คนขอนแก่นเล่นของ ดึงคางไก่-จุดบั้งไฟ เสี่ยงทายฟ้าฝน-บ้านเมือง ก่อนเข้าสู่ฤดูทำนา หวังฟ้าฝนเป็นใจ พืชผลอุดมสมบูรณ์ผลออกมาเกณฑ์ดี ในพิธีบวงสรวง “ปู่ตาขุนทึงพญาแฮด” ครบรอบ 170 ปีอำเภอบ้านแฮด
เมื่อเวลา 09.30 น. วันที่ 29 เม.ย. 2569 ที่ศาลปู่ตาขุนทึงพญาแฮด ต.บ้านแฮด อ.บ้านแฮด จ.ขอนแก่น นายพงษ์เจตน์ พรกุณา ปลัด อบจ.ขอนแก่น รักษาการ นายก อบจ.ขอนแก่น เป็นประธานในพิธีบวงสรวง ปู่ตาขุนทึงพญาแฮด สิ่งศักดิ์สิทธิ์อันเป็นที่เคารพเลื่อมใสศรัทธาของ ชาว อ.บ้านแฮด ในงานฉลองครบรอบ 170 ปี อ.บ้านแฮด
โดยภายในพิธี เริ่มจากพิธีเปลี่ยนเครื่องนุ่งห่มพ่อจ้ำ–แม่จ้ำ ผู้นำทางจิตวิญญาณของชุมชนซึ่งสืบทอดกันมา โดยนายพนม สีอุทธา นายกเทศมนตรีตำบลบ้านแฮด เป็นผู้นำพิธีเปลี่ยนผ้าพ่อจ้ำ ขณะที่ น.ส.จิตรานุช ฉัตรชัยพลรัตน์ ส.อบจ. ขอนแก่น เขต อ.บ้านแฮด ร่วมเปลี่ยนผ้าแม่จ้ำ จากนั้นมีพิธีล้างเท้าพ่อจ้ำ–แม่จ้ำ โดยเด็กชายและเด็กหญิงซึ่งเป็นตัวแทนแห่งความบริสุทธิ์ ก่อนที่พ่อจ้ำ–แม่จ้ำ และประธานในพิธี จะร่วมกันเปลี่ยนผ้าให้ปู่ตา และถวายเครื่องเซ่นไหว้แก่ปู่ตาและพญาแฮดศักดิ์สิทธิ์ ด้วยเครื่องบวงสรวงประกอบด้วย สุราขาว2 ขวด ไก่บ้าน 2 ตัว หญ้าคา หมาก พลู บุหรี่ ผ้านุ่ง ข้าวเหนียว แจ่วบอง ธูป เทียน และเครื่องเซ่นไหว้อื่น ๆ โดย “หญ้าคา” ถูกใช้เป็นสัญลักษณ์แทนสมาชิกในครอบครัวตามจำนวนคน สะท้อนสายใยความผูกพันของครอบครัวและชุมชนอย่างลึกซึ้ง
ต่อมาได้มีการตรวจ “คางไก่” เพื่อเสี่ยงทายตาทความเชื่อโบราณ ซึ่งผลปรากฏว่าอยู่ในเกณฑ์ดี สื่อถึงความอุดมสมบูรณ์ ความเจริญรุ่งเรือง และความเป็นสิริมงคลของชุมชนในปีนี้ จากนั้น นางรำกว่า 100 คน ได้ร่วมกันรำถวายอย่างยิ่งใหญ่ สร้างความประทับใจแก่ผู้ร่วมงานเป็นจำนวนมากพร้อมทั้งร่วมกันถวายเพลพระสงฆ์ ก่อนจะมีการจุดบั้งไฟเสี่ยงทายจำนวน 3 ครั้ง เพื่อเสี่ยงทายในเรื่องบ้านเมือง ฟ้าฝน และสัตว์เลี้ยง และผลออกมาอยู่ในเกณฑ์ดีเช่นเดียวกัน โดยผลการเสี่ยงทางเรื่องบ้านเมืองนั้น บั้งไฟได้พุ่งทะยานขึ้นสู่ท้องฟ้าอย่างรวดเร็ว ทำนายว่าบ้านเมืองสงบสุข คนในชุมชนรักใคร่สามัคคีกัน
นายพนม สีอุทธา นายกเทศมนตรีตำบลบ้านแฮด กล่าวว่า ปู่ตาขุนทึงพญาแฮดเป็นผู้ก่อตั้งชุมชนจนกลางมาเป็นอำเภอบ้านแฮดในปัจจุบัน จึงมีการสืบสานจัดพิธีบวงสรวงกันมาก่อนช่วงทำนา ให้ชาวบ้านได้มีส่วนร่วมเกิดความรักสามัคคี โดยในปีนี้ยังเป็นปีแรกที่มีการจัดอย่างยิ่งใหญ่ 7 วัน 7 คืน มีการนำสินค้ามาจำหน่าย มีมหรสพทุกคืน และคืนนี้มีหมอลำชมฟรีตั้งแต่ 13.00 น.-17.00 น.โดยผลตอบรับออกมาชาวบ้านตื่นตาตื่นใจ เพราะยังไม่เคยจัดใหญ่หลายวันยาวนานขนาดนี้ โดยเฉพาะร้านค้าที่นำมาจำหน่ายชาวบ้านต่างชื่นชอบเพราะมีหลายชนิด ในครั้งต่อไปก็จะนำการจัดงานปีนี้มาปรับปรุงและพัฒนาให่ยิ่งใหญ่ขึ้นกว่าเดิม
"สำหรับพิธีบวงสรวงนั้น ชาวบ้านจะยึดถือวันพุธ เดือน 6 ของทุกปี เป็นวันประกอบพิธีบวงสรวงก่อนเริ่มฤดูทำนา เพื่อขอให้ฝนตกต้องตามฤดูกาล มีน้ำใช้ในการเกษตร พืชผลอุดมสมบูรณ์ การงานประสบความสำเร็จ บ้านเมืองสงบสุข ปราศจากโรคภัยและเคราะห์โศก ซึ่งถือเป็นประเพณีสำคัญที่สืบทอดต่อกันมานับร้อยปี และจากคำบอกเล่าผู้สูงอายุบอกว่าแต่ก่อนพื้นที่แห่งนี้เป็นป่าดงดิบมีสัตว์ป่านานาชนิดผู้ก่อตั้งหมู่บ้านคนแรกชื่อพ่อขุนภิรมย์ ได้บุกเบิกเพื่อปลูกบ้านอยู่อาศัยใกล้หนองน้ำอยู่มาวันหนึ่งซึ่งเป็นวันเพ็ญขึ้น 15 ค่ำมีสัตว์จำพวก แฮด หรือ แรด ลงมากินน้ำที่หนองน้ำแห่งนี้ซึ่งแปลกมากเพราะไม่มีสัตว์ชนิดอื่นผู้ก่อตั้งจึงขนานนามที่แห่งนี้ว่า ซำแฮด และพญาแฮดศักดิ์สิทธิ์นั้น ตามตำนานเล่าว่า มีฝูงแรด ซึ่งชาวอีสานเรียกว่าแฮด มีแรดขาวหรือแรดเผือกเป็นจ่าฝูงหากินอยู่ประจำตามลำน้ำห้วยรูเหล็ก ตั้งแต่ต้นน้ำจนถึงปลายน้ำ กระท่อมมาถึงบริเวณหนองกุดแคน จ่าฝูงพลาดตกหลุมคูน หรือโคลนขึ้นไม่ได้และตายในที่สุด ชาวบ้านที่ทำมาหากินอยู่บริเวณนั้นมีพ่อปู่ขุนทึงเป็นเป็นหัวหน้า จึงตั้งศาลเพียงตากราบไหว้ตามความเชื่อ และเรียกขานผิดที่ว่าบ้านแฮด และหมายความถึงตำบลบ้านแฮดซึ่งเป็นตำบลหลังของ อ.บ้านแฮด"
ขณะที่ นางพร ชัยยิ่ง อายุ 72 ปี ชาวบ้านตำบลบ้านแฮด กล่าวว่า งานบุญดังกล่าวเป็นประเพณีสำคัญที่ชาวบ้านจะมาร่วมกันทุกปี โดยนำของเซ่นไหว้ เช่น ไก่ต้ม เหล้าขาว ผ้าขาวม้า มาถวาย ส่วนตนจะนำเหล้าสาโทมาถวาย เนื่องจากเคยขอพรแล้วประสบความสำเร็จทุกครั้ง และเชื่อว่าปู่ตามักให้เลขนำโชคแก่ผู้มาขอพร โดยเฉพาะผู้ที่มาจากต่างถิ่น ขณะที่คนในพื้นที่เชื่อว่าปู่ตาจะคอยปกปักรักษาชุมชนให้สงบสุขและสามัคคี
ภูมิภาค48