มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ โดย หน่วยวิจัยด้านจีโนมิกส์และทรัพยากรชีวภาพสัตว์ คณะวิทยาศาสตร์สร้างความสำเร็จระดับนานาชาติ ด้วยการเปิดตัว “Catfish Genome Browser” แพลตฟอร์มฐานข้อมูลจีโนมปลาดุกแห่งแรกของโลก ที่รวบรวมข้อมูลพันธุกรรมปลาดุกจากหลากหลายชนิดไว้ในระบบเดียว ช่วยยกระดับงานวิจัย การอนุรักษ์ และการปรับปรุงพันธุ์สัตว์น้ำด้วยข้อมูลทางพันธุกรรมที่ครบถ้วนและทันสมัย
ผลงานดังกล่าวเกิดจากความร่วมมือระหว่างทีมนักวิจัยมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ นำโดย ศาสตราจารย์ดร.ครศร ศรีกุลนาถ คณะวิทยาศาสตร์ ร่วมด้วย ดร.ฐิติพงศ์ พันทุม คณะวิทยาศาสตร์
นายดนุรุจ แสนโซ้ง นิสิตปริญญาโท หลักสูตรวิทยาศาสตร์ชีวภาพ (นานาชาติ) คณะวิทยาศาสตร์ และคณะนักวิจัยจาก Kunming Institute of Zoology, Chinese Academy of Sciences ประเทศจีน มีบทบาทสำคัญในการพัฒนาฐานข้อมูล การวิเคราะห์ข้อมูลจีโนม และการออกแบบระบบให้สามารถใช้งานได้ในระดับสากล เพื่อแก้ปัญหาสำคัญที่นักวิจัยทั่วโลกเผชิญมาอย่างยาวนาน คือข้อมูลจีโนมปลาดุกที่กระจัดกระจายอยู่ตามฐานข้อมูลและงานวิจัยหลายแห่ง ทำให้ยากต่อการค้นหาและนำไปใช้ประโยชน์อย่างเต็มประสิทธิภาพ
ศาสตราจารย์ ดร.ครศร ศรีกุลนาถ คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ และประธาน
คณะดำเนินงานหน่วยวิจัยด้านจีโนมิกส์และทรัพยากรชีวภาพสัตว์ (Animal Genomics and Bioresource Research Unit: AGB) กล่าวว่า Catfish Genome Browser ถูกพัฒนาขึ้นเพื่อเป็นศูนย์กลางข้อมูลพันธุกรรมของปลาดุก เปรียบเสมือน “Google Maps ของข้อมูลจีโนม” ที่ช่วยให้นักวิจัยสามารถค้นหา เปรียบเทียบ และวิเคราะห์ข้อมูลทางพันธุกรรมได้อย่างสะดวก รวดเร็ว และแม่นยำ ที่ผ่านมาข้อมูลจีโนมปลาดุกมีอยู่ใน
หลายฐานข้อมูลทั่วโลก แต่ยังไม่มีแพลตฟอร์มกลางที่เชื่อมโยงข้อมูลทั้งหมดเข้าด้วยกัน เราจึงพัฒนา Catfish Genome Browser ขึ้นเพื่อรวบรวมข้อมูลเหล่านี้ไว้ในระบบเดียว ช่วยให้นักวิจัยเข้าถึงข้อมูลได้ง่ายขึ้น และนำไปต่อยอดงานวิจัยได้อย่างมีประสิทธิภาพ
นอกจากประโยชน์ด้านการวิจัยแล้ว ระบบดังกล่าวยังมีบทบาทสำคัญต่อภาคการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ โดยเฉพาะปลาดุกซึ่งเป็นสัตว์น้ำเศรษฐกิจสำคัญของไทย ข้อมูลจีโนมที่อยู่ในระบบสามารถช่วยให้นักวิจัยค้นหายีนที่เกี่ยวข้องกับลักษณะเด่นทางเศรษฐกิจ เช่น การเจริญเติบโต ความต้านทานโรค คุณภาพเนื้อ และความสามารถในการปรับตัวต่อสภาพแวดล้อม เพื่อนำไปใช้ในการวางแผนปรับปรุงพันธุ์ได้อย่างแม่นยำยิ่งขึ้น ในอนาคต Catfish Genome Browser จะเป็นโครงสร้างพื้นฐานสำคัญสำหรับงานวิจัยด้าน Pan-genomics และ Gene Editing
ซึ่งเป็นเทคโนโลยีที่จะช่วยให้นักวิทยาศาสตร์เข้าใจความหลากหลายทางพันธุกรรมได้ลึกยิ่งขึ้น และปรับปรุงพันธุ์สัตว์น้ำที่ตอบโจทย์ความมั่นคงทางอาหารและการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศได้อย่างมีประสิทธิภาพ
โครงการนี้ได้รับการสนับสนุนจากหน่วยงานวิจัยสำคัญของประเทศไทย ได้แก่ สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.) หน่วยบริหารและจัดการทุนด้านการพัฒนากำลังคน และทุนด้านการพัฒนาสถาบันอุดมศึกษา การวิจัยและการสร้างนวัตกรรม (บพค.) สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) รวมถึงภาคเอกชนที่ร่วมสนับสนุนการวิจัย
ศ.ดร.ครศร กล่าวว่า ความสำเร็จครั้งนี้สะท้อนศักยภาพของนักวิจัยไทยในการสร้างองค์ความรู้และนวัตกรรมที่ได้รับการยอมรับในระดับโลก พร้อมเป็นแรงบันดาลใจให้นิสิตและนักวิจัยรุ่นใหม่ก้าวเข้าสู่ศาสตร์
ด้าน Genomics และ Bioinformatics ซึ่งกำลังมีบทบาทสำคัญต่อการพัฒนาประเทศและการแก้ปัญหาระดับโลกในอนาคต การเปิดตัว Catfish Genome Browser ในครั้งนี้ จึงไม่เพียงเป็นความสำเร็จของมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์และนักวิจัยไทยเท่านั้น แต่ยังเป็นอีกก้าวสำคัญที่ช่วยผลักดันวงการจีโนมิกส์สัตว์น้ำ ของไทยสู่เวทีโลก พร้อมสร้างโอกาสใหม่ในการพัฒนาการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำอย่างยั่งยืนบนฐานข้อมูลทางวิทยาศาสตร์ที่ทันสมัยและเข้าถึงได้สำหรับนักวิจัยทั่วโลก
ผู้สนใจสามารถเข้าชมและศึกษาข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับ Catfish Genome Browser ได้ที่ http://210.72.95.48 ซึ่งเปิดให้ใช้งานฟรี เพื่อสนับสนุนการวิจัย การศึกษา และการพัฒนาทรัพยากรสัตว์น้ำอย่างยั่งยืนในระดับนานาชาติ