พด.นราธิวาส ดำเนินการก่อสร้างแหล่งน้ำในไร่นา เพื่อกักเก็บน้ำในพื้นที่ทำการเกษตร 13 อำเภอของจังหวัดนราธิวาส
นายยงยุทธ สุวรรณ ผู้อำนวยการสถานีพัฒนาที่ดินนราธิวาส ได้เปิดเผยว่า ในปีงบประมาณ 2569 นี้ สถานีพัฒนาที่ดินนราธิวาส ได้รับมอบหมายจากกรมพัฒนาที่ดิน โดยดร.สุมิตรา วัฒนา อธิบดีกรมพัฒนาที่ดิน ให้ดำเนินการจัดทำโครงการแหล่งน้ำในไร่นา นอกเขตชลประทาน เพื่อยกระดับความมั่นคงด้านน้ำหนุนพื้นที่ทำการเกษตร โดยการขุดสระน้ำในไร่นาขนาด 1,260 ลูกบาศก์เมตร ซึ่งโครงการดังกล่าวมีวัตถุประสงค์เพื่อช่วยบรรเทาสภาพการขาดแคลนน้ำในพื้นที่ทำการเกษตรซึ่งอยู่ห่างไกลพื้นที่เขตชลประทาน และเพิ่มประสิทธิภาพการเก็บกักน้ำในพื้นที่นอกเขตชลประทานให้มีแหล่งน้ำที่เหมาะสมเพียงพอกับการเกษตร สามารถเพิ่มผลผลิต คุณภาพการผลิต มีรายได้เพิ่มขึ้น และเป็นการสนับสนุนการทำเกษตรแบบผสมผสานตามหลักทฤษฎีใหม่ อันเนื่องมาจากพระราชดำริ ตามที่พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ได้พระราชทานพระราชดำริ "ทฤษฎีใหม่” ในการทำการเกษตร เพื่อช่วยเหลือเกษตรกรที่ประสบความยากลำบาก ให้สามารถผ่านช่วงวิกฤต โดยเฉพาะการขาดแคลนน้ำได้โดยไม่เดือดร้อนและยากลำบากนัก โดยมีแนวทางหรือหลักในการบริหารจัดการที่ดินและน้ำ เพื่อการเกษตรในที่ดินขนาดเล็กให้เกิดประโยชน์สูงสุด ด้วยหลักเศรษฐกิจพอเพียง ให้สามารถพึ่งตนเองได้
เนื่องจากสภาพภูมิอากาศเปลี่ยนแปลง เมื่อเข้าสู่ฤดูแล้งซึ่งเป็นปัญหาสำคัญต่อการทำการเกษตร โดยเฉพาะพื้นที่นอกเขตชลประทาน และพื้นที่ที่ระบบส่งน้ำไปไม่ถึง ทำให้เกษตรกรประสบปัญหาการขาดแคลนน้ำในการทำการเกษตร ส่งผลกระทบต่อการเจริญเติบโต ผลผลิต และคุณภาพของผลผลิต ดังนั้นแหล่งน้ำจึงมีความจำเป็นอย่างยิ่งสำหรับพื้นที่ทำการเกษตร เพื่อสำรองน้ำสำหรับการทำการเกษตรให้เพียงพอตลอดทั้งปี ส่วนพื้นที่ดำเนินการ ควรมีขนาดไม่น้อยกว่า 30 x 40 ตารางเมตร โดยจะใช้ก่อสร้างสระน้ำอย่างน้อย 20 x 30 x 2.1 เมตร เพื่อให้เครื่องจักรสามารถทำงานได้โดยสะดวก และสามารถทำการเกลี่ยดิน ตกแต่งคันบ่อได้อย่างเรียบร้อย ทั้งนี้พื้นที่ดำเนินการมีการจัดกลุ่มเป้าหมาย การจัดสรรพื้นที่ก่อสร้างให้มีขนาดของกลุ่มและการกระจายตัวของสระเก็บน้ำให้เหมาะสมกับการบริหารจัดการเครื่องจักรกล ได้แก่ การจัดชุดเครื่องจักรกลเข้าทำงาน การเคลื่อนย้ายเครื่องจักรกลให้มีขนาดเหมาะสมกับระดับเศรษฐกิจ (Economy of Scale) ซึ่งจะมีผลต่อการดำเนินการที่ทันเวลา และคุ้มค่ากับการลงทุน ทั้งในเขตพัฒนาที่ดินและยุทธศาสตร์จังหวัดอย่างสัมฤทธิ์ผล
สำหรับการจัดทำโครงการแหล่งน้ำในไร่นานอกเขตชลประทาน ของสถานีพัฒนาที่ดินนราธิวาส ประจำปี 2569 มีเป้าหมายการดำเนินงาน จำนวน 320 บ่อ ซึ่งกระจายทั่วทั้ง 13 อำเภอของจังหวัดนราธิวาส ได้แก่ 1.อำเภอจะแนะ จำนวน 14 บ่อ 2.อำเภอเจาะไอร้อง จำนวน 10 บ่อ 3.อำเภอตากใบ จำนวน 6 บ่อ 4.อำเภอบาเจาะ จำนวน 7 บ่อ 5.อำเภอเมืองนราธิวาส จำนวน 20 บ่อ 6.อำเภอยี่งอ จำนวน 23 บ่อ 7.อำเภอระแงะ จำนวน 43 บ่อ 8.อำเภอรือเสาะ จำนวน 50 บ่อ 9.อำเภอแว้ง จำนวน 24 บ่อ 10.อำเภอศรีสาคร จำนวน 91 บ่อ 11.อำเภอสุคิริน จำนวน 6 บ่อ 12.อำเภอสุไหงโก-ลก จำนวน 2 บ่อ และ 13.อำเภอสุไหงปาดี จำนวน 24 บ่อ โดยมีกระบวนการดำเนินงานดังนี้ 1.ทำการสำรวจและรวบรวมรายชื่อเกษตรกรที่มีความต้องการสระน้ำไว้พร้อมยื่นเอกสารแสดงความจำนงไว้ล่วงหน้า 2.คัดเลือกพื้นที่ขุดสระน้ำ พร้อมทั้งระบุพิกัด ซึ่งเป็นพื้นที่ ที่มีประสิทธิภาพในการกักเก็บน้ำ โดยพิจารณาจากคุณสมบัติดิน หลีกเลี่ยงพื้นที่ที่เป็นดินทรายจัด 3.ทำการชี้แจงขั้นตอนการดำเนินงานและซักซ้อมความเข้าใจแก่เกษตรกรที่ได้รับการคัดเลือกให้เข้าร่วมโครงการ 4.จัดลำดับบัญชีรายชื่อเกษตรกรที่มีความพร้อมในการดำเนินงานขุดสระน้ำ 5.ดำเนินการก่อสร้างแหล่งน้ำในไร่นานอกเขตชลประทาน ขนาด 1,260 ลูกบาศก์เมตร ทั้งนี้ การดำเนินงานให้เกษตรกรเจ้าของพื้นที่มีส่วนร่วมในการออกค่าใช้จ่ายจำนวน 2,500 บาท/บ่อ เพื่อสนับสนุนค่าใช้จ่าย เช่น ค่าน้ำมันเชื้อเพลิง และค่าขนย้ายเครื่องจักรกลแก่ผู้รับจ้าง
โดย ขวัญจิรา สุวรรณ
เจ้าหน้าที่วิเคราะห์นโยบายและแผน สถานีพัฒนาที่ดินนราธิวาส