ฉากทัศน์จริงที่เกิดขึ้นบนกระดานเศรษฐกิจโลกวันนี้ ไม่ได้จำกัดอยู่แค่การสู้รบในตะวันออกกลาง หรือฝุ่นควันในยูเครน ภาพข่าวความรุนแรงเหล่านั้นอาจหลอกตาให้เราโล่งใจว่าคลื่นความผันผวนของราคาน้ำมันและเงินเฟ้อได้สงบลงแล้ว
ทว่า ความนิ่งงันชั่วคราวบนผิวน้ำ กลับเป็นเพียงฉากบังหน้าของเกลียวคลื่นใต้น้ำที่เชี่ยวกรากกว่ามหาศาล โลกกำลังเผชิญกับสงครามเศรษฐกิจ 4 สมรภูมิที่ไร้เสียงไซเรนเตือนภัย แต่กำลังฮุกหมัดเข้าใส่รากฐานเศรษฐกิจไทยโดยที่เราแทบไม่รู้ตัว
สมรภูมิแรกซ่อนอยู่ในหน้ากระดาษสนธิสัญญาและการตั้งกำแพงภาษี สหรัฐอเมริกากำลังเดินหมาก 'Trade War 2.0' อย่างแยบยล ไม่ใช่แค่การเล่นแง่ด้วยข้ออ้างเรื่องแรงงานบังคับ แต่กำลังลามไปถึงการตั้งข้อหา 'กำลังการผลิตล้นเกิน' (Excess Capacity) เพื่อสกัดกั้นคู่แข่ง หากประเทศไทยพลาดพลั้งในโต๊ะเจรจา ปล่อยให้อัตราภาษีส่งออกขยับทะลุเพดาน 19% ไปแตะระดับ 20 กว่าเปอร์เซ็นต์เมื่อไหร่ นั่นเท่ากับเรากำลังปิดประตูตีแมวตัวเองในสนามการค้าโลก
ผลลัพธ์ที่ตามมาทันทีคือ สมรภูมิที่สองที่กระแทกเข้ากลางลำตัวของผู้ประกอบการรายย่อย (SME) ไทยโดยตรง คลื่นสินค้าจีนที่ถูกระบายจากการถูกสหรัฐฯ ปิดกั้น กำลังเปลี่ยนทิศทางถาโถมเข้าใส่อาเซียนอย่างเชี่ยวกราก ทุกวันนี้เราเห็นร้านค้า โรงงาน และกิจการของคนไทยทยอยปิดตัวลงอย่างเงียบเชียบ สินค้าราคาถูกที่บวกกับเทคโนโลยีการผลิตขั้นสูงจากจีน ไม่ได้เข้ามาเพียงเพื่อขอแบ่งสัดส่วนการตลาด แต่เข้ามาเพื่อล้างกระดานทุนท้องถิ่น หากภาครัฐไม่รีบสร้างเกราะป้องกัน ผ่านการให้แต้มต่อในการจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐ เราอาจสูญเสียเส้นเลือดฝอยทางเศรษฐกิจนี้ไปอย่างถาวร
ลึกซึ้งไปกว่านั้นคือสมรภูมิที่สาม สงครามเทคโนโลยีและปัญญาประดิษฐ์ คลิปวิดีโอหุ่นยนต์ฮิวแมนนอยด์ (Humanoid) ตีลังกาหรือประกอบชิ้นส่วนที่หลายคนกดแชร์กันอย่างสนุกสนาน แท้จริงแล้วคือสัญญาณเตือนภัยสีแดง มหาอำนาจกำลังทุ่มหน้าตักเพื่อเป็นเจ้าแห่ง AI เพราะนี่คือกลไกที่จะมาปะทุการปฏิวัติการผลิตรูปแบบใหม่ โรงงานในอนาคตอันใกล้จะไม่รู้จักคำว่าเหนื่อยล้า ไม่มีการประท้วง และไร้รอยตำหนิ หากภาคอุตสาหกรรมไทยไม่เร่งยกระดับเทคโนโลยี ทางเลือกที่เหลืออยู่มีเพียงสองทาง คือยอมกระอักเลือดลงทุนปรับตัวครั้งใหญ่ หรือรอวันถูกบดขยี้จนต้องปิดหน้าโรงงานหนี
ทั้งสามสมรภูมิที่กล่าวมา บีบคั้นให้เราต้องเผชิญหน้ากับสมรภูมิสุดท้าย ซึ่งเป็นตัวตัดสินชะตากรรมของประเทศในอีกสองทศวรรษข้างหน้า นั่นคือ 'สงครามแย่งชิงเม็ดเงินลงทุนต่างชาติ' (FDI War)
โลกกำลังจัดระเบียบห่วงโซ่อุปทานใหม่ ทุนใหญ่กำลังหนีออกจากพื้นที่เสี่ยงเพื่อหาบ้านหลังใหม่ที่ปลอดภัยกว่า เราอาจยิ้มรับตัวเลขขอรับการส่งเสริมการลงทุน (BOI) ที่ดูสวยหรู แต่เพื่อนบ้านอย่างอินโดนีเซีย เวียดนาม และมาเลเซีย ต่างงัดข้อเสนอระดับถอดนวมชกเพื่อดึงตัวนักลงทุน
การดึงดูดทุนต่างชาติในวันนี้เปรียบเสมือนการประมูลซื้อตัวนักเตะเข้าทีม หากเราได้เพียงผู้เล่นระดับรอง ในขณะที่คู่แข่งกวาดดาวซัลโวไปจนหมด เมื่อถึงฤดูกาลแข่งขันจริง เราจะไม่มีปัญญาทำประตูใดๆ ได้เลย
เกมแย่งชิงทุนนี้มีหน้าต่างแห่งโอกาสเปิดกว้างเพียงแค่ 3-5 ปีเท่านั้น ทุนขนาดใหญ่เมื่อตัดสินใจลงหลักปักฐานที่ใดแล้ว พวกเขาจะไม่ย้ายฐานอีกเป็นเวลาอย่างน้อย 20 ปี หากเรากวาดต้อนอุตสาหกรรมแห่งอนาคตเข้ามาไม่ได้ในรอบนี้ เราจะตกรถไฟขบวนประวัติศาสตร์ และหลุดออกจากวงโคจรซัพพลายเชนโลกอย่างสมบูรณ์แบบ
ประเทศไทยเปรียบเสมือนเรือลำเล็กที่ลอยอยู่กลางมหาสมุทรแห่งความขัดแย้ง เราเล็กเกินกว่าจะไปเปลี่ยนทิศทางลม แต่เรามีหน้าที่ต้องปรับใบเรือและอุดรอยรั่วของตัวเอง การบริหารเศรษฐกิจแบบลอยตัว หรือชื่นชมกับภาพลวงตาบนผิวน้ำ ไม่สามารถตอบโจทย์วิกฤตเชิงโครงสร้างนี้ได้ การตั้ง "วอร์รูมเศรษฐกิจ" ที่บูรณาการทุกกระทรวงเข้าด้วยกัน เพื่อสู้ศึกแย่งชิง FDI ล็อกเพดานภาษี สร้างความมั่นคงทางพลังงานในภูมิภาค และสร้างเกราะคุ้มกันให้ SME คือวาระแห่งชาติที่รอไม่ได้
สงครามเศรษฐกิจครั้งนี้ไม่มีเสียงไซเรนเตือนภัยให้เราวิ่งหลบลงหลุมหลบภัย มีเพียงเสียงปลดล็อกแม่กุญแจปิดประตูโรงงาน และแถวของคนตกงานที่ยาวขึ้นเรื่อยๆ หากผู้คุมหางเสือของประเทศยังคงปล่อยให้เราลอยคอรับแรงกระแทกไปตามยถากรรม
คำถามที่ทุกคนต้องช่วยกันคิดก็คือ... ในอีก 5 ปีข้างหน้า เมื่อกติกาใหม่ของโลกถูกเขียนเสร็จสมบูรณ์ ประเทศไทยจะยังมีที่ยืนหลงเหลืออยู่บนเวทีโลก หรือจะกลายเป็นเพียงเศษซากปรักหักพังของประเทศที่ตื่นรู้ช้าเกินไป?
#เศรษฐกิจไทย #สงครามเศรษฐกิจ #TradeWar #วิกฤตเศรษฐกิจโลก #สินค้าจีนทะลัก #SMEไทย #ลงทุนต่างชาติ #TechWar #บทวิเคราะห์เศรษฐกิจ #สงครามการค้า #TradeWar #FDI #TechWar #หุ่นยนต์AI สายผลกระทบปากท้อง-SME: #เศรษฐกิจไทย #SMEไทย #สินค้าจีนตีตลาด #ปัญหาปากท้อง#บทวิเคราะห์เศรษฐกิจ #สยามรัฐ