หนึ่งคำมีค่าหมื่นตำลึงทอง! เปิดตำนาน "หลี่ว์ซื่อชุนชิว" มหาสารานุกรมที่รวบรวมสุดยอดความรู้ยุคชุนชิว-จ้านกั๋ว แผนการอันแยบยลของ "หลี่ว์ปู้เหว่ย" ที่หวังใช้ปัญญาคุมอำนาจจักรพรรดิ แต่กลับต้องจบลงด้วยสุราพิษ!
ในรัชสมัยที่อิ๋งเจิ้งยังเป็นอ๋องแห่งแคว้นฉิน และยังไม่ได้รวบรวมรัฐแว่นแคว้นอื่นเพื่อผนวกเป็นแผ่นดินเดียว หลี่ว์ปู้เหว่ย อัครมหาเสนาบดีในขณะนั้น ได้ทำการรวบรวมเหล่าบริพารที่เรียกว่า "สื่อเค่อ" ซึ่งเป็นผู้มีความรู้ทั้งบุ๋นและบู๊ ตั้งแต่ข้าในคฤหบดี สามัญชนคนธรรมดา ไปจนถึงพวกลักเล็กขโมยน้อยและนักเลงหัวไม้ โดยเฉพาะสื่อเค่อที่เป็นข้าของเขาซึ่งมีมากกว่า 3,000 คน
หลี่ว์ปู้เหว่ยสั่งให้คนเหล่านี้เขียนความรู้ทั้งหมดที่มี แล้วรวบรวมเรียบเรียงจัดหมวดหมู่ทำหน้าที่เป็นบรรณาธิการจนกลายเป็นเล่มตำราเมื่อราว พ.ศ. 302 โดยเรียกตำรานี้ว่า "หลี่ว์ซื่อชุนชิว" จนนักปราชญ์รุ่นหลังขนานนามคัมภีร์นี้ว่าเป็น "ปรัชญาผสมผสาน" ทว่าตำราเล่มนี้กลับไม่เป็นที่โปรดปรานของจิ๋นซีฮ่องเต้เท่าใดนัก จึงถูกขัดขวางและถูกทำลายในภายหลังเมื่อพระองค์ทรงขึ้นครองราชย์อย่างเต็มตัว
มหาสารานุกรมหลี่ว์ซื่อชุนชิวถือเป็นตำราที่รวบรวมสรรพวิชาทุกแขนง เมื่อ พ.ศ. 304 หลี่ว์ปู้เหว่ยในฐานะอัครมหาเสนาบดีและผู้สำเร็จราชการ ได้ประกาศเผยแพร่คัมภีร์หลี่ว์ซื่อชุนชิวไปทั่วรัฐฉิน โดยนำไปทำเป็นป้ายประกาศแขวนไว้ที่ประตูเมืองเสียนหยางซึ่งเป็นนครหลวง พร้อมป่าวประกาศให้ผู้มีความรู้ปรีชาสามารถมาโต้แย้งหรือแก้ไขบทนิพนธ์นี้ โดยเขาตั้งรางวัลไว้สูงถึงหมื่นตำลึงทองให้แก่ใครก็ตามที่สามารถเพิ่มเติมหรือแก้ไขเนื้อหาในตำราได้แม้เพียงหนึ่งตัวอักษร
การกระทำเช่นนี้นับเป็นแผนการที่แยบยล เนื่องจากใกล้ถึงเวลาที่ยุวฉินอ๋องจะประกอบพิธีราชาภิเษก เขาตั้งใจจะใช้ปรัชญานี้บีบบังคับให้อิ๋งเจิ้งปกครองแคว้นฉินตามแนวทางที่เขาร่างขึ้นเสมือนเป็นรัฐธรรมนูญ เพื่อหวังให้รัฐฉินเป็นศูนย์กลางทางภูมิปัญญาของแผ่นดินจีน ทว่าจิ๋นซีฮ่องเต้ไม่ได้ทรงเลื่อมใสในคัมภีร์เล่มนี้ และไม่ทรงรับไปใช้ปฏิบัติอย่างเป็นทางการเมื่อรวมแผ่นดินได้สำเร็จ
นอกจากจะไม่ยอมรับตำราชุดนี้แล้ว จิ๋นซีฮ่องเต้ยังต้องการจำกัดอำนาจของหลี่ว์ปู้เหว่ยให้พ้นทาง เพื่อรอคอยเพียงข้ออ้างในการกำจัด และวันนั้นก็มาถึงใน พ.ศ. 307 เมื่ออิ๋งเจิ้งสั่งเนรเทศหลี่ว์ปู้เหว่ยไปยังรัฐสู่ (ปาจู่) อันแสนไกลและกันดารล้าหลัง ซึ่งหลี่ว์ปู้เหว่ยรู้ดีว่าอิ๋งเจิ้งไม่มีทางไว้ชีวิตเขาเป็นแน่แท้ จึงตัดสินใจชิงดื่มสุราพิษเพื่อปลิดชีพตนเอง
แม้ในยุค "เผาตำรา ฝังบัณฑิต" คัมภีร์หลี่ว์ซื่อชุนชิวที่มีตัวอักษรมากกว่าสองแสนตัวจะรอดพ้นมาได้และตกทอดมาถึงปัจจุบันในสภาพที่ไม่สมบูรณ์นัก แต่มันยังคงเป็นตำราที่มีคุณค่าทางประวัติศาสตร์และปรัชญาสูงยิ่ง โดยคัมภีร์เล่มนี้ได้รับการแปลเป็นภาษาไทยโดย บก.ทองแถม นาถจำนง ซึ่งใช้เวลานานนับยี่สิบปีผ่านนิตยสารมติชนสุดสัปดาห์ ก่อนจะถูกตีพิมพ์รวมเล่มครั้งแรกโดยสำนักพิมพ์สุขภาพใจ และจัดพิมพ์ใหม่ในรูปแบบปกแข็งโดยสำนักพิมพ์ศรีปัญญาเมื่อ พ.ศ. 2565
ที่มา : เพจ ชินวัฒน์ ตั้งสุทธิจิต
#ชินวัฒน์ตั้งสุทธิจิต #รีวิวหนังสือ#หลี่ว์ซื่อชุนชิว #หลี่ว์ปู้เหว่ย #จิ๋นซีฮ่องเต้ #ประวัติศาสตร์จีน #ปรัชญาจีน