส่วนของการบันทึกภาพหรือการเผยแพร่ข้อมูลผ่านสื่อสังคมออนไลน์ของกลุ่มอินฟลูเอนเซอร์และประชาชนทั่วไป สามารถทำได้ในฐานะผู้สังเกตการณ์ภายนอกหน่วยเลือกตั้งภายใต้ขอบเขตของกฎหมาย โดยต้องไม่รบกวนการปฏิบัติงานของเจ้าหน้าที่หรือละเมิดสิทธิ์ของผู้มีสิทธิ์เลือกตั้งท่านอื่น เช่น การสอบถามว่าลงคะแนนให้ใคร ที่สำคัญกฎหมายห้ามไม่ให้มีการถ่ายภาพบัตรเลือกตั้งที่ลงคะแนนแล้ว หรือการฉีกทำลายบัตรเลือกตั้งเด็ดขาด จึงขอความร่วมมือประชาชนให้ใช้สิทธิ์อย่างถูกต้องตามขั้นตอนเพื่อให้การเลือกตั้งเป็นไปอย่างสุจริตและเที่ยงธรรม