ท่ามกลางกระแสความเปลี่ยนแปลงของยุคสมัย "กลุ่มวิสาหกิจชุมชน ญอหญาหัตถกรรม (อ่านว่า ยอ-หญา-หัด-ทะ-กรรม) " แปลว่า สตรีในวัฒนธรรมเปอรานากัน. ตั้งอยู่บนถนนตำมะหงงอุทิศ ตำบลพิมาน อำเภอเมือง จังหวัดสตูล ยังคงหยัดยืนเป็นศูนย์กลางในการอนุรักษ์และสืบทอดมรดกทางวัฒนธรรมอันทรงคุณค่า นั่นคือ "รองเท้าปักลูกปัด" ศิลปหัตถกรรมชั้นสูงที่สะท้อนถึงวิถีชีวิตพหุวัฒนธรรมเปอรานากัน (Peranakan) ของชาวใต้ได้อย่างงดงาม ประณีตทุกฝีเข็มกระบวนการจาก "ต้นน้ำ" ถึง "ปลายน้ำ"
ความโดดเด่นของรองเท้าลูกปัดที่นี่ คือความใส่ใจในทุกรายละเอียด ตั้งแต่การคัดเลือกเม็ดลูกปัดที่มีขนาดสม่ำเสมอ การเลือกเฉดสีที่โดดเด่นและมีมิติกว่าเดิม โดยสมาชิกในกลุ่มจะมารวมตัวกันเพื่อร้อยเรียงลวดลายลงบนผืนผ้าทีละเม็ด ซึ่งต้องใช้ความอดทนและสมาธิอย่างสูง
คุณภานุวัฒน์ อิ่มเอิบ รองประธานกลุ่ม ผู้รับผิดชอบขั้นตอนการขึ้นรูป กล่าวว่า หลังจากกลุ่มสตรีงานปักเสร็จสิ้น จะต้องใช้เวลาอีก 2-3 วัน ในการขึ้นรูปเป็นรองเท้าที่ได้มาตรฐานสวมใส่สบาย ตรงตามความต้องการของลูกค้าที่ส่วนใหญ่เป็นกลุ่มผู้หลงใหลในวัฒนธรรมโบราณ
วัฒนธรรมที่ใช้งานได้จริง ปรัชญาการส่งต่อจากรุ่นสู่รุ่น
อาจารย์อิ่มจิต เลิศพงษ์สมบัติ ที่ปรึกษากลุ่มและอดีตครูผู้เชี่ยวชาญด้านการถ่ายทอดความรู้ ให้มุมมองที่น่าสนใจว่า "การจะให้วัฒนธรรมอยู่ในวิถีชีวิตได้จริง มันต้องหยิบจับมาใช้งานได้ ไม่ใช่แค่ภาพในหนังหรือภาพถ่าย" ทางกลุ่มจึงไม่ได้เน้นเพียงการผลิตเพื่อจำหน่าย แต่ยังทำหน้าที่เป็น "ศูนย์เรียนรู้" ที่เปิดกว้างสำหรับคนทุกวัย โดยเฉพาะเด็กและเยาวชน ถึงแม้บางคนจะไม่ได้ทำเป็นอาชีพหลัก แต่การได้เห็นและสัมผัสจะช่วยฝังรากความภาคภูมิใจใน "วัฒนธรรมร่วม" ของพื้นที่แถบอันดามัน ไม่ว่าจะเป็นสตูล พังงา ภูเก็ต หรือระนอง
"เราสอน 10 คน อาจจะได้คนทำจริงแค่ 1 คน หรือไม่มีเลยก็ไม่เป็นไร แต่อย่างน้อยเขาจะรับรู้ว่านี่คือของดีเมืองสตูล เมื่อเขาไปเห็นที่อื่น เขาจะเข้าใจถึงรากเหง้าที่เชื่อมโยงกัน" — อาจารย์อิ่มจิต กล่าว
วิสาหกิจชุมชนญอหญาหัตถกรรม สร้างงาน สร้างรายได้ สร้างความภูมิใจ
ภายใต้การนำของ คุณสายรุ้ง ตันสกุล ประธานกลุ่ม วิสาหกิจชุมชนแห่งนี้ได้เปลี่ยน "คุณค่าทางจิตใจ" ให้กลายเป็น "มูลค่าทางเศรษฐกิจ" ช่วยให้สมาชิกในชุมชนมีรายได้เสริมและพัฒนาทักษะฝีมืออย่างต่อเนื่อง
นอกจากรองเท้าปักลูกปัดที่เป็นเอกลักษณ์แล้ว ทางกลุ่มยังมีผลิตภัณฑ์อื่นๆ เช่น พวงกุญแจรองเท้าเกี๊ยะ และการจัดแสดงชุดผ้าพื้นเมืองเปอรานากัน เพื่อให้ผู้ที่สนใจได้เข้ามาสัมผัสบรรยากาศวัฒนธรรมแบบครบวงจร
สนใจศึกษาดูงาน สั่งทำรองเท้าตามออเดอร์ (Custom-made) หรือนำบุตรหลานมาทำกิจกรรม Workshop สามารถติดต่อได้ที่ สถานที่ เลขที่ 28 ถนนตำมะหงงอุทิศ ต.พิมาน อ.เมือง จ.สตูล หรือ คุณสายรุ้ง ตันสกุล (ประธานกลุ่ม) หรือ อาจารย์อิ่มจิต เลิศพงษ์สมบัติ