วันที่ 2 เมษายน 2569 ที่รัฐสภา นายสหัสวัต คุ้มคง สส.ชลบุรี พรรคประชาชน กล่าวถึงปัญหาการขาดแคลนแรงงานต่างด้าวที่ส่งผลกระทบต่อระบบงานอย่างรุนแรง โดยระบุว่าปัจจุบันมีแรงงานต่างด้าวหลุดออกจากระบบนับล้านคน ซึ่งเป็นปัญหาค้างท่อมาหลายรัฐบาลจากความยุ่งยากและความล่าช้าของกระบวนการขึ้นทะเบียน
นายสหัสวัต กล่าวว่า ปัญหาที่เกิดขึ้นไม่ใช่ความผิดของนายจ้างหรือแรงงาน แต่เกิดจากระบบที่ไม่มีประสิทธิภาพซึ่งที่ผ่านมามักใช้วิธีออกมติคณะรัฐมนตรี (ครม.) ขยายเวลาเพื่อแก้ปัญหาเฉพาะหน้าแต่ไม่ได้แก้ที่ต้นเหตุ โดยขั้นตอนการขอใบอนุญาตทำงานในปัจจุบันมีความยุ่งยากซับซ้อนภายใต้ระบบ 2+2 หรือการทำงาน 2 ปีและต่ออายุอีก 2 ปี ซึ่งต้องผ่านทั้งการขอโควตา การยื่นบัญชีรายชื่อ (Name List) การตรวจร่างกาย และการทำวีซ่า
แต่อุปสรรคสำคัญในรอบนี้คือขาดการประสานข้อมูลระหว่างกระทรวงแรงงานและกระทรวงสาธารณสุข ทำให้โรงพยาบาลรัฐรองรับการตรวจสุขภาพไม่เพียงพอ จนส่งผลให้นายจ้างต้องแบกรับค่าใช้จ่ายที่แพงขึ้นจากการพาแรงงานไปตรวจที่สถานพยาบาลเอกชน ขณะที่การเสนอ ครม. เพื่อขยายเวลาในแต่ละครั้งเพียง 1-2 เดือนนั้นไม่เพียงพอกับจำนวนแรงงานที่มีมหาศาล
นายสหัสวัต กล่าวว่า ระบบขึ้นทะเบียนออนไลน์หรือ e-work permit ในทางปฏิบัติกลับสร้างปัญหามากขึ้น เนื่องจากระบบไม่พร้อมใช้งานและไม่เชื่อมโยงข้อมูลกับกรมการจัดหางานรวมถึงสำนักงานตรวจคนเข้าเมือง (ตม.) จนเกิดปัญหาระบบล่มบ่อยครั้งและข้อมูลแรงงานสูญหาย ซึ่งความล่าช้าทั้งหมดนี้จะส่งผลให้แรงงานกลายเป็นผู้ผิดกฎหมายเมื่อใบอนุญาตหมดอายุ และกลายเป็นช่องทางให้เจ้าหน้าที่เรียกรับส่วยหรือเงินใต้โต๊ะ
ดังนั้นจึงขอฝากถึงนายจุลพันธ์ อมรวิวัฒน์ รมว.แรงงาน คนใหม่ ให้เร่งนำเรื่องเข้าที่ประชุม ครม. เพื่อออกมติขยายเวลาต่ออายุการทำงานเป็นการชั่วคราวเพื่อป้องกันแรงงานหลุดนอกระบบซึ่งจะทำให้ควบคุมจัดการไม่ได้ ส่วนมาตรการระยะกลางควรยกเลิกระบบ e-work permit เพื่อสร้างระบบใหม่ที่ใช้งานได้จริงในช่วง 1-2 ปี และในระยะยาวต้องแก้ไขกฎหมาย 2 ฉบับ คือ พ.ร.บ. คนเข้าเมือง พ.ศ. 2522 และ พ.ร.ก. การบริหารจัดการการทำงานของคนต่างด้าว พ.ศ. 2560 เพื่อให้การเคลื่อนย้ายแรงงานข้ามพรมแดนมีความง่าย รวดเร็ว และราคาถูก สอดคล้องกับความต้องการของเศรษฐกิจโลก