สุรินทร์ครั้งแรก นางรำ 200 ชีวิต รำบวงสรวงปราสาทคนา ชายแดน โบราณสถานที่เคยถูกลืม หลังทารไทยยึดคืนสำเร็จ ขึ้นทะเบียนเป็นโบราณสถานแห่งชาติ เมื่อวันที่ 11 พ.ค. 2569 ที่ผ่านมา ชาวบ้านต้องการให้บูรณะเชื่อมเที่ยวชายแดน ปราสาทตาควาย-ตาเมือนธม อาของพลทหารสละชีพ ภูมิใจแทนหลานชาย
วันที่ 16 พ.ค.69 เวลา 08.00 น. ณ แหล่งท่องเที่ยวปราสาทคนา (เขาแหลม) ตำบลแนงมุด อำเภอกาบเชิง จังหวัดสุรินทร์ จ.สุรินทร์ อ.กาบเชิง กองกำลังสุรนารี และอบต.แนงมุด ได้มีการจัดงานบวงสรวงสิ่งศักดิ์สิทธิ์ เยี่ยมเยือนปราสาทคนา และวางพวงมาลาอนุสาวรีย์เทิดศักดิ์” ภายใต้โครงการส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงนิเวศน์ (เขาแหลม,ดาร์สปวง,ช้างหมอบ,ทมอโรย) ประจำปีงบประมาณ 2569 โดยมีนายประภาส ศรีจันทร์เวียง รองผู้ว่าราชการจังหวัดสุรินทร์ เป็นประธานในพิธีวางพวงมาลาอนุสาวรีย์เทิดศักดิ์ เพื่อรำลึกถึงวีรกรรมและความเสียสละของทหารผู้ปกป้องประเทศชาติ โดยมีนายนิรันดร์ สุนทรศิริ นาย อ.กาบเชิง,นางปทิดา ตันติรัตนนานนท์ สส.สุรินทร์ เขต 8, ตัวแทน ผบ.กกล.สุรนารี ผู้นำท้องถิ่น ผู้นำชุมชน ส่วนราชการต่างๆและประชาชนในพื้นที่ร่วมกิจกรรมอย่างคึกคัก
ภายในพิธี มีการกล่าวสดุดีวีรกรรมของ พลทหารเทิดศักดิ์ ศรีลาชัย หนึ่งในผู้กล้าที่พลีชีพจากเหตุการณ์ปฏิบัติการในพื้นที่ชายแดน ซึ่งแสดงถึงความเสียสละและความกล้าหาญอย่างยิ่งยวด จนทำให้ภารกิจของหน่วยประสบความสำเร็จ
ซึ่ง บรรยากาศภายในงานเป็นไปด้วยความสงบและเปี่ยมไปด้วยความอาลัย โดยมีการยืนสงบนิ่งไว้อาลัยก่อนวางพวงมาลาเพื่อแสดงความเคารพต่อดวงวิญญาณของผู้เสียสละ
จากนั้น รอง ผวจ.สุรินทร์ เป็นประธานในพิธีบวงสรวงสิ่งศักดิ์สิทธิ์และเยี่ยมเยียนปราสาทคนา โดยมีนางรำเข้าร่วมกว่า 400 ชีวิต สวมเสื้อแขนกระบอกสีชมพู สวมผ้านุ่งเป็นผ้าไหมลายโฮล หรือ ผ้าไหมโทนสีแดง คาดสะไบลายโฮลหรือสไบโทนสีแดง อย่างสวยงามและพร้อมเพรียง ภายใต้โครงการส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงนิเวศ (เขาแหลม ดาร์สปวง ช้างหมอบ ทมอโรย) ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2569
ที่จัดขึ้นโดย จ.สุรินทร์ อบต.แนงมุด และ กกล.สุรนารี โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อส่งเสริมและพัฒนาแหล่งท่องเที่ยวเชิงนิเวศของอำเภอกาบเชิง ให้เป็นพื้นที่ท่องเที่ยวที่ผสมผสานความงดงามของธรรมชาติเข้ากับวิถีชีวิต วัฒนธรรม และอัตลักษณ์ของชุมชนท้องถิ่นได้อย่างกลมกลืน พร้อมทั้งส่งเสริมการมีส่วนร่วมของประชาชนในการอนุรักษ์ ฟื้นฟู และดูแลแหล่งท่องเที่ยว รวมถึงโบราณสถานสำคัญอันเป็นมรดกทางวัฒนธรรมของชาติให้คงอยู่สืบไป
“ปราสาทคนา” หรือ “เขาแหลม” ถือเป็นอีกหนึ่งแหล่งท่องเที่ยวสำคัญของจังหวัดสุรินทร์ ที่สะท้อนเรื่องราวทางประวัติศาสตร์ วัฒนธรรม และภูมิปัญญาของผู้คนในอดีต ท่ามกลางธรรมชาติอันอุดมสมบูรณ์และบรรยากาศอันสงบร่มรื่น ซึ่งสามารถต่อยอดเป็นแหล่งเรียนรู้และสร้างประโยชน์แก่ชุมชนได้อย่างยั่งยืน
ทั้งนี้ จังหวัดสุรินทร์ยังคงเดินหน้าส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงนิเวศ ควบคู่การอนุรักษ์มรดกทางวัฒนธรรม เพื่อสร้างรายได้ กระตุ้นเศรษฐกิจฐานราก และสืบสานคุณค่าทางประวัติศาสตร์ให้คงอยู่คู่ท้องถิ่นและคนรุ่นหลังต่อไป
โดยชาวบ้านนพื้นที่ ต่างต้องการให้รัฐบาล กระทรวงวัฒนธรรม โดยกรมศิลปากร เร่งบูรณะโบราณสถานปราสาทคนาแห่งนี้ ให้เป็นแหล่งท่องเที่ยวสำคัญเชื่อมเส้นทางท่องเที่ยวชายแดนอีกแห่ง จากปราสาทตาเมือนธม ปราสาทตาควาย อ.พนมดงรัก มาปราสาทคนา อ.กาบเชิงฯแห่งนี้อีกด้วย
ทั้งนี้ เมื่อวันที่ 11 พฤษภาคม 2569 ที่ผ่านมา ราชกิจจานุเบกษา โดยประกาศรายชื่อโบราณสถานในเขตจังหวัดต่าง ๆ รวม 79 แห่ง ครอบคลุมพื้นที่ 11 จังหวัดทั่วไทย จ.สุรินทร์ มี 9 แห่ง ได้แก่ ปราสาทหมอนเจริญ ปราสาทเบง ปราสาทเซ็ม ปราสาทหนองคะนา (ปราสาทหนองคันนา ปราสาทคนา หรือ ปราสาทหนองคนาย) ปราสาทโอทะลัน ปราสาททองบ้านหนองคันนา ปราสาทตาเมือน และปราสาทตาควาย
นายประภาส ศรีจันทร์เวียง รอง ผวจ.สุรินทร์ กล่าวว่า วันนี้เป็นวันประวัติศาสตร์ และที่ปราสาทคนา ก็เป็นพื้นที่ประวัติศาสตร์ บนราชอาณาจักรไทยของเรา มีพิธีบวงสรวงสิ่งศักดิ์สิทธิ์ เยี่ยมเยียนปราสาทคนา วางพวงมาลาอนุสาวรีย์เทิดศักดิ์ ซึ่ง จ.สุรินทร์ อบต.แนงมุด และ กกล.สุรนารี ถือว่าเป็นครั้งแรกตั้งแต่มีการปะทะสู้รบกัน การจัดกรรมครั้งนี้เพื่อแสดงออกถึงพื้นที่ของพวกเรา เป็นพื้นที่อธิปไตยของเรา ที่สำคัญพื้นที่ตรงนี้มีการสู้รบกัน โดยเฉพาะวันที่ 8 ธันวาคม มีการปะทะกันอย่างรุนแรง มีทหารผู้บาดเจ็บ 38 ราย มีทหารกล้าวีรชนเสียชีวิต 1 ราย ก็คือ ร้อยเอกเทิดศักดิ์ ศรีลาชัย ที่เสียชีวิตบนปราสาทคนาแห่งนี้ วันนี้พวกเราได้มาเยี่ยมเยือนปราสาทคนา มีนางรำกว่า 200 คนมารำบวงสรวง รวมทั้งพิธีพราหมณ์ สิ่งสำคัญพวกเราได้วางพวงมาลารำลึกถึงวีรกรรมวีรชนคนกล้าที่ได้เสียสละชีวิตเลือดเนื้อ เพื่อที่จะรักษาอธิปไตยของพวกเรา ปราสาทคนา ได้ถูกทะเบียนกับกรมศิลปากร เป็นโบราณสถานของชาติแล้ว ทั้งในพื้นที่ อ.กาบเชิงและ อ.พนมดงรัก พวกเรามีความภาคภูมิใจ แผ่นดินแห่งนี้ อธิปไตยแห่งนี้ และมีปราสาทคนา ซึ่งอยู่ห่างจากปราสาทตาวคาย ตาเมือนธม ไม่กี่กิโลเมตร พวกเราภาคภูมิใจ หวงแหน จะสืบสานรักษาประเพณีไว้สืบไป และจะดำเนินบวงสรวงและเยี่ยมเยือนปราสาทคนาทุกปี ส่วนการพัฒนาให้เป็นแหล่งท่องเที่ยว ทาง จ.สุรินทร์ อ.กาบเชิง และ อบต.แนงมุด ได้พัฒนาเส้นทางขึ้นมา จากเดิมเป็นเส้นทางแคบๆก็จะพัฒนาให้มีความสะดวกสบายขึ้น ซึ่งเราจะได้ทั้งนโยบายส่งเสริมการท่องเที่ยว ที่เป็นนโยบายของรัฐบาลและเพื่อเป็นพื้นที่ยุทธวิธีของเราในการที่จะขึ้นมาปกป้องแผ่นดินไทยและปราสาทคนาแห่งนี้
นางศิราธร ตินานพ นางรำ ชาวบ้านคลองเจริญ ตำบลแนงมุด อำเภอกาบเชิง จังหวัดสุรินทร์นางรำ กล่าวว่า วันนี้เป้นวันดีวันหนึ่งที่ชาว ต.แนงมุด ได้จัดพิธีรำบวงสรวงปราสาทคนา เพื่อเป็นการรำลึกถึงทหารกล้า ชาวบ้านทุกคนมีความรู้สึกภาคภูมิใจดีใจ ยินดี ปลาบปลื้มใจ พวกเรามีการเตรียมความพร้อมมารำถวายในครั้งนี้
ด้านนางมัน ปรือปรัง อายุ 52 ปี อาของพลทหารเทิดศักดิ์ ศรีลาชัย ที่สละชีพที่ปราสาทคนา อยู่บ้านเลขที่ 11 หมู่ 11 ต.ตะเคียนราม อ.ภูสิงห์ จ.ศรีสะเกษฯ (เป็นน้องของพ่อพลทหาร)กล่าวทั้งน้ำตาซึมว่า เป็นครั้งแรกที่ตนเองมาที่นี่รู้สึกภาคภูมิใจอย่างมาก เขาเคยโทรมาแต่เขาไม่เคยพูดบอกว่าลำบากขนาดไหน เพราะเขารักในการรับใช้ชาติเขาเป็นทหาร เขาไม่เคยบ่นอะไรให้ฟัง เขาเป้นคนที่เข้มแข็ง บอกเขาตลอดให้ระมัดระวังตัว เขาต้องการกำลังใจก้ให้กำลังใจเขาตลอด ก่อนที่เขาจะเสียชีวิต วันสุดท้ายที่เขากลับบ้านไปหา เขาบอกว่า อา ผมกลับไปรอบนี้ไม่อยากพูดพูดแล้วมันจุก คำนี้มันฝังอยู่ในใจนึกถึงคิดถึงหลานมาก กอดเขาก่อนที่เขาจะมาที่ปราสาทคนา เขาบอกว่า อา ผมขอกำลังใจ ตนก็ลูบหัวเขา และเขาบอกว่า ถ้าผมไปรอบนี้ ถ้าผมไม่ได้กลับมา ผมกลับมารอบหลังผมจะเอาเงินมาจ่ายหนี้ให้อาหมดเลย เลยพูดกับน้องว่า อย่าพูดแบบนั้นลูก ไม่ได้ต้องการแบบนั้น ต้องการให้หนูมีชีวิตอยู่กับอา ตนภูมิใจมาก ตอนมา ก็เข้าไปในห้องเขาที่เขาเก็บรูปเขา บอกเขาว่า วันนี้อาจะขึ้นไปที่หนูเสียที่ปราสาทคนาน่ะ อยากบอกว่า อาคิดถึงน้อง แต่รู้ว่าน้องเขาไปข้างบนแล้ว น้องเข้าฝน ว่าเขาลอยลงมา วันที่ไปลอยอังคารให้เขา ที่อุบล กลับมาตอนเย็นก็เข้าฝันว่าเขาลอยมาจากข้างบนมากอด บอกว่าไม่ต้องห่วงเขา เขาสบายดีน่ะ เขาไปสบายแล้ว เขาอยู่ข้างบนแล้ว ไม่ต้องห่วงเขา เขาบอกว่าอาไม่ต้องห่วงน่ะ อาต้องเข้มแข็ง แล้วเขาก็เดินถอยแล้วลอยขึ้นไปคืน ตั้งแต่วันนั้นก็ยังไม่เคยฝันเห็นเชาอีกเลย ไม่มีวันลืมเขา อยากบอกคนไทยทุกคน มีลูกมีหลาน ถ้าน้องๆอยากมาอยู่จุดนี้ จงภูมิใจ ขอให้ทุกคนภูมิใจในหน้าที่ของลูกหลานของเรา พวกเราต้องเข้มแข้ง สู้เพื่อประเทศของเรา
ในห้วงสถานการณ์สู้รบครั้งล่าสุด จุดแห่งนี้ กองร้อยทหารราบที่ 213 (กองพันทหารราบที่ 3 กรมทหาราบที่ 23) เข้าตีที่หมายปราสาทคนา เพื่อยึดควบคุมภูมิประเทศสำคัญ ตั้งแต่วันที่ 8 ธันวาคม 68 เวลา 07.00 น.หน่วยได้ดำเนินกลยุทธ์เข้ากวาดล้าง บังเกอร์คูติดต่อในแนวแรกของข้าศึก ได้สำเร็จ สามารถสังหารฝ่ายตรงข้ามได้ 1 นาย และยึดอาวุธยุทโธปกรณ์ได้จำนวนมาก ต่อมาเมื่อวันที่ 9 ธันวาคม 68 เวลา 06.00 น. กองร้อยทหาราบที่ 213 ได้ดำเนินการ กลยุทธ์กวาดล้างที่หมายปราสาทคนา โดยหน่วยได้จัดกำลังพลเป็นชุดปฏิบัติการเฉพาะกิจ จำนวน 8 นาย ทำการระวังป้องกันให้กับชุดปฏิบัติการทหารช่างสนามใช้เครื่องจักรทำการเจาะเส้นทาง ในระหว่างการเจาะเส้นทาง เวลาประมาณ 16.00 น.ทหารกัมพูชา ได้ยิงตรวดหลายลำกล้องแบบ BM-21 เข้าใส่บริเวณที่ชุดปฏิบัติการทหารช่างสนาม ใช้รถโกยตักสายพานและรถเกลี่ยที่ทำการเจาะเส้นทางอยู่ ทำให้กำลังพลถูกสะเก็ดระเบิดบาดเจ็บจำนวน 5 นาย อละถูกสะเก็ดระเบิดบริเวณศรีษะเสียชีวิตในที่เกิดเหตุ จำนวน 1 นาย ได้แก่ พลทหารเทิดศักดิ์ ศรีลาชัย ภายหลังได้รับพระราชทานยศร้อยตรีเทิดศักดิ์ ศรีลาชัย ที่ยืนหยัดทำหน้าที่ระวังป้องกันให้กับชุดปฏิบัติการทหารช่างสนามที่ทำการเจาะเส้นทางเข้าสู้ที่หมาย เพื่อเปิดเส้นทางให้กับหน่วยดำเนินกลยุทธ์ แม้จะถูกระดมยิงด้วยจรวดหลายลำกล้อง แบบ BM-21 และอาวุธยิงสนับสนุนเป็นจำนวนมาก แต่ด้วยความมุ่งมั่นที่จะปฏิบัติหน้าที่ที่ได้รับมอบหมายให้สำเร็จ ร้อยตรีเทิดศักดิ์ ศรีลาชัย ก็มิได้มีความหวาดกลัวแต่อย่างใดยังคงปฏิบัติหน้าที่ด้วยความกล้าหาญอย่างยิ่งยวดตราบจนกระทั่งถึงนาทีสุดท้ายของชีวิตทำให้ฝ่ายเราสามารถเข้าตียึดควบคุมที่หมายปราสาทคนาได้สำเร็จดังกล่าว