"อ.ไชยันต์" ชี้! ก่อนตัดสวัสดิการ สส. ไทย ดูตัวอย่าง สส.สวีเดน

วันที่ 26 มี.ค.69 ศ.ดร.ไชยันต์ ไชยพร อาจารย์ภาควิชาการปกครอง คณะรัฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย โพสต์ข้อความผ่านเฟซบุ๊ก Chaiyan Chaiyaporn ระบุว่า...

ก่อนจะตัดสวัสดิการ ส.ส. ไทย

ควรรู้เรื่องเกี่ยวกับ ส.ส. สวีเดน ให้ดีๆก่อน

เพราะเห็นคนชอบยกตัวอย่าง ส.ส. สวีเดน มา เพื่อตัดงบสวัสดิการ ส.ส. ไทย

1. เงินเดือนพื้นฐานของ ส.ส.

81,400 โครนาสวีเดนต่อเดือน (ประมาณ 277,000 บาท)

เงินจำนวนนี้ต้องเสียภาษีเงินได้ตามปกติ และเป็นอัตราคงที่สำหรับ ส.ส. ทุกคน ไม่ว่าจะสังกัดพรรคฝ่ายรัฐบาลหรือฝ่ายค้าน

1. การเดินทางภายในประเทศ

ตั๋วรถไฟฟรี: ส.ส. ทุกคนจะได้รับ "บัตรโดยสารรถไฟประจำปี" ซึ่งสามารถใช้เดินทางได้ไม่จำกัดทั่วประเทศ

แต่มีเงื่อนไขตายตัวว่า ต้องเป็นการเดินทางเพื่อปฏิบัติหน้าที่ หรือในกิจการของรัฐเท่านั้น

การเดินทางโดยเครื่องบิน: สามารถทำได้หากมีความจำเป็น (เช่น ระยะทางไกล)

แต่กฎระเบียบระบุว่าโดยปกติแล้ว ต้องบินชั้นประหยัด (Economy Class) เท่านั้น

การใช้รถยนต์ส่วนตัว: หากจำเป็นต้องขับรถไปปฏิบัติหน้าที่ สามารถเบิกค่าชดเชยได้ตามระยะทาง (อัตราปี 2026 อยู่ที่ประมาณ 38 SEK ต่อ 10 กิโลเมตร)

รถแท็กซี่: เบิกได้เฉพาะในกรณีที่ไม่มีรถสาธารณะให้บริการ หรือมีเหตุผลความจำเป็นเร่งด่วนที่สมเหตุสมผลเท่านั้น

2. การเดินทางไปต่างประเทศ

ส.ส. สวีเดนไม่มีงบประมาณการเดินทางต่างประเทศแบบไม่จำกัด

แต่จะได้รับจัดสรรงบที่เรียกว่า "Individual journeys abroad" (เช่น การไปศึกษาดูงาน):

วงเงิน: ส.ส. แต่ละคนจะมีงบประมาณจำกัดอยู่ที่ประมาณ 60,000 SEK (ราว 205,000 บาท) ต่อหนึ่งวาระการดำรงตำแหน่ง (4 ปี)

มาตรฐานที่นั่ง: สำหรับการเดินทางในยุโรปต้องใช้ชั้นประหยัด

ส่วนการเดินทางนอกยุโรปสามารถเลือกชั้นธุรกิจ (Business Class) ได้หากมีความจำเป็นต่อการปฏิบัติหน้าที่

3. ค่าเบี้ยเลี้ยงการเดินทาง (Subsistence Allowance)

หากต้องเดินทางไปปฏิบัติหน้าที่ห่างจากที่พำนักเกิน 50 กิโลเมตร และต้องค้างคืน จะได้รับค่าตอบแทนเพิ่มเติม:

เบี้ยเลี้ยงรายวัน (Domestic): อยู่ที่ประมาณ 490 SEK (ประมาณ 1,670 บาท) ต่อวัน (หากเป็นวันเดินทางไป-กลับอาจลดลงเหลือครึ่งหนึ่งตามเวลาที่ออกเดินทาง)

Stockholm Allowance: สำหรับ ส.ส. ที่มีบ้านห่างจากสตอกโฮล์มเกิน 50 กม. จะได้รับเงินช่วยเหลือรายวันเพิ่มเติม (ประมาณ 130 SEK) เมื่อต้องมาพักค้างคืนที่สตอกโฮล์มเพื่อประชุมสภา

ตามกฎหมายสวีเดน ส.ส. ที่มีทะเบียนบ้านอยู่ห่างจากกรุงสตอกโฮล์มเกิน 50 กิโลเมตร มีสิทธิ์ได้รับที่พักที่รัฐสภาจัดหาให้โดย "ไม่ต้องเสียค่าเช่า"

จำนวนที่พัก: สำนักงานเลขาธิการรัฐสภาสวีเดน (Riksdagsförvaltningen) มีอาพาร์ตเมนต์ในครอบครองและเช่าไว้ประมาณ 250 แห่ง

เงื่อนไข: ที่พักเหล่านี้ไม่ใช่บ้านหรู ส่วนใหญ่เป็นห้องชุดขนาดเล็ก (ประมาณ 40 ตารางเมตร) หรือบางแห่งอาจเป็นเพียงห้องขนาด 18 ตารางเมตรที่ต้องใช้ห้องครัวร่วมกับผู้อื่น

วัตถุประสงค์: เพื่อให้ ส.ส. จากต่างจังหวัดมีที่พักในช่วงวันทำงาน (จันทร์-ศุกร์) และลดภาระค่าใช้จ่ายในการเดินทางและหาที่พักในเมืองหลวงที่มีราคาแพง

4. ระบบ "ผู้ช่วย" (Political Assistants)

ในสวีเดน ส.ส. "ไม่มี" ผู้ช่วยส่วนตัว 8 คนแบบไทย แต่ระบบจะจัดการผ่าน "งบประมาณสนับสนุนกลุ่มการเมือง" (Party Grants):

ผู้ช่วยสังกัดพรรค: รัฐสภาจะจัดสรรงบประมาณให้แต่ละพรรคการเมืองตามจำนวนที่นั่ง เพื่อให้พรรคไปจ้าง "เลขาธิการฝ่ายการเมือง" (Political Secretaries) มาช่วยงาน ส.ส.

การแชร์ทรัพยากร: ส.ส. หนึ่งคนอาจไม่ได้มีผู้ช่วยประจำตัวคนเดียวแบบ Full-time แต่เป็นการใช้ทีมงานส่วนกลางของพรรคช่วยดูงานด้านกฎหมาย งานวิจัย หรือการตอบสื่อ

สวีเดนเน้นระบบพรรคการเมืองที่เข้มแข็ง (Party-based) มากกว่าตัวบุคคล ส.ส. หลายคนจึงต้องทำภารกิจพื้นฐานด้วยตัวเอง เช่น การร่างสุนทรพจน์หรือการจัดตารางนัดหมาย

ขณะเดียวกัน สวีเดนเป็นรัฐสวัสดิการเต็มรูปแบบ มีบริการการศึกษา ที่พักอาศัย ฯลฯ

ส.ส. และคนอาชีพอื่นๆ ไม่ต้องห่วงหน้าพะวงหลัง

เมื่อเทียบกับ ส.ส. ไทยแล้ว เป็นอย่างไรครับ ?

ผมเห็นว่า ยังควรมีอาหารกลางวันฟรี ให้กับ ส.ส. แต่อาจจะลดงบต่อหัวลงมา

ขณะเดียวกัน ส.ส. ที่มีฐานะดี ก็อาจจะแจ้งสละสิทธิ์อาหารฟรีตลอดระยะเวลาที่ดำรงตำแหน่ง

เราควรจะมีงบประมาณอุดหนุน นักการเมืองที่ไม่ร่ำรวย—ที่ต้องเช่า-ผ่อนบ้าน ไม่มีรถยนต์ส่วนตัว คนขับ และยังต้องดูแลรับผิดชอบครอบครัว—ให้ทำงานเป็น ส.ส. ได้เต็มที่โดยไม่ลำบาก

การจะยกเลิกสวัสดิการต่างๆของ ส.ส. ควรคิดให้ดีๆ

เพราะเราควรสร้างเงื่อนไขให้คนที่ไม่มีฐานะร่ำรวย แต่มีความรู้ความสามารถ มีจิตสาธารณะสามารถเล่นการเมืองเป็น ส.ส. ได้ และเป็นอิสระจริงๆ

ต้องอย่าลืมว่า การจะได้เป็น ส.ส. นั้นไม่แน่ไม่นอน หากเขาหรือเธอสอบตก ก็จะต้องไปหางานทำ หากไม่มีกิจการส่วนตัวอยู่แล้ว หรือที่บ้านร่ำรวยมีมรดก

#ไชยันต์ไชยพร #สสไทย #สวัสดิการสส #การเมืองไทย #สวีเดน #เปรียบเทียบต่างประเทศ #ข่าวการเมือง #สยามรัฐออนไลน์ #siamrathonline