วันที่ 25 เมษายน 2569 นพ.วีระพันธ์ สุวรรณนามัย สมาชิกวุฒิสภา (สว.) โพสต์ข้อความผ่านเฟซบุ๊ก ระบุว่า ปีนี้เผาจริง ผมเตือนมาตลอด!
ย้ำ! ไม่คิดล้มบัตรทองแต่กำลังชี้ปัญหาและพยายามทำให้ดีขึ้น
โรงพยาบาลรัฐกำลังล้ม — และท้ายที่สุดคนที่จะเดือดร้อนคือประชาชน
ช่วงนี้มีข่าวในแวดวงสาธารณสุขที่น่าเป็นห่วงหลายเรื่องพร้อมกัน ผมอยากเล่าให้ฟังตรงๆ ในฐานะหมอที่ทำงานในระบบมาหลายปี และในฐานะ สว.คณะกรรมาธิการสาธารณสุข
เรื่องที่ 1
สงครามในกรุงเทพ: UHOSNET vs สปสช.เขต 13 เครือข่ายโรงเรียนแพทย์ UHOSNET ประกาศจะดำเนินคดีทางกฎหมาย หากสปสช.เขต 13 กรุงเทพ ไม่ยกเลิกมติที่ประชุมวันที่ 9 เม.ย. ซึ่งเปลี่ยนวิธีจ่ายเงินค่าบริการผู้ป่วยนอก (OP) มาเป็นระบบ point system ส่งผลให้โรงพยาบาลได้รับเพียง 79–88% ของค่าใช้จ่ายที่เกิดขึ้นจริง และที่หนักยิ่งกว่า มติดังกล่าวออกโดยประธานแต่เพียงผู้เดียว ทั้งที่มีกรรมการคัดค้าน โดยไม่มีการลงคะแนนเสียง สำหรับโรงพยาบาลในกรุงเทพที่รับส่งต่อคนไข้จากทั่วประเทศอยู่แล้ว การถูกตัดรายได้อีก 12–21% คือแรงกระแทกที่รับไม่ได้ในสภาวะที่เงินบำรุงกำลังติดลบอยู่
เรื่องที่ 2
ตัวเลขที่บอกว่าระบบกำลังพัง โรงพยาบาลในสังกัดกระทรวงสาธารณสุข 902 แห่ง มีเงินบำรุงติดลบแล้วถึง 495 แห่ง คิดเป็น 55% ปี 2566 ตัวเลขนี้อยู่ที่ 18% เท่านั้น ใน 2 ปี พุ่งจาก 18% เป็น 55% นี่ไม่ใช่วิกฤต — นี่คือการล่มสลายแบบช้าๆ เงินบำรุงหายไปปีละประมาณ 15,000 ล้านบาท ถ้าไม่มีอะไรเปลี่ยน คำนวณเองได้เลยว่าจะถึงจุดแตกเมื่อไหร่ เมื่อโรงพยาบาลไม่มีเงิน สิ่งที่จะเกิดขึ้นตามลำดับคือ ซื้อยาไม่ได้ ซ่อมเครื่องมือไม่ได้ จ่ายโอทีไม่ได้ แล้วบุคลากรก็ทยอยลาออก ท้ายที่สุดคือคิวรักษายาวขึ้น คุณภาพการรักษาลดลง และคนที่ไม่มีเงินซื้อประกันเอกชน — ซึ่งก็คือคนส่วนใหญ่ของประเทศ — คือคนที่รับผลกระทบเต็มๆ
เรื่องที่ 3
หมอและพยาบาลต่างจังหวัดกำลังจะหายไป “ฉ.11” คือเงินค่าตอบแทนพิเศษที่สร้างขึ้นมาตั้งแต่ปี 2548 เพื่อจูงใจให้บุคลากรทางการแพทย์ยอมทำงานในพื้นที่ทุรกันดาร พื้นที่ชายแดน พื้นที่เสี่ยงภัย แทนที่จะลาออกไปทำโรงพยาบาลเอกชนในเมือง แต่รัฐบาลที่เคยจัดสรรเงินส่วนนี้ให้ 100% คิดเป็นประมาณ 7,500 ล้านบาท ปัจจุบันเหลือแค่ 20% หรือราว 1,500 ล้านบาทเท่านั้น ที่เหลืออีก 80% โรงพยาบาลต้องควักเงินบำรุงของตัวเองจ่ายให้บุคลากร รวมแล้วกว่า 5,000 ล้านบาทต่อปี
แปลว่าอะไร? แปลว่าหมอและพยาบาลในอำเภอห่างไกลที่ยอมอยู่ที่นั่น ส่วนหนึ่งเพราะเงินค่าตอบแทนพิเศษนี้ แต่ตอนนี้ รพ.หลายแห่งค้างจ่ายเงินแก่บุคลากร ถ้าวันไหนโรงพยาบาลจ่ายไม่ไหว — บุคลากรก็ไม่มีเหตุผลจะอยู่ต่อ ประชาชนในอำเภอนั้นจะเหลืออะไร? ผลกระทบที่ประชาชนจะได้รับ
ถามว่าเรื่องนี้เกี่ยวกับเราอย่างไร?
คนไข้บัตรทองคือคนส่วนใหญ่ของประเทศ — กว่า 47 ล้านคน เมื่อโรงพยาบาลไม่มีแรงจ่ายค่าตอบแทนบุคลากร หมอ พยาบาล เภสัชกร ก็ไม่มีเหตุผลจะอยู่ในพื้นที่ห่างไกล คิวยาวขึ้น ยาขาด เครื่องมือชำรุดแต่ซ่อมไม่ได้ และในที่สุด — ประชาชนต้องจ่ายเอง หรือไม่ก็ไม่ได้รักษา ระบบสาธารณสุขที่ดีคือรากฐานของความมั่นคงของชาติ ไม่แพ้การทหารหรือเศรษฐกิจ ช่วยกันแก้ปัญหานะครับและอย่าสร้าง FaKe NEWS ว่าใครจะล้มบัตรทองอีก เพราะไม่มีใครคิดครับ
นพ.วีระพันธ์ สุวรรณนามัย
สมาชิกวุฒิสภา