วันที่ 13 มี.ค. 69 ที่โรงเรียนมัธยมวัดสุทธาราม เขตคลองสาน กทม. นายชัชชาติ สิทธิพันธุ์ ผู้ว่าฯ กทม. แถลงมาตรการเชิงรุกในการควบคุมและกำกับการใช้อุปกรณ์ดิจิทัล (โทรศัพท์เคลื่อนที่และอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์) ภายในโรงเรียนสังกัด กทม. ภายใต้โครงการ Phone Off, Learning On โฟกัสการเรียนรู้ ฝากมือถือไว้กับครู เพื่อเสริมสร้างสภาพแวดล้อมการเรียนรู้ที่มีประสิทธิภาพ และป้องกันผลกระทบด้านสุขภาพและพฤติกรรมจากการใช้งานหน้าจอเกินความจำเป็น
นายชัชชาติ กล่าวว่า เทคโนโลยีดิจิทัล เข้ามามีบทบาทสำคัญในการจัดการศึกษา แต่ที่ผ่านมาเกิดปัญหาเด็กสมาธิสั้น สายตาสั้น ไม่ค่อยคุยกัน ไม่มีปฏิสัมพันธ์กับครูหรือเพื่อน นอกจากนี้ยังสุขภาวะที่อ้วนขึ้น เนื่องจากไม่ได้ออกกำลังกายเพราะมัวแต่ก้มหน้าใช้โทรศัพท์มือถือ สมาร์ตโฟน และอุปกรณ์ดิจิทัลและอิเล็กทรอนิกส์ ทำให้ไม่มีทักษะการใช้ชีวิตประจำวันในสังคมร่วมกันกับผู้อื่น เพราะใช้ชีวิตอยู่แต่ในโลกเสมือนจริงเพียงอย่างเดียว
นายชัชชาติ กล่าวต่อไปว่า นอกจากนี้ยังมีงานวิจัยใน 14 ประเทศ ตั้งแต่ระดับปฐมวัยถึงอุดมศึกษา พบว่าโทรศัพท์มือถือทำให้นักเรียนเสียสมาธิจากการเรียนเพียงแค่มีโทรศัพท์อยู่ใกล้ตัวและมีการแจ้งเตือน สามารถทำให้นักเรียนเสียสมาธิจากงานที่กำลังทำ และเมื่อถูกรบกวนจากโทรศัพท์ อาจใช้เวลาถึง 20 นาที กว่านักเรียนจะกลับมามีสมาธิกับการเรียนได้อีกครั้ง ทำให้ในประเทศเบลเยียม สเปน และสหราชอาณาจักร นำสมาร์ตโฟนออกจากโรงเรียน ซึ่งพบผลลัพธ์การเรียนดีขึ้น
ดังนั้น กทม.จึงกำหนดมาตรการควบคุมการใช้อุปกรณ์ดิจิทัล เพื่อใช้เป็นแนวทางปฏิบัติที่เป็นมาตรฐานเดียวกันสำหรับโรงเรียนในสังกัด ภายใต้หลักการสำคัญ 3 ประการ ดังนี้
1.การเรียนรู้อย่างมีจุดมุ่งหมาย โดยสนับสนุนให้ใช้อุปกรณ์ดิจิทัล เป็นเครื่องมือการเรียนรู้ ภายใต้การดูแลของครูผู้สอนในคาบเรียนที่เหมาะสม แทนการใช้งานเพื่อความบันเทิงอย่างไร้ทิศทาง
2.สุขภาวะและพัฒนาการทางสังคม โดยกำหนดเขตปลอดดิจิทัล (Digtal-Free Zone) ในบางช่วงเวลา เช่น พักเที่ยง หรือพื้นที่ส่วนรวม เพื่อกระตุ้นให้เด็กนักเรียนมีการปฏิสัมพันธ์ทางสังคม ออกกำลังกาย และพักสายตาจากหน้าจอ
3.ความปลอดภัยทางไซเบอร์ โดยการสร้างระบบเฝ้าระวังเพื่อป้องกันปัญหาการกลั่นแกล้งทางออนไลน์ (Cyberbullying) และการเข้าถึงเนื้อหาที่ไม่เหมาะสมในสถานศึกษา
ทั้งนี้ มาตรการดังกล่าวจะครอบคลุมถึงแนวปฏิบัติเรื่องการจัดเก็บอุปกรณ์ในตอนเช้า การกำหนดช่วงเวลาขอใช้ เพื่อติดต่อสื่อสารเท่าที่จำเป็นหรือนำไปใช้ในกิจกรรมการเรียนรู้
อย่างไรก็ตาม กทม. ทดลองใช้มาตรการดังกล่าวใน 10 โรงเรียนที่มีการจัดการศึกษาระดับมัธยมศึกษา และตั้งแต่ประถมศึกษาถึงมัธยมปลาย ได้แก่ มัธยมประชานิเวศน์ มัธยมบ้านบางกะปิ มัธยมนาคนาวาอุปถัมภ์ มัธยมวัดสุทธาราม มัธยมทิทย์เสรีอนุวรม มัธยมปุรณาวาส ระดับประถม-มัธยมแก่นทองอุปถัมภ์, วัดพระยาสุเรนทร์, วิชูทิศ, นาหลวง โดยเน้นความร่วมมือระหว่างโรงเรียน ครู และผู้ปกครอง ซึ่งผลการทดลองเบื้องต้น ผู้ปกครองมีความพึงพอใจสูง เพราะนักเรียนตั้งใจเรียนขึ้น ลดภาระการดูแลการบ้าน และลดค่าใช้จ่ายด้านอุปกรณ์เสริม/ค่าบริการเช่า ส่วนครูผู้สอน พึงพอใจสูงเช่นกัน เพราะนักเรียนมีสมาธิและผลการเรียนดีขึ้น โดยเริ่มดำเนินการตั้งแต่ช่วงปลายปี 68 ที่ผ่านมา
ขณะที่นักเรียนส่วนใหญ่ปฏิบัติตามได้ดี ขอใช้มือถือในช่วงพักบ้าง ไม่กังวลเรื่องสูญหายหรือชำรุดเพราะเก็บในที่ปลอดภัย มีปฏิสัมพันธ์กับครูและเพื่อน ใช้เวลาพักทำกิจกรรมกัน เช่น สนทนา เข้าห้องสมุด และกิจกรรมอื่น ๆ ขณะนี้ กทม.เปิดรับฟังความคิดเห็นจากภาคส่วนที่เกี่ยวข้องผ่านแบบสำรวจ เพื่อนำไปปรับปรุงมาตรการให้สอดคล้องกับบริบทแต่ละโรงเรียน ก่อนประกาศใช้กับโรงเรียนในสังกัดกทม. ทั้ง 437 แห่ง อย่างเป็นทางการในภาคเรียนที่ 1/2569 ซึ่งจะเปิดภาคเรียนในวันที่ 18 พ.ค. 69