รศ.ดร.ปริญญา เทวานฤมิตรกุล เผยผลงานของ "เจ้าฟ้าพัชรกิติยาภา" กับเบื้องหลังการทุ่มเทผลักดันให้คำว่า 'ความยุติธรรม' ถูกบันทึกไว้ในเป้าหมายการพัฒนาอย่างยั่งยืน (SDGs ข้อ 16) ของสหประชาชาติ มรดกชิ้นสำคัญที่ทรงมอบไว้ให้แก่มนุษยชาติ
เมื่อวันที่ 14 มิ.ย.69 รองศาสตราจารย์ ดร. ปริญญา เทวานฤมิตรกุล อดีตรองอธิการบดีมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ โพสต์ข้อความในเพจเฟซบุ๊กส่วนตัว เป็นบทความเรื่อง "สันติภาพจะเกิดขึ้นได้ต้องมีความยุติธรรม: ผลงานของพระองค์ภาที่คนไทยไม่รู้" มีใจความว่า
คนไทยทราบว่าพระองค์ภาทรงเป็นนักกฎหมายจบคณะนิติศาสตร์
มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ที่ทรงมีพระราชกรณียกิจที่สำคัญด้านความยุติธรรมในหลายๆ
ประการ แต่อาจจะไม่ทราบกันมากนักโดยเฉพาะคนในรุ่นหลังว่า
พระองค์ภาทรงงานด้านความยุติธรรมเพื่อช่วยเหลือคนอย่างจริงจัง ถึงกับทรงเลือกที่จะเป็นอัยการมากกว่าเป็นผู้พิพากษา
เพราะทรงเห็นว่าจะช่วยคนได้มากกว่า
โดยทรงช่วยเหลือทางคดีและให้คำปรึกษากฎหมายให้ประชาชนด้วยพระองค์เองอยู่เนืองๆ
และผลงานโดดเด่นที่สุดของพระองค์ภาคือ การยกระดับสิทธิผู้ต้องขังหญิง
จนกระทั่งเกิดเป็น Bangkok Rules หรือ ‘ข้อกำหนดกรุงเทพ’
ที่สหประชาชาติให้การรับรองในปี พ.ศ. 2553
แต่สิ่งที่คนไทยอาจจะไม่รู้กันเลยคือ
พระองค์ภาทรงมีผลงานที่ส่งผลในระดับสากลยิ่งกว่า Bangkok Rules คือการผลักดันให้ ‘ความยุติธรรม‘ เป็นส่วนหนึ่งของ
‘การพัฒนาอย่างยั่งยืน’ ผมมาทราบเรื่องนี้ตอนที่พระองค์ภาทรงเสด็จมาเปิดอาคารอุทยานการเรียนรู้ป๋วย100 ปี วันนั้นคือวันที่ 17 ธันวาคม 2662 ตอนนั้นผมเป็นรองอธิการบดีฝ่ายความยั่งยืนและบริหารศูนย์รังสิต
และเป็นผู้รับผิดชอบโครงการ
จึงมีหน้าที่รับเสด็จพร้อมกับอธิการบดีในขณะนั้นคือรองศาสตราจารย์เกศินี
วิฑูรย์ชาติ โดยผมมีหน้าที่ต้องพาพระองค์ภาชมอาคารพร้อมกับบรรยายสรุปให้ทรงทราบเรื่องการสร้างอาคารอุทยานเรียนรู้ป๋วย100 ปี ให้เป็นศูนย์กลางในการเรียนรู้เรื่องการพัฒนาอย่างยั่งยืน
“อาจารย์สนใจเรื่องเป้าหมายการพัฒนาอย่างยั่งยืนด้วยหรือคะ”
พระองค์ภาทรงถามผมอย่างเป็นกันเองในระหว่างผมพาเสด็จ
สีหน้าดูแปลกพระทัยที่นักกฎหมายโดยเฉพาะนักกฎหมายที่สอนวิชารัฐธรรมนูญและกฎหมายมหาชนดังเช่นผม
มาสนใจเรื่องเป้าหมายการพัฒนาอย่างยั่งยืน หรือ SDG (Sustainable
Development Goals)
ผมจึงทูลตอบว่าในฐานะรองอธิการบดีฝ่ายความยั่งยืน
ผมจึงทำงานในเรื่องนี้โดยตรง
และความจริงแล้วนักกฎหมายก็ควรต้องสนใจเรื่องการพัฒนาอย่างยั่งยืนด้วยโดยเฉพาะข้อ 16 คือ สันติภาพและความยุติธรรม ”ในฐานะนักกฎหมายผมชอบข้อ 16 มากที่สุดครับ เพราะสันติภาพยากจะเกิดขึ้นได้ถ้าไม่มีความยุติธรรม
ผมจึงทึ่งและดีใจมากที่สหประชาชาติเข้าใจเรื่องนี้
และนำเรื่องความยุติธรรมมาใส่ไว้ในข้อ 16 คู่กับสันติภาพครับ“
เมื่อพระองค์ภาฟังผมก็ทรงพระสรวลเบาๆ
แล้วก็บอกสิ่งที่ทำให้ผมประหลาดใจที่สุด ”ภาเป็นคนผลักดันเรื่องนี้เองค่ะ“
จากนั้นก็ทรงเล่าว่าเป็นผู้ผลักดันเรื่องนี้เองในตอนที่เป็นทูตประจำสหประชาติที่เวียนนา
ตอนนั้นคือปี พ.ศ. 2557 สหประชาชาติกำลังร่างเป้าหมายการพัฒนาอย่างยั่งยืน
ซึ่งทีแรกข้อ 16 นี้มีแค่เรื่องสันติภาพเท่านั้น
พระองค์ภาเห็นว่าต้องมีความยุติธรรมคู่กันในข้อนี้ด้วย จึงทรงผลักดันจนสำเร็จ
“เพราะสันติภาพจะเกิดขึ้นได้ต้องสร้างความยุติธรรมค่ะ”
ผมแปลกใจมากเมื่อได้ฟังจากพระองค์ภา
ที่แท้เรื่องนี้เป็นผลงานของพระองค์ภาเองหรือนี่ นี่คนไทยไม่รู้กันเลยนะครับ
ว่าการที่ความยุติธรรมเป็นเป้าหมายการพัฒนาอย่างยั่งยืนของทุกประเทศทั่วโลกเป็นเพราะพระองค์ภา
และนี่คือมรดกอันยิ่งใหญ่ที่ท่านได้มอบไว้กับมนุษยชาติ
ผมตั้งใจว่าจะจัดสัมมนาเรื่องความยุติธรรมและการพัฒนาอย่างยั่งยืนและทูลเชิญพระองค์ภาเป็นองค์ปาฐกเพื่อจะขยายความและผลักดันเรื่องนี้ต่อ
แต่น่าเสียดายหลังจากนั้นเกิดการแพร่ระบาดของโควิด 19 ขึ้น ทำให้ความตั้งใจดังกล่าวไม่มีโอกาสทำให้เกิดขึ้น
ดังนั้นหลังจากนั้นเมื่อผมได้รับผิดชอบในการดูแลเนื้อหานิทรรศการถาวรเรื่องพระองค์ภาที่หอประชุม
‘กิตติยาคาร‘ ที่ธรรมศาสตร์ศูนย์รังสิต
ผมจึงได้นำเรื่องนี้ไปเล่าไว้ในนิทรรศการด้วยเพื่อให้มีการบันทึกเอาไว้และให้ทราบว่ากันว่าการที่เป้าหมายการพัฒนาอย่างยั่งยืนข้อ16 มีความยุติธรรมคู่กับสันติภาพเป็นมีผลงานของพระองค์ภา
แม้ว่าจะคาดหมายได้จากแถลงการณ์สำนักพระราชวังฉบับก่อนหน้านี้
แต่เมื่อเวลานั้นมาถึงผมก็ยังใจหาย ไม่ใช่เพราะเคยสอนท่าน
แต่เพราะอัธยาศัยความไม่ถือพระองค์
และที่สำคัญผมใจหายกับการที่เราได้สูญเสียนักกฎหมายที่ทรงเป็นกำลังสำคัญเรื่องความยุติธรรมของประเทศไทยอย่างไม่มีวันกลับ
..
ขอเราทั้งหลายโดยเฉพาะนักกฎหมาย
ไม่ว่าจะเคยเป็นอาจารย์สอนท่าน เป็นรุ่นพี่ เป็นพระสหายร่วมรุ่น หรือเป็นรุ่นน้อง
หรือไม่ว่าจะเป็นนักหมายจบจากสถาบันใด
ขอให้ช่วยกันสร้างความยุติธรรมให้เกิดขึ้นในประเทศไทยดังที่พระองค์ภาได้ทรงงานไว้
และขอให้กุศลในเรื่องความยุติธรรมจงดลบันดาลให้ท่านทรงประสบแต่สันติสุขในสวรรคาลัยไปตลอดกาลนานเทอญ
#เจ้าฟ้าพัชรกิติยาภา#พระองค์ภา #ความยุติธรรม #SDGs #เป้าหมายการพัฒนาอย่างยั่งยืน #มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ #ปริญญาเทวานฤมิตรกุล #BangkokRules #ข้อกำหนดกรุงเทพ