กรมวิชาการเกษตรเผย “ปุ๋ยชีวภาพไมคอร์ไรซา” ช่วยพืชดูดน้ำและธาตุอาหารได้ดีขึ้น ลดการใช้ปุ๋ยเคมี 20–50% เหมาะกับไม้ผลและพืชผักหลายชนิด สนับสนุนเกษตรยั่งยืนและเพิ่มผลผลิตอย่างมีประสิทธิภาพ
ประเทศไทยมีพื้นที่เพาะปลูกจำนวนมากสำหรับปลูกพืชทางการเกษตร ดังนั้น “ดิน” ยังคงเป็นหัวใจสำคัญในการเพาะปลูกพืช เนื่องจากเป็นแหล่งอาหารและเป็นที่ยึดเหนี่ยวสำหรับรากพืช แต่เมื่อมีการปลูกพืชเป็นระยะเวลานานจะทำให้ธาตุอาหารในดินหมดไปหรือถูกตรึงไว้ในดินทำให้ไม่เป็นประโยชน์ต่อพืช รวมถึง ดินจะมีการเปลี่ยนแปลงโครงสร้างทางกายภาพ เคมีและชีวภาพ ดังนั้นการปรับปรุงบำรุงดินจึงเป็นสิ่งสำคัญ โดยเฉพาะอย่างยิ่งการใช้ปุ๋ยชีวภาพในการผลิตพืชให้มีคุณภาพและปลอดภัยจึงเป็นสิ่งสำคัญอีกอย่างหนึ่งไปแล้วในปี 2569 นี้
ปุ๋ยชีวภาพ คือ ปุ๋ยที่ประกอบด้วยจุลินทรีย์ที่มีชีวิต ซึ่งจุลินทรีย์เหล่านี้มีคุณสมบัติพิเศษในการสร้างธาตุอาหาร หรือช่วยเพิ่มความเป็นประโยชน์ของธาตุอาหารให้กับพืชได้มากขึ้น ด้วยกระบวนการปรับปรุงดินทางชีวภาพนี้ จะเป็นการเสริมสร้างให้พืชได้รับธาตุอาหารที่เพียงพอต่อการเจริญเติบโต และยังเกิดผลดีในด้านลดการใช้ปุ๋ยเคมีและการเพิ่มประสิทธิภาพการใช้ปุ๋ยเคมีได้อีกด้วย โดยปุ๋ยชีวภาพอย่างหนึ่งที่ชื่อว่า ไมคอร์ไรซา เป็นปุ๋ยชีวภาพกลุ่มที่ช่วยในการเพิ่มความเป็นประโยชน์ของธาตุอาหารให้กับพืช ส่วนใหญ่ที่ใช้ในการเกษตรจะเป็นปุ๋ยชีวภาพอาร์บัสคูลาร์ไมคอร์ซา ซึ่งจะประกอบไปด้วยจุลินทรีย์ ในกลุ่มราอาร์บัสคูลาร์ไมคอร์ไรซาที่มีชีวิต สามารถอยู่ร่วมกับพืชแบบพึ่งพาอาศัยซึ่งกันและกัน โดยรามีการเจริญเติบโตอยู่บริเวณรอบรากพืชและเข้าไปอาศัยอยู่ในราก ช่วยดูดน้ำและธาตุอาหารจากดินผ่านทางเส้นใยของรา แล้วส่งต่อให้พืชนำไปใช้ประโยชน์เพิ่มมากขึ้น
นางสาวนิศารัตน์ ทวีนุต นักวิชาการเกษตร ชำนาญการพิเศษ กลุ่มงานวิจัยจุลินทรีย์ดิน กลุ่มวิจัยปฐพีวิทยา กองวิจัยพัฒนาปัจจัยการผลิตทางการเกษตร กรมวิชาการเกษตร เผยว่า “กรมวิชาการเกษตรได้มุ่งเน้นงานวิจัยปุ๋ยชีวภาพไมคอร์ไรซาเพื่อให้ใช้ได้กับพืชเศรษฐกิจหลายชนิด โดยคัดเลือกและทดสอบราในกลุ่มอาร์บัสคูลาร์ไมคอร์ไรซาที่มีความสามารถในการเพิ่มธาตุอาหารที่เป็นประโยชน์ให้กับพืช และได้ทดสอบประสิทธิภาพการใช้ปุ๋ยชีวภาพร่วมกับปุ๋ยเคมี ซึ่งพบว่าปุ๋ยชีวภาพไมคอร์ไรซาทำให้ลดการใช้ปุ๋ยได้ ประมาณ 20 – 50 เปอร์เซ็น ซึ่งพืชที่ผ่านการทดสอบประสิทธิภาพการใช้ปุ๋ยชีวภาพอาร์บัสคูลาร์ไมคอร์ไรซา และมีคำแนะนำให้ใช้แล้ว ในไม้ผล เช่น ทุเรียน ลำไย ส้มโอ ในพืชผัก เช่น หน่อไม้ฝรั่ง กระเจี๊ยบเขียว พริก”
ปุ๋ยชีวภาพไมคอร์ไรซา จึงมีความสำคัญมากด้านการเกษตร ในการช่วยเพิ่มผลผลิตให้กับพืชเศรษฐกิจได้หลากหลายชนิด และยังเป็นปัจจัยการผลิตที่มีศักยภาพนำไปสู่การทำการเกษตรที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมแบบยั่งยืนด้วย
ทั้งนี้ กรมวิชาการเกษตร ได้ผลิตปุ๋ยชีวภาพอาร์บัสคูลาร์ไมคอร์ไรซาในรูปแบบสปอร์ในวัสดุพาแบบผง โดยมีวิธีใช้หลักๆ คือ การใช้ในระยะเพาะกล้า 3 กรัมต่อต้น รองก้นหลุมก่อนปลูก 10 กรัมต่อต้น หรือโรยรอบทรงพุ่มสำหรับต้นที่ปลูกลงแปลงแล้ว อัตราประมาณ 30 - 50 กรัมต่อต้น ขึ้นอยู่กับขนาดพืช
สอบถามข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่หน่วยงานของกรมวิชาการเกษตร กลุ่มวิจัยปฐพีวิทยา กองวิจัยพัฒนาปัจจัยการผลิตทางการเกษตร โทรศัพท์ 0-2579-7522, 0-2579-4116 E-mail: soilscience2560@gmail.com