ในโลกของการจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐ "ความโปร่งใส" และ "ความคุ้มค่า" คือหัวใจสำคัญ แต่ดูเหมือนว่าสิ่งนี้กำลังถูกท้าทายอย่างรุนแรง จากการจัดซื้อที่น่ากังขาของ “อบต. แห่งหนึ่ง” ที่อนุมัติงบประมาณสูงถึง 9,348,000 บาท เพื่อจัดซื้อ “รถกวาดดูดฝุ่น” 1 คัน
ซึ่งตามสเปกตามราคาตลาด ตัวเลขที่เหมาะสมอยู่ที่ 3,500,000 บาท อีกทั้งพบข้อมูลการจัดซื้อรถกวาดดูดฝุ่นของ “องค์กรบริหารระดับเทศบาล” ที่ได้รถประเภทเดียวกัน แต่ประสิทธิภาพโดยรวมเหนือกว่า ในราคา 5,980,000 บาท
จึงเท่ากับว่า อบต. ดังกล่าว จ่ายแพงกว่าถึง 3,368,000 บาท !!!
1. เปรียบเทียบประสิทธิภาพระหว่างรถกวาดดูดฝุ่นทั้ง 2 คัน
โดยรถกวาดดูดฝุ่นของเทศบาล ราคา 5,980,000 บาท เป็นรถที่มีประสิทธิภาพสูงกว่า อบต.ดังกล่าว อย่างชัดเจน มีถังเก็บฝุ่นขนาดใหญ่ถึง 5 ลูกบาศก์เมตร มาพร้อมถังน้ำขนาด 2,000 ลิตร และเครื่องยนต์หลักที่ทรงพลังถึง 170 กิโลวัตต์ (ประมาณ 228 แรงม้า) แถมยังบังคับมาตรฐานโรงงาน ISO 9001 อีกด้วย
ทีนี้หันกลับมาดู “รถกวาดดูดฝุ่น” ของ อบต. ราคา 9,348,000 บาท กลับได้รถที่เล็กกว่าในทุกมิติ ได้ถังเก็บฝุ่นเพียง 3 ลูกบาศก์เมตร (เล็กกว่าเกือบครึ่ง) ถังน้ำแค่ 500 ลิตร (น้อยกว่าถึง 4 เท่า!) และเครื่องยนต์หลักเพียง 175 แรงม้า
ความจริงที่น่าตกใจ อบต. จ่ายเงินแพงกว่า 3.3 ล้านบาท เพื่อให้ได้รถที่เล็กกว่า ประสิทธิภาพต่ำกว่า และต้องเสียเวลาทิ้งขยะและเติมน้ำบ่อยกว่า…อย่างเทียบไม่ติด
2. คำแก้ต่างที่ "ฟังไม่ขึ้น"
แน่นอนว่า อบต. ดังกล่าว อาจชี้ไปที่ข้อกำหนด 2-3 อย่าง ที่รถกวาดดูดฝุ่นอีกคันไม่มี เช่น "ถังบรรจุฝุ่นสแตนเลสทั้งใบ" หรือระบบ GPS/กล้อง ที่ระบุสเปกไว้ละเอียด
คำถามคือ "ถังสแตนเลส" และ "GPS" มีมูลค่าสูงถึง 3,368,000 บาท เลยหรือ?
ราคานี้สูงพอที่จะซื้อรถกวาดดูดฝุ่น (สเปก 3 ลูกบาศก์เมตร ตามราคาตลาดที่ควรจะเป็น 3.5 ล้านบาท) ได้เกือบอีกหนึ่งคัน!
ในขณะที่ อบต.ดังกล่าวหลงใหลกับ "วัสดุพรีเมียม" (สแตนเลส) ทางเทศบาลกลับเลือก "มาตรฐานพรีเมียม" (ISO 9001) และ "ประสิทธิภาพพรีเมียม" (ถังเก็บฝุ่น 5 ลูกบาศก์เมตร / ถังน้ำ 2,000 ลิตร) ในราคาที่ถูกกว่ามาก
3. คำถามถึงผู้รับผิดชอบ
การที่เทศบาลสามารถจัดซื้อรถที่ "ใหญ่กว่าและดีกว่า" ได้ในราคา 5.98 ล้านบาท ถือเป็น "มาตรฐาน" ที่ อบต. ดังกล่าว ต้องตอบคำถามสังคมให้ได้
* เหตุใดราคากลาง “รถกวาดดูดฝุ่น” ของ อบต. จึงสูงกว่าราคาจริงของเทศบาล ถึง 56%?
* การกำหนดสเปก "ถังสแตนเลสทั้งใบ" เป็นการ "ล็อกสเปก" ให้กับผู้ค้ารายใดรายหนึ่งหรือไม่?
* เหตุใดจึงไม่นำงบประมาณ 9.3 ล้านบาท ไปซื้อรถสเปก 5 คิว 2,000 ลิตร แบบเทศบาล ซึ่งยังเหลือเงินทอนอีกกว่า 3 ล้านบาท ?
นี่คือกรณีศึกษาที่ท้าทายกระบวนการตรวจสอบการใช้จ่ายภาครัฐ ความโปร่งใสไม่ใช่สิ่งที่ต้องร้องขอ แต่คือสิทธิที่ประชาชนพึงได้รับ และคำถามมูลค่า 3,368,000 บาทนี้... กำลังรอคอยคำตอบที่ชัดเจนจากผู้ที่เกี่ยวข้อง
#รถกวาดดูดฝุ่น #อบต #งบประมาณท้องถิ่น #ตรวจสอบการใช้งบ #ภาษีประชาชน #ปมทุจริต #ความโปร่งใส #9ล้านสามแสนบาท