วันที่ 29 ตุลาคม 2568 ศูนย์หม่อนไหมเฉลิมพระเกียรติฯ สระบุรี ประสบความสำเร็จในการสืบสานพระราชปณิธานของสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ด้วยการพลิกฟื้นภูมิปัญญา “ผ้าซิ่นตีนจกไทยวน” ที่เกือบสูญหาย ให้กลับมาสร้างชื่อเสียง พร้อมสร้างอาชีพที่มั่นคงและคืนศักดิ์ศรีให้สตรีในชนบท ท่ามกลางสภาพพื้นที่ท้าทายของจังหวัดสระบุรี
นางชุติกาญจน์ รัชตะปิติ ผู้อำนวยการศูนย์ฯ เปิดเผยว่า จุดเริ่มต้นเกิดจากสายพระเนตรของสมเด็จพระพันปีหลวง ที่ทรง “ค้นพบ” ภูมิปัญญาผ้าทอไทยวนใน อ.เสาไห้ ขณะเยี่ยมราษฎร และทรงมีพระราชปณิธานที่จะ “ฟื้นคืนชีพภูมิปัญญา” ควบคู่กับ “การสร้างอาชีพที่ยั่งยืน” ให้แก่เกษตรกรที่ขาดรายได้เสริม ศูนย์ฯ ได้เอาชนะข้อจำกัดเรื่องดินปนหินปูน ด้วยการวิจัยและพัฒนา (R&D) คัดเลือก “พันธุ์หม่อนสกลนคร” ที่ทนทาน และส่งนักวิชาการลงไปถ่ายทอดองค์ความรู้ในการปรับปรุงดินและการจัดการอย่างใกล้ชิด ภารกิจ “หัวใจหลัก” คือการฟื้นฟูมรดกผ้าทอ โดยศูนย์ฯ ได้สืบค้นและ “แกะลาย” ผ้าโบราณ รวบรวมครูช่างถ่ายทอดเทคนิค “การจก” ที่ซับซ้อน จนปัจจุบัน “ผ้าซิ่นตีนจกไทยวนสระบุรี” ได้รับการยอมรับและสร้างรายได้หลักให้ชุมชน
นางชุติกาญจน์ เน้นย้ำว่า ผลลัพธ์ที่ยิ่งใหญ่ที่สุดคือ “การเสริมพลังสตรี” (Empowerment) จากเดิมที่แม่บ้านต้องพึ่งพารายได้จากสามี โครงการนี้ทำให้พวกเขาสามารถ ทอผ้า ได้ที่บ้าน สร้าง รายได้หลัก ที่มั่นคง นางชุติกาญจน์ กล่าวเสริมว่า เมื่อมีรายได้เป็นของตัวเอง เขาก็มี ศักดิ์ศรี และมีอำนาจในการตัดสินใจในครอบครัวมากขึ้น แม้ปัจจุบันจะมีความท้าทายจากการแข่งขันกับภาคอุตสาหกรรม ศูนย์ฯ ยังคงมุ่งมั่นสร้าง ทายาทหม่อนไหม ในโรงเรียน และใช้กลยุทธ์ด้านการตลาดและการออกแบบ เพื่อ สร้างทางเลือก ให้คนรุ่นใหม่สามารถสืบสานมรดกนี้ต่อไปอย่างยั่งยืน
#ภูมิภาค-41