“ กลมแป้น เปลือกบาง รสหวาน เนื้อปุย หวานสะดุ้ง กระท้อน ลพบุรี ” นี่ก็คือ สโลแกน ของผลไม้ที่ขึ้นชื่อของจังหวัดลพบุรี ซึ่งเป็นกระท้อน ที่ได้ผ่านการรับรองจาก GI สิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ (Geographical Indication) ตราสัญลักษณ์ที่ออกโดย กรมทรัพย์สินทางปัญญา เพื่อรับรองว่าเป็นสินค้าที่มีต้นกำเนิดจากแหล่งผลิตเฉพาะเจาะจง ในพื้นที่ 3 ตำบลของ อำเภอเมืองลพบุรี
นายชาญ จูดคง นายอำเภอเมืองลพบุรี พร้อมด้วย เจ้าหน้าที่จากสำนักงาน เกษตรอำเภอเมืองลพบุรี นำสื่อมวลชน ลงพื้นที่ แปลงปลูกกระท้อน หมู่ที่ 13 ตำบลตะลุง อำเภอเมือง จังหวัดลพบุรี ของ คุณลุงถาวร ค้ำคูณ หรือ ลุงแกะ และ คุณป้าทองสุข ค้ำคูณ ซึ่งทั้ง 2 เป็นเกษตรกรดีเด่นสาขาอาชีพทำสวนของจังหวัดลพบุรี และยังเป็นเกษตรกรต้นแบบที่นำเทคโนโลยี เครื่องจักรทางการเกษตร โดยใช้รถกระเช้าไฮดรอลิคแบบรถตีนตะขาบขนาดเล็ก ที่สามารถลุยสวนได้มาปรับใช้ เพื่อช่วยในตัดแต่งกิ่งทำสาวให้กับต้นกระท้อน ช่วยห่อผลกระท้อน และเก็บผลกระท้อน จำนวนกว่า 300 ต้น บนพื้นที่กว่า 16 ไร่ ในสวนตนเอง แทนการใช้บันได เนื่องจากมีความปลอดภัยมากกว่า เพราะทั้ง ลุงแกะ และ ป้าทองสุข ต่างก็มีอายุเข้าวัย 73 ปี แล้ว การขึ้นลงต้นกระท้อนเพื่อห่อผลกระท้อนกว่า 300 ต้น รวมกว่า 80,000 ผล การใช้บันไดอาจขึ้นลงและย้ายไปแต่กิ่งแต่ละต้น จะไม่สะดวกมากนัก
สำหรับกระท้อนที่สวนลุงแกะ และป้าทองสุข มีหลากหลายสายพันธุ์ ทั้งกระท้อนสายพันธุ์พื้นเมือง พันธุ์ปุยฝ้าย พันธุ์อีล่า พันธุ์ทับทิม และพันธุ์นิ่มนวล ซึ่งเกษตรกรต้องใส่ใจในการห่อผลกระท้อนทุกผล เพราะเมื่อ กระท้อนติดผล ศัตรูสำคัญของกระท้อน คือ “แมลงวันทอง” โดยเกษตรกรจะใช้วิธีการห่อผล กระท้อน แทนการใช้ยาฆ่าแมลง เพื่อให้ผลกระท้อนมีสีสันที่สวยงามชวนรับประทาน และเป็นที่ต้องการของตลาด
จากนั้น นายอำเภอเมืองลพบุรี ยังได้นำคณะลงพื้นที่ต่อ เพื่อเยี่ยมชมการแปรรูปกระท้อนสด เป็นกระท้อนหยี ตามหลักการถนอมอาหาร ตามกระบวนการจัดการเพื่อยืดอายุการเก็บรักษาผลกระท้อน เพื่อป้องกันผลผลิตล้นตลาด และเพิ่มมูลค่าให้กับกระท้อน ณ สวนกระท้อน ป้าแจ๊ก ของ นางวิภา รอดทองดี หมู่ที่ 11 ต.งิ้วราย อ.เมืองลพบุรี ซึ่งมีพื้นที่เพาะปลูก 2 ไร่ 3 งาน โดยที่สวนแห่งนี้ จะใช้การถนอมอาหาร ตาม หลักภูมิปัญญาชาวบ้าน ทำให้สามารถนำออกจำหน่ายได้ทั้งปี ด้วยการทำกระท้อนหยี โดยนำผลกระท้อนที่เหลือจากการขาย หรือมีขนาดไม่เป็นที่ต้องการของตลาด มาปอกเปลือกทำความสะอาดแช่ในน้ำเกลือ ความเข้มข้น 5-10% เป็นเวลา 1 คืน แล้วล้างน้ำสะอาด บีบน้ำออกเบาๆ ซึ่งเกลือจะช่วยดึงรสฝาดและยางออกจากเนื้อกระท้อน ก่อนนำมาต้มด้วยน้ำตาลทราย และเกลือเล็กน้อย เคี่ยวด้วยไฟอ่อน น้ำตาลจะค่อยๆ ซึมเข้าสู่เนื้อเยื่อ แทนที่น้ำในเซลล์ผลไม้ จากนั้น ตักกระท้อนขึ้นจากน้ำเชื่อม ผึ่งให้สะเด็ดน้ำ นำไปตากแดดจัด 1-2 วัน แล้วนำกระท้อนที่แห้งหมาดมาคลุกกับส่วนผสม พริกป่น เกลือ และน้ำตาลทรายเก็บในภาชนะที่แห้ง สะอาด และปิดสนิท เช่น โหลแก้วหรือถุงซิปล็อกในบรรจุภัณฑ์ให้สวยงาม เพื่อเพิ่มมูลค่าให้กับกระท้อน ควบคู่กับการจำหน่ายผลกระท้อนสด เป็นการเพิ่มทางเลือกให้แก่ผู้บริโภค อีกด้วย
ซึ่ง นายชาญ จูดคง นายอำเภอเมืองลพบุรี เปิดเผยว่า “กระท้อนหวาน” ที่เป็นของดีขึ้นชื่อของลพบุรี จะอยู่ใน 3 ตำบลของอำเภอเมืองลพบุรี ได้แก่ ตำบลตะลุง ตำบลโพธิ์เก้าต้น และตำบลงิ้วราย ซึ่งเป็นพื้นที่น้ำไหลทรายมูล เป็นภูมิศาสตร์ที่เหมาะสมกับการผลิตกระท้อนคุณภาพดี และได้รับรองจาก GI เรียบร้อยแล้ว จากกรมทรัพย์สินทางปัญญาตั้งแต่ปี 2561 สำหรับกระท้อนลพบุรี จะมีลักษณะเป็นกระท้อนกลมแป้น เปลือกบาง รสหวาน เนื้อปุย ซึ่งการลงพื้นที่ครั้งนี้ เพื่อสร้างความมันใจให้แก่ผู้บริโภค ผู้ที่ชื่นชอบและนิยมรับประทานกระท้อน ว่าปีนี้ผลผลิตดี มีปริมาณเพียงพอแน่นอน ตลอดจนเป็นการประชาสัมพันธ์ และโปรโมท “การท่องเที่ยวเทศกาล กระท้อนหวาน ของดี จังหวัดลพบุรี ” ซึ่งจะมีขึ้นในช่วงปลายเดือนมิถุนายน – กรกฎาคม ซึ่งเป็นช่วงที่ผลผลิตของชาวสวนกระท้อนจะออกสู่ตลาดพร้อมๆ กัน