วันอังคารที่ 20 มกราคม 2569 เวลา 12.34 น. ศาสตราจารย์ ดร. สมเด็จพระเจ้าน้องนางเธอ เจ้าฟ้าจุฬาภรณวลัยลักษณ์ อัครราชกุมารี กรมพระศรีสวางควัฒน วรขัตติยราชนารี เสด็จไปยังอาคารวิทยาลัยแพทยศาสตร์ศรีสวางควัฒน ราชวิทยาลัยจุฬาภรณ์ เขตหลักสี่ ทรงบรรยายพิเศษ เรื่อง การเกิดโรคมะเร็ง หรือ Oncogenesis พระราชทาน แก่คณาจารย์ นักวิชาการ และนักศึกษาหลักสูตรแพทยศาสตรบัณฑิต ชั้นปีที่ 3 (หลักสูตรใหม่ พ.ศ.2563) รุ่นที่ 4 ชั้นปีที่ 3 ภาคการศึกษาที่ 2 ประจำปีการศึกษา2568 ของคณะแพทยศาสตร์ศรีสวางควัฒน รวม 52 คน โดยมี ศาสตราจารย์เกียรติคุณ นายแพทย์รัชตะ รัชตะนาวิน รักษาการรองเลขาธิการราชวิทยาลัยจุฬาภรณ์, ดร.ฐากูร พานิช รักษาการรองเลขาธิการราชวิทยาลัยจุฬาภรณ์, ศาสตราจารย์ แพทย์หญิงยุวเรศมคฐ์ สิทธิชาญบัญชา รักษาการรองเลขาธิการราชวิทยาลัยจุฬาภรณ์, รองศาสตราจารย์ นายแพทย์ธีรภัทร อึ้งตระกูล รักษาการคณบดีคณะแพทยศาสตร์ศรีสวางควัฒน และคณะผู้บริหารราชวิทยาลัยจุฬาภรณ์เฝ้ารับเสด็จ
สำหรับ เรื่องการเกิดโรคมะเร็ง เป็นความรู้พื้นฐาน ที่มีความสำคัญ เนื่องจากปัจจุบัน โรคมะเร็ง คือสาเหตุการเสียชีวิตอันดับหนึ่งของไทย และมีแนวโน้มที่จะมีอุบัติการณ์เพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง โดยมะเร็งตับและมะเร็งท่อน้ำดี เป็นมะเร็งที่พบมากในประเทศ และมีอัตราการเกิดและเสียชีวิตสูงที่สุดในโลก รวมไปถึงมะเร็งปอดด้วย สาเหตุของการเกิดโรคมะเร็งไม่ได้มาจากเรื่องทางพันธุกรรมเพียงอย่างเดียว แต่มีปัจจัยเสี่ยงจากสิ่งแวดล้อมและวิถีชีวิต รวมถึงการได้รับสัมผัสสารเคมี ไวรัสก่อมะเร็ง และรังสีร่วมด้วย และขณะนี้ได้มีการศึกษา วิจัยอย่างกว้างขวางในวงการวิทยาศาสตร์การแพทย์ เพื่อหาวิธีการตรวจวินิจฉัย และการรักษาเพื่อลดอัตราการเสียชีวิตของผู้ป่วยอย่างมีประสิทธิภาพ ดังนั้น นักศึกษาแพทย์จึงต้องมีความรู้ขั้นพื้นฐานหลายสาขาทั้ง ชีวเคมี ชีววิทยาระดับโมเลกุล สรีรวิทยา และเภสัชวิทยา ที่จำเป็นในการศึกษาการเกิดมะเร็งตั้งแต่ในระยะเริ่มต้น ไปจนถึงการพัฒนายาที่มีคุณสมบัติเฉพาะอย่างหลากหลาย นำไปสู่การรักษาแบบมุ่งเป้าที่ดีขึ้นกว่าเดิม
สำหรับหัวข้อที่ทรงบรรยายในวันนี้ เป็นเรื่อง “กระบวนการและขั้นตอนของการเกิดมะเร็งและชีววิทยาของเซลล์มะเร็ง ประกอบด้วยหลายขั้นตอน มีความซับซ้อนในตัวเอง ยกตัวอย่างเช่น กลไกการเกิดมะเร็งจากสารเคมี โดย "ขั้นเริ่มต้น" เชื่อว่าสามารถแยกออกเป็น 2 รูปแบบ คือ กลไกที่ทำลาย หรือเปลี่ยนแปลงดีเอ็นเอโดยตรง และทำให้เกิดการกลายพันธุ์ จนภายหลังกลายเป็นเซลล์มะเร็ง ซึ่งเกิดจากสารอะฟลาทอกซินพบจากเชื้อรา ในเมล็ดธัญพืชชนิดต่างๆ และสาร ไนโตรซามีน พบในอาหาร เช่น ปลาร้า กะปิ และเครื่องดื่มบางชนิด ส่วนกลไกที่ไม่ได้ทำลายดีเอ็นเอโดยตรง จะมีการทำปฏิกิริยาในระบบการควบคุมการแสดงออกของยีนส์ นำไปสู่การเปลี่ยนแปลงและเกิดเป็นเซลล์มะเร็ง เมื่อเข้าสู่ "ขั้นก่อตัว" เซลล์จะถูกกระตุ้นให้เพิ่มจำนวนมากขึ้น และเข้าสู่ "ขั้นกระจายตัว" ทั้งนี้ เซลล์มะเร็งมีลักษณะทางชีววิทยาที่สำคัญ คือการแบ่งตัวอย่างไม่หยุดยั้ง และการเปลี่ยนแปลงในโปรตีน ซึ่งระยะแรก เซลล์มะเร็ง จะอยู่รวมกันในบริเวณที่เกิดความผิดปกติ หากตรวจพบในระยะนี้ จะมีโอกาสยับยั้งและรักษาให้หายได้ โดยทรงยกตัวอย่างด้านชีววิทยาของของเซลล์มะเร็งระหว่างการบรรยาย ทำให้นักศึกษาแพทย์เข้าใจเนื้อหาบทเรียนได้ง่ายขึ้น
คณะแพทยศาสตร์ศรีสวางควัฒน ราชวิทยาลัยจุฬาภรณ์ เป็นโรงเรียนแพทย์ลำดับที่ 23 ของไทย ได้รับการรับรองตามเกณฑ์มาตรฐานสากลของ World Federation for Medical Education โดยสถาบันรับรองมาตรฐานการศึกษาแพทยศาสตร์และแพทยสภา จัดการเรียนการสอนในหลักสูตรที่ทันสมัยทั้งในระดับปริญญาตรี โท และเอก เพื่อมุ่งผลิตบัณฑิตแพทย์ และบุคลากรทางการแพทย์ที่เป็นผู้นำด้านสุขภาพและการบริการทางการแพทย์ ที่มีความสามารถด้านการวิจัยและพัฒนานวัตกรรม เพื่อการพัฒนาประเทศอย่างยั่งยืน เป็นกำลังสำคัญของการพัฒนาประเทศชาติต่อไป