ส.ป.ก. ขับเคลื่อนภารกิจผ่านโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ โดยเน้นการจัดสรรที่ดิน พัฒนาแหล่งน้ำ และส่งเสริมอาชีพตามแนวทาง ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง เพื่อยกระดับคุณภาพชีวิตเกษตรกรในเขตปฏิรูปที่ดินให้พึ่งพาตนเองได้อย่างยั่งยืน
นายเศรษฐเกียรติ กระจ่างวงษ์ เลขาธิการสำนักงานการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม (ส.ป.ก.) เปิดเผยว่า ส.ป.ก. ขับเคลื่อนการจัดสรรที่ดินทำกินโดยน้อมนำศาสตร์พระราชาและโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ มาประยุกต์ใช้ เพื่อยกระดับคุณภาพชีวิตเกษตรกร มุ่งเน้นการพลิกบทบาทจากผู้จัดสรรที่ดินสู่การมอบโอกาส ผ่านการบริหารจัดการทรัพยากรดินและน้ำอย่างยั่งยืน การส่งเสริมเกษตรทฤษฎีใหม่ ตลอดจนพัฒนาโครงสร้างพื้นฐาน ซึ่งการดำเนินงานที่สำคัญของ ส.ป.ก. แบ่งออกเป็น 4 ด้านหลัก ได้แก่ โครงการส่งเสริมและพัฒนาเกษตรทฤษฎีใหม่ จะส่งเสริมให้เกษตรกรบริหารจัดการที่ดินและน้ำ แบ่งพื้นที่เป็นสัดส่วน (30:30:30:10) เพื่อลดความเสี่ยงและสร้างรายได้ตลอดปี
สำหรับในปีงบประมาณ พ.ศ. 2569 ส.ป.ก. โดยกองประสานงานโครงการพระราชดำริและโครงการพิเศษ ได้จัดสรรงบประมาณและขับเคลื่อนโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริรวมทั้งสิ้น 16 โครงการ โดยมีกิจกรรมเด่นที่กำลังดำเนินการในปีนี้ได้แก่ 1. กิจกรรมการฝึกอบรมและรณรงค์ระดับประเทศ เช่น โครงการ "รู้ปลูก รู้รักษา รู้คุณค่าของหญ้าแฝก" (ระยะที่ 2) ได้ดำเนินการจัดฝึกอบรมเชิงปฏิบัติการให้เกษตรกรนำหญ้าแฝกไปใช้ส่งเสริมความชุ่มชื้นและป้องกันการชะล้างพังทลายของหน้าดินในเขตปฏิรูปที่ดิน นอกจากนี้ ยังได้ดำเนินโครงการคลินิกเกษตรเคลื่อนที่ฯ ปี 69 ซึ่งได้ลงพื้นที่ให้บริการวิชาการเกษตร ตรวจวิเคราะห์ดิน และแก้ไขปัญหาให้เกษตรกรแบบครบวงจรในพื้นที่ปฏิรูปที่ดินรายจังหวัด
2. กิจกรรมพัฒนาเชิงพื้นที่ในศูนย์พัฒนาและโครงการหลวง เช่น โครงการเพิ่มศักยภาพระบบงานเกษตร (กพด.ส.ป.ก.) ได้ดำเนินการขยายผลตามแผนพัฒนาเด็กและเยาวชนในถิ่นทุรกันดาร โครงการพัฒนาพื้นที่สูงแบบโครงการหลวง ต.ห้วยเขย่ง (จ.กาญจนบุรี) ดำเนินการส่งเสริมการปรับระบบเกษตรที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม ลดการใช้สารเคมีบนพื้นที่สูง โครงการศูนย์ภูฟ้าพัฒนาฯ (อ.บ่อเกลือ จ.น่าน) ได้ส่งเสริมพัฒนาอาชีพทางเลือกและการแปรรูปผลผลิตทางการเกษตรเพื่อสร้างรายได้ให้ชุมชน โครงการปิดทองหลังพระสืบสานแนวพระราชดำริ (จ.น่าน) เป็นโครงการที่มุ่งเน้นการบริหารจัดการน้ำชุมชนและการทำเกษตรทฤษฎีใหม่ยั่งยืน โครงการพัฒนาพื้นที่ราบเชิงเขา (จ.สระแก้ว – ปราจีนบุรี) ดำเนินการพัฒนาที่ดินเพื่อการเกษตรและสกัดกั้นการบุกรุกพื้นที่ป่าต้นน้ำ โครงการพัชรสุธาคชานุรักษ์ ได้ส่งเสริมการปรับเปลี่ยนอาชีพของเกษตรกรในพื้นที่รอยต่อป่า 5 จังหวัดภาคตะวันออก เพื่อลดความขัดแย้งระหว่างคนกับช้างป่า
3. กิจกรรมอนุรักษ์ธรรมชาติและตรวจสอบสิทธิ์ เช่น โครงการอนุรักษ์พันธุกรรมพืชฯ (อพ.สธ. - ส.ป.ก.) ได้ดำเนินการจัดประชุมและขับเคลื่อนการสำรวจ จัดทำฐานข้อมูลทรัพยากรท้องถิ่นในเขต ส.ป.ก. นอกจากนี้ ยังได้ดำเนินการปราบปรามและตรวจสอบพื้นที่บุกรุก โดยบูรณาการร่วมกับหน่วยงานป่าไม้เข้าตรวจสอบและบังคับใช้กฎหมายกับผู้บุกรุกพื้นที่ ส.ป.ก. และป่าสงวน (เช่น กรณีเขานาคเกิด จ.ภูเก็ต) เป็นต้น
“เห็นได้ว่า การขับเคลื่อนภารกิจผ่านโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริของ ส.ป.ก. จะมุ่งเน้นการสืบสาน รักษา และต่อยอดศาสตร์พระราชา โดยให้ความสำคัญกับการพัฒนาคุณภาพชีวิตเกษตรกรในเขตปฏิรูปที่ดินอย่างยั่งยืน ผ่านการจัดการทรัพยากรธรรมชาติ การส่งเสริมอาชีพ และการน้อมนำหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงมาประยุกต์ใช้ในการทำเกษตรกรรม” เลขาฯ ส.ป.ก.กล่าว