โครงการรถไฟเด่นชัย–เชียงราย–เชียงของ คืบหน้ากว่า 53% ระยะทาง 323 กม. คาดเปิดบริการ 14 ม.ค.2571 ช่วยลดเวลาเดินทาง เชื่อมการค้าไทย–ลาว–จีน พร้อมยกระดับเศรษฐกิจและการท่องเที่ยวภาคเหนือ
วันที่ 24 กุมภาพันธ์ 2569 กรณีการรถไฟแห่งประเทศไทย (รฟท.) ได้ก่อสร้างโครงการรถไฟสายเด่นชัย-เชียงราย-เชียงของ สัญญาจ้างเอกชนตั้งแต่วันที่ 15 ก.พ.2565 มีกำหนดแล้วเสร็จพร้อมเปิดใช้งานวันที่ 14 ม.ค.2571 ระยะเวลา 7 ปี ด้วยงบประมาณ 85,345 ล้านบาทนั้น ล่าสุดโครงการระบุว่าเมื่อสิ้นเดือน ม.ค.2569 ที่ผ่านมามีความก้าวหน้าด้านงานก่อสร้างสะสมไปแล้วกว่า 53.421% ส่วนแผนงานสะสมคืบหน้า 53.641% ขณะที่การก่อสร้างยังคงเดินหน้าไปอย่างต่อเนื่องตั้งแต่พื้นที่ อ.เด่นชัย จ.แพร่ จ.ลำปาง จ.พะเยา อ.ป่าแดด อ.เมืองเชียงราย อ.เวียงชัย อ.เวียงเชียงรุ้ง อ.เชียงของ จ.เชียงราย ระยะทาง 323.1 กิโลเมตร ทำให้สามารถเห็นความคืบหน้าได้อย่างชัดเจนตลอด 59 ตำบล 17 อำเภอใน 4 จังหวัดดังกล่าว
ทั้งนี้โครงการมีการแบ่งการก่อสร้างออกเป็น 3 สัญญา โดยสัญญาที่ 1 ช่วง อ.เด่นชัย ยังถึง อ.งาว จ.ลำปาง ระยะทาง 104 กิโลเมตร ก่อสร้างโดยกิจการร่วมค้าไอทีดี-เนาวรัตน์ มีความก้าวหน้าในงานก่อสร้างสะสมแล้ว 51.530% และแผนงานสะสม 58.449% และสัญญาที่ 2 ช่วง อ.งาว ไปถึง จ.เชียงราย ระยะทาง 132 กิโลเมตร ก่อสร้างโดยกิจการร่วมค้าซีเคเอสที-ดีซี 2 มีความคืบหน้าในงานก่อสร้างสะสม 58.857% แผนงานสะสม 55.020% ส่วนสัญญาที่ 3 จากเชียงราย-เชียงของ ระยะทาง 87 กิโลเมตร ก่อสร้างโดยกิจกรรมร่วมค้าซีเคเอสที-ดีซี 3 มีความคืบหน้าในงานก่อสร้างสะสม 48.473% และแผนงานสะสม 45.142%
ขณะที่การขุดอุโมงค์ตามจุดต่างๆ จำนวน 4 จุดคืออุโมงค์สอง จ.แพร่ อุโมงค์งาว จ.ลำปาง อุโมงค์แม่กา จ.พะเยา และอุโมงค์ดอยหลวง จ.เชียงราย ก็มีความคืบหน้าไปอย่างต่อเนื่องเช่นกัน โดยอุโมงสองที่มีความยาว 1,059 เมตร มีความคืบหน้าในการขุดตามแผนงานสะสมแล้ว 83.30% ผลงานสะสม 60.24% ซึ่งช้ากว่าแผน 23.06% และอุโมงค์งาวมีความยาว 6,211 เมตร มีความคืบหน้าในแผนงานสะสมแล้ว 70.80% ผลงานสะสม 72.52% เร็วกว่าแผน 1.72% ส่วนอุโมงค์แม่กาความยาว 2,700 เมตร มีแผนงานสะสม 64.02% ผลงานสะสม 71.53% เร็วกว่าแผน 7.51% และอุโมงค์ดอยหลวง ความยาว 3,400 เมตร มีแผนงานสะสม 57.42% ผลงานสะสม 67.17% เร็วกว่าแผน 9.75%
รายงานข่าวแจ้งว่า โครงการรถไฟสายเด่นชัย-เชียงราย นั้นรัฐบาลไทยได้ศึกษาเป็นครั้งแรกเมื่อปี 2503 หรือ 66 ปีมาแล้ว แต่ละรัฐบาลที่ผ่านๆ ทำเพียงว่าจ้างเอกชนทำการศึกษาครั้งละอย่างน้อย 2 ปี ใช้งบประมาณหลายร้อยล้านบาทแต่ก็ไม่มีการก่อสร้างใดๆ กระทั่ง พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา ขึ้นเป็นนายกรัฐมนตรี ได้อนุมัติให้มีการก่อสร้างโครงการรถไฟสายเด่นชัย-เชียงราย-เชียงของ เป็นครั้งแรก
โครงการเมื่อแล้วเสร็จจะมีจำนวน 26 สถานี เป็นสถานีขนาดใหญ่ 4 สถานี สถานีขนาดเล็ก 9 สถานี และป้ายหยุดรถ 13 แห่ง มีการออกแบบสิ่งอำนวยความสะดวกตามหลักสากล มีการออกแบบรั้วกั้น มีสะพานรถไฟ สะพานรถยนต์ข้ามทางรถไฟ 40 แห่ง ทางรถยนต์ลอดรถไฟ 102 แห่ง มีทางเชื่อมรวมและกระจายจราจร ตลอดจนสะพานลอย ทางเท้า และทางรถจักรยานยนต์ข้ามและลอดทางรถไฟ แก้ปัญหาจุดตัดทางรถไฟ 254 จุด ตลอดแนวเส้นทาง เพื่อให้สามารถเพิ่มระดับความเร็วในการเดินทางขนส่งได้อย่างปลอดภัย
นอกจากนี้ยังมีลานขนถ่ายสินค้า 4 แห่ง ย่านกองเก็บและบรรทุกตู้สินค้า 1 แห่ง ที่สถานีเชียงของบนพื้นที่ 150 ไร่เชื่อมกับด่านชายแดนไทย-สปป.ลาว ซึ่งมีถนนอาร์สามเอเชื่อมไปถึงมณฑลยูนนาน ประเทศจีน เส้นทางสามารถลดระยะเวลาในการเดินทางได้เร็วกว่า 1 ชม.-1.30 ชั่วโมง เมื่อเทียบกับการเดินทางด้วยรถยนต์ ซึ่งจะสร้างมูลค่าเพิ่มทั้งด้านการท่องเที่ยว เศรษฐกิจ การค้า สร้างรายได้ให้ประชาชนในพื้นที่ที่เส้นทางตัดผ่าน ลดต้นทุนด้านการขนส่ง เพิ่มข่องทางส่งออกสินค้าไทย