ศาลปกครองยกอุทธรณ์นายกเล็ก ตลาดใหญ่ที่สุดภาคอีสานไร้ใบอนุญาต ระบบบำบัดน้ำเสียไม่ผ่านเกณฑ์

ศาลปกครองนครราชสีมา มีคำพิพากษายกอุทธรณ์คดีตลาดสุรนารี ชี้คำสั่ง เทศบาลนครนครราชสีมา ให้หยุดดำเนินกิจการชอบด้วยกฎหมาย หลังพบตลาดค้าส่งขนาดใหญ่ที่สุดภาคอีสานยังไม่ได้รับใบอนุญาตจัดตั้ง ระบบรวบรวมและบำบัดน้ำเสียไม่เป็นไปตามมาตรฐาน และปล่อยน้ำเสียลงท่อสาธารณะเกินค่ากำหนด

วันที่ 19 ธ.ค.68 ศาลปกครองนครราชสีมา ได้อ่านคำพิพากษาคดีหมายเลขดำที่ ส.9/2565 คดีหมายเลขแดงที่ 13/2568 ระหว่าง บริษัท ตลาดสุรนารี จำกัด ผู้ฟ้องคดี นายกเทศมนตรีนคร (ทน.) นครราชสีมา ผู้ถูกฟ้องคดีที่ 1 คณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์ตามพระราชบัญญัติ (พ.ร.บ) การสาธารณสุข พ.ศ. 2535 ผู้ถูกฟ้องคดีที่ 2 เรื่อง คดีพิพาทเกี่ยวกับการที่หน่วยงานทางปกครองหรือเจ้าหน้าที่ของรัฐกระทำการโดยไม่ชอบด้วยกฎหมาย สืบเนื่องจากวันที่ 10 มีนาคม 64 ผู้ฟ้องคดีได้ยื่นขอรับใบอนุญาตจัดตั้งตลาดประเภทที่ 1 (ตลาดที่มีโครงสร้าง อาคารและดำเนินกิจการเป็นประจำตามกฎกระทรวงว่าด้วยสุขลักษณะของตลาด พ.ศ.2551 ประกอบเทศบัญญัติ ทน.นครราชสีมา เรื่อง ตลาด พ.ศ. 2556 ต่อผู้ถูกฟ้องคดีที่ 1 ในฐานะเจ้าพนักงานท้องถิ่น มีหนังสือ ทน.นครราชสีมา ที่ นม 52003/5274 ลงวันที่ 27กรกฎาคม 64 แจ้งเหตุผลไม่อนุญาตให้ประกอบกิจการ อ้าง บริษัท ตลาดสุรนารี จำกัด ไม่ได้ยื่นเอกสารประกอบการพิจารณาคำขอให้ครบถ้วนและผลตรวจสอบสภาพด้านสุขลักษณะของสถานที่ เครื่องมือ อุปกรณ์ ระบบกำจัดและบำบัดของเสียไม่ถูกต้องและไม่สมบูรณ์ รวมทั้งไม่ได้ปฏิบัติตามคำแนะนำให้แก้ไขปรับปรุงของเจ้าพนักงานท้องถิ่นให้ครบถ้วนตามหลักเกณฑ์และวิธีการและเงื่อนไขเกี่ยวกับการจัดตั้งตลาดตามกฎกระทรวงว่าด้วยสุขลักษณะของตลาด จากนั้น ผู้ถูกฟ้องคดีที่ 1 มีคำสั่งให้ผู้ฟ้องคดีหยุดดำเนินกิจการไว้ทันทีเป็นการชั่วคราวจนกว่าจะได้รับใบอนุญาตจัดตั้งตลาด เนื่องจากตรวจสอบผู้ฟ้องคดียังคงเปิดดำเนินกิจการตลาดโดยไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าพนักงานท้องถิ่นเป็นการฝ่าฝืนมาตรา 34 แห่ง พ.ร.บ การสาธารณสุข พ.ศ. 2535 และข้อ 33 ของเทศบัญญัติ ทน.นครราชสีมา เรื่อง ตลาด พ.ศ 2556 ผู้ฟ้องคดีจึงได้อุทธรณ์คำสั่ง โดยผู้ถูกฟ้องคดีที่ 2 ได้พิจารณาให้ยกอุทธรณ์

ผู้ฟ้องคดีเห็นว่าได้ขออนุญาตจัดตั้งตลาดสุรนารี เฉพาะบนที่ดินโฉนด 3 ฉบับ โดยไม่รวมถึงที่ดินข้างเคียงของบุคคลอื่นและอาคารบริเวณรอบตลาดซึ่งบางส่วนเป็นอาคารพาณิชย์มิใช่ตลาดสด ผู้ถูกฟ้องคดีที่ 1 พิจารณาคำขออนุญาตจัดตั้งตลาดโดยรวมพื้นที่ดังกล่าวเป็นส่วนหนึ่งของตลาด คำสั่งไม่อนุญาตและให้ผู้ฟ้องคดีหยุดดำเนินกิจการไว้ทันที ทั้งที่ยังไม่ได้รับใบอนุญาตจัดตั้งตลาด จึงไม่ชอบด้วยกฎหมาย เนื่องจากอยู่ระหว่างการพิจารณาของผู้ถูกฟ้องคดีที่ 2 ตามที่ได้ยื่นอุทธรณ์คำสั่ง ผู้ถูกฟ้องคดีที่ 1 จึงควรรอผลการพิจารณาอุทธรณ์ก่อนจึงจะสามารถมีคำสั่งให้ผู้ฟ้องคดี หยุดดำเนินกิจการได้ อีกทั้งพื้นที่ขออนุญาตจัดตั้งตลาดสุรนารี เดิมใช้ชื่อ ตลาดสุรนคร เมืองใหม่บริหารงานโดยผู้ได้รับอนุญาตรายเดิมที่ได้รับใบอนุญาตจัดตั้งตลาดและต่ออายุใบอนุญาตมาตลอดระยะเวลากว่า 30 ปี ปลายปี 63 ผู้รับใบอนุญาตรายเดิมได้คืนใบอนุญาต เนื่องจากต้องคืนพื้นที่ตลาดให้แก่เจ้าของกรรมสิทธิ์ที่ดินคำสั่งศาล ผู้ฟ้องคดี จึงต้องขอใบอนุญาตจัดตั้งตลาดใหม่ แต่เมื่อเข้ามาบริหารตลาดในเดือนมกราคม 64 และยื่นขอใบอนุญาตจัดตั้งตลาดพื้นที่เดิมซึ่งเคยได้รับอนุญาตจัดตั้ง กลับกลายเป็นผิดกฎหมายทุกอย่าง คำสั่งให้หยุดดำเนินกิจการเป็นการเลือกปฏิบัติอย่างไม่เป็นธรรม กรณีผู้ถูกฟ้องคดีที่ 1 อ้างผู้ฟ้องคดีไม่สามารถดำเนินการตามข้อกำหนด หลักเกณฑ์ วิธีการและเงื่อนไขเกี่ยวกับการจัดตั้งตลาดในด้านสุขลักษณะของสถานที่ให้ถูกต้องและสมบูรณ์ตามที่ได้แนะนำให้แก้ไขปรับปรุง ผู้ฟ้องคดีได้ปฏิบัติตามคำชี้แนะตลอดมาและดำเนินการแก้ไขบางส่วนเสร็จแล้ว ส่วนระบบกำจัดน้ำเสียก็แก้ไขใกล้แล้วเสร็จ มิได้จงใจฝ่าฝืน แต่เนื่องจากตลาดมีขนาดใหญ่และใช้งานกว่า 30 ปี การแก้ไขปรับปรุงต้องใช้เวลาพอสมควร หากเห็นดำเนินการไม่ถูกต้อง ควรมีคำสั่งให้ดำเนินการแก้ไขให้ถูกต้องเสียก่อน พร้อมกับแจ้งเหตุผลด้วย หากไม่หยุดดำเนินกิจการจะก่อให้เกิดอันตรายร้ายแรงต่อสุขภาพของประชาชนอย่างไร จึงเป็นการพิจารณาโดยมิได้ใช้ความเข้าใจถึงสภาพความเป็นจริงรวมทั้งเป็นตลาดที่ประชาชนในพื้นที่และจังหวัดใกล้เคียงค้าขายจนเป็นวิถีชีวิตของชุมชน หากหยุดกิจการในทันที ย่อมส่งผลกระทบเป็นวงกว้าง ขอให้ศาลมีคำพิพากษาหรือคำสั่งเพิกถอนคำสั่งของผู้ถูกฟ้องคดีที่ 1

ผู้ถูกฟ้องคดีที่ 1 ชี้แจงแก้อุทธรณ์ยืนยันข้อกฎหมายและพยานหลักฐาน วันที่ 27 ธันวาคม 64 กิจการตลาดได้ปรับปรุงแก้ไขตามคำแนะนำมีความคืบหน้ามากแต่ยังคงจัดตั้งตลาดโดยไม่ได้รับอนุญาตอยู่และให้ผู้เช่าแผงสินค้าทำการค้าขายปกติและผลตรวจสอบ 1.ด้านสุขลักษณะ แผงจำหน่าย แผงเนื้อสัตว์ แผงขายอาหารปรุงสำเร็จระบบน้ำประปา ที่พักรวบรวมขยะ ห้องน้ำ ฯ ปฏิบัติตามคำแนะนำและเป็นไปตามหลักเกณฑ์ที่กำหนด ขณะตรวจสอบด้านข้างอาคารตลาดสด พบท่อระบายน้ำมีไขมันและเศษขยะอุดตันทำให้น้ำเอ่อล้น 2.อาคารพาณิชย์ 4 ชั้น จำนวน 10 หลัง ยังดำเนินกิจการโดยไม่มีการยื่นขอรับใบอนุญาตก่อสร้างอาคาร 3.การรวบรวมบำบัดน้ำเสียมีทั้งส่วนที่ดำเนินการแล้วเสร็จและยังไม่ดำเนินการดังนี้ 3.1 ไม่มีรายการคำนวณหรือแบบแปลนของระบบบำบัดน้ำเสียประกอบ จึงไม่สามารถตรวจสอบระบบที่ออกแบบไว้เพียงพอและมีประสิทธิภาพหรือไม่และยังไม่เปิดใช้งานของระบบบำบัดที่มีอยู่เดิมก่อนหน้านี้ 3.2 ภายในอาคารตลาดมีการก่อสร้างระบบระบายน้ำแต่ยังไม่ก่อสร้างระบบรวบรวมน้ำเสียเข้าสู่ระบบบำบัดน้ำเสียที่สร้างขึ้นใหม่โดยปล่อยน้ำเสียไหลลงสู่ท่อระบายน้ำสาธารณะโดยไม่ผ่านการบำบัดก่อนและท่อรวบรวมน้ำเสียเดิมของอาคารอื่นที่ใช้งานนั้นเป็นส่วนหนึ่งของตลาด อยู่ริมทางสาธารณะยังรวบรวมน้ำเสียจากอาคารอื่นที่ไม่ได้แจ้งว่าอยู่ในพื้นที่ขออนุญาตของตลาด 3.3 ระบบบำบัดน้ำเสียไม่เดินเครื่องจักร ไม่เติมอากาศ 3.4 ตรวจสอบคุณภาพน้ำเสียด้วยเครื่องมือตรวจวัดในภาคสนามและในห้องปฏิบัติการของงานวิเคราะห์คุณภาพน้ำจากการเก็บตัวอย่างน้ำเสีย บริเวณบ่อรวบรวมน้ำเสียริมถนนฝั่งตะวันตกและจุดทิ้งน้ำเสียลงสู่ท่อระบายน้ำ สาธารณะติดกับโรงพยาบาลมหาราชนครราชสีมา พบเกินค่ามาตรฐานคุณภาพน้ำทิ้ง จากข้อเท็จจริงดังกล่าว แม้ผู้ฟ้องคดีได้ปรับปรุงก่อสร้างระบบบำบัดน้ำเสียใหม่ แต่ไม่ได้รวบรวมน้ำเสียเข้าสู่ระบบบำบัดให้เป็นไปตามเกณฑ์มาตรฐานและไม่ยื่นขออนุญาตเชื่อมท่อระบายน้ำทิ้งแต่อย่างใด การดำเนินการของผู้ถูกฟ้องคดีที่ 1 จึงเป็นไปตามอำนาจหน้าที่และถูกต้องตามระเบียบกฎหมายที่เกี่ยวข้องแล้ว

ข้อเท็จจริงผู้ถูกฟ้องคดีที่ 1 ในฐานะเจ้าพนักงานท้องถิ่นชอบที่จะออกคำสั่งให้ผู้ฟ้องคดีหยุดดำเนินกิจการตลาดได้ตามกฎหมายไว้ทันที จึงเป็นการกระทำชอบด้วยกฎหมาย ผู้ฟ้องคดีไม่อาจอ้างว่าผู้ถูกฟ้องคดีที่ 1 กระทำการอันเป็นการเลือกปฏิบัติโดยไม่เป็นธรรมต่อตนเองได้ อีกทั้งคำสั่งที่ไม่อนุญาตให้ผู้ฟ้องคดีดำเนินกิจการตลาดไม่ใช่คำสั่งพิพาทในคดีนี้ ข้ออ้างของผู้ฟ้องคดีในข้อนี้ไม่อาจรับฟังได้เช่นกัน ดังนั้นการที่ผู้ถูกฟ้องคดีที่ 1 มีหนังสือ ทน.นครราชสีมา ที่ นม 52001/7438 ลงวันที่ 25 ตุลาคม 64 สั่งให้ผู้ฟ้องคดีหยุดดำเนินกิจการตลาดไว้ทันทีเป็นการชั่วคราวจนกว่าจะได้รับใบอนุญาตจัดตั้งตลาด จึงเป็นการกระทำที่ชอบด้วยกฎหมายและผู้ถูกฟ้องคดีที่ 2 มีคำวินิจฉัยอุทธรณ์ ที่ 14/2565 ลงวันที่ 22 กุมภาพันธ์ 65 ยกอุทธรณ์ของผู้ฟ้องคดีโดยอาศัยข้อเท็จจริงและเหตุผลในทำนองเดียวกันกับคำสั่งของผู้ถูกฟ้องคดีที่ 1 จึงเป็นการกระทำที่ชอบด้วยกฎหมายเช่นเดียวกัน

ทั้งนี้ตลาดสุรนารี ชื่อเดิมตลาดสุรนครเมืองใหม่ ถือเป็นตลาดกลางเอกชนดำเนินกิจการค้าส่งผักและผลไม้ใหญ่ที่สุดของภาคอีสาน ตั้งอยู่ริมทางหลวงหมายเลข 2 ถ.มิตรภาพ ฝั่งตรงข้ามสถานีขนส่งผู้โดยสารนครราชสีมาแห่งที่ 2 หากคู่กรณีไม่เห็นด้วยมีสิทธิยื่นอุทธรณ์ภายใน 30 วัน นับแต่อ่านคำพิพากษา

#ภูมิภาค-52