วันที่ 14 พ.ค.69 "เอ็ดดี้" นายอัษฎางค์ ยมนาค นักวิชาการอิสระ โพสต์ข้อความผ่านเฟซบุ๊ก เอ็ดดี้ อัษฎางค์ ระบุว่า...
ทำไมต้องซื้อข้าวโพด 1 ล้านตันจากอเมริกา?
หลายคนมองข่าวนำเข้าข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ 1 ล้านตันจากสหรัฐฯ ว่าเป็นเพียงเรื่อง “นำเข้าวัตถุดิบเพื่อช่วยทุนใหญ่”
แต่ถ้ามองให้ลึกกว่านั้น เรื่องนี้ไม่ใช่แค่ข้าวโพด
แต่มันเกี่ยวกับห่วงโซ่อาหาร สิ่งแวดล้อม PM2.5 ภูมิรัฐศาสตร์ และอำนาจต่อรองของไทยกับสหรัฐฯ
1. ปัจจุบันประเทศไทยมีความต้องการใช้ข้าวโพดเลี้ยงสัตว์สูงถึง 9 ล้านตันต่อปี แต่กำลังการผลิตในประเทศทำได้เพียง 5 ล้านตันต่อปี
2. แหล่งนำเข้าเดิมกำลังถูกบีบด้วยมาตรการ PM2.5
ภาวะ “ขาดแคลนสะสม” 4 ล้านตันนี้ เดิมทีถูกชดเชยด้วยการนำเข้าจากประเทศเพื่อนบ้านจำนวนหนึ่ง แต่ตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม 2569 เป็นต้นมา ไทยเริ่มใช้มาตรการข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ “ปลอดการเผา” ผู้นำเข้าต้องมีเอกสารรับรองว่าเป็นผลผลิตที่ไม่มาจากการเผา
นี่คือจุดเปลี่ยนสำคัญ
เพราะ…“ปัญหา PM2.5 ไม่ได้เป็นแค่เรื่องสุขภาพอีกต่อไป
แต่มันกำลังกลายเป็น “กติกาการค้าเชิงสิ่งแวดล้อม”
ที่บีบให้ข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ต้องไม่ใช่แค่ราคาถูก
แต่ต้องปลอดการเผา ตรวจสอบย้อนกลับได้ และผ่านมาตรฐานของห่วงโซ่อุปทานยุคใหม่“
3. ข้าวโพดจะไม่ใช่แค่ของถูก แต่ต้องตรวจสอบย้อนกลับได้
ในอดีต วัตถุดิบราคาถูกอาจเป็นคำตอบ
แต่ในโลกใหม่ ราคาถูกอย่างเดียวไม่พอ
ต้องตอบได้ว่า ปลูกที่ไหน ผลิตอย่างไร มีการเผาหรือไม่ และตรวจสอบย้อนกลับได้แค่ไหน
นี่คือเหตุผลที่ไทยต้องมองหาแหล่งวัตถุดิบใหม่
ที่มีระบบเอกสาร มาตรฐานการค้า และความสามารถในการตรวจสอบเชิงพาณิชย์
การนำเข้าจากสหรัฐฯ จึงเป็นทางออกอีกทางหนึ่ง
4. ทำไมต้องเป็นสหรัฐฯ
การนำเข้าข้าวโพดจากสหรัฐฯ ไม่ใช่แค่การซื้อขายสินค้าเกษตรธรรมดา แต่มันคือการบริหารความเสี่ยงของห่วงโซ่อุปทาน และเป็นส่วนหนึ่งของการบริหารความสัมพันธ์ทางการค้าไทย–สหรัฐฯ ในวันที่สหรัฐฯ ใช้ภาษี การตรวจสอบถิ่นกำเนิดสินค้า และมาตรการทางการค้าเป็นเครื่องมือต่อรอง ไทยก็ต้องมีหมากของตัวเองบนกระดานเช่นกัน
นอกจากนี้ ข้าวโพดสหรัฐฯ มีระบบการจัดการที่สอดรับกับมาตรฐานสิ่งแวดล้อมโลก ช่วยปกป้องอุตสาหกรรมปศุสัตว์ไทยจากการถูกคว่ำบาตรทางคู่ค้าในตลาดยุโรปหรืออเมริกา
5. ดีลนี้คือการถ่วงดุล ไม่ใช่การพึ่งพาฝ่ายเดียว
การลดการพึ่งพาวัตถุดิบจากเพื่อนบ้านบางประเทศ และเพิ่มสัดส่วนการค้ากับสหรัฐฯ ช่วยเพิ่มอำนาจต่อรองให้ไทยในเวทีการเมืองระดับภูมิภาค (ASEAN) และลดความเสี่ยงจากการพึ่งพาแหล่งใดแหล่งหนึ่งมากเกินไป
ถ้าไทยพึ่งพาวัตถุดิบจากแหล่งใดแหล่งหนึ่งมากเกินไป
ประเทศจะมีความเสี่ยงทันทีเมื่อเกิดสงคราม ภัยธรรมชาติ มาตรการสิ่งแวดล้อม หรือปัญหาชายแดน
การเพิ่มสหรัฐฯ เข้ามาเป็นอีกแหล่งวัตถุดิบ
จึงเป็นการกระจายความเสี่ยง และเพิ่มอำนาจต่อรองให้ไทย
6. นี่คือหมากการค้าไทย–สหรัฐฯ
สหรัฐฯ เป็นตลาดสำคัญของสินค้าเกษตรและเกษตรแปรรูปไทย เช่น ข้าวหอมมะลิ อาหารทะเล ผลไม้แปรรูป และสินค้าอาหารอื่น ๆ
ดังนั้น การเปิดพื้นที่ให้ข้าวโพดสหรัฐฯ บางส่วน
อาจเป็นการสร้างบรรยากาศเชิงบวกในการเจรจาการค้า
พูดง่าย ๆ คือ
ไทยไม่ได้ซื้อข้าวโพดอย่างเดียว
แต่ไทยกำลังซื้อ “พื้นที่ต่อรอง” ในความสัมพันธ์ทางเศรษฐกิจกับสหรัฐฯ ด้วย
การดึงสหรัฐฯ เข้ามาเป็นพันธมิตรในห่วงโซ่อุปทานอาหารสัตว์ ไม่ใช่แค่การซื้อขายโภคภัณฑ์ แต่คือกลยุทธ์ “การถ่วงดุลและต่างตอบแทน”
7. ดีลข้าวโพดสหรัฐฯ เป็นหนึ่งใน “แพ็กเกจต่อรองทางการค้า” ที่ไทยใช้แสดงให้สหรัฐฯ เห็นว่า ไทยพร้อมเปิดตลาดบางส่วนให้สินค้าอเมริกัน เพื่อรักษาพื้นที่ส่งออกของสินค้าไทยในตลาดสหรัฐฯ และลดแรงกดดันจากมาตรการกำแพงภาษีตอบโต้
ข้อมูลจากกรมประชาสัมพันธ์ระบุว่า การปรับโควตานำเข้าข้าวโพดเลี้ยงสัตว์จากสหรัฐฯ 1 ล้านตัน ภาษี 0% เป็นผลจากการเจรจา “Reciprocal Tariff” หรือมาตรการกำแพงภาษีตอบโต้ของสหรัฐฯ เพื่อรักษาผลประโยชน์ทางการค้าไทยและลดผลกระทบต่ออุตสาหกรรมอาหารสัตว์ภายในประเทศ
8. แต่เกษตรกรไทยต้องไม่ถูกทิ้ง
ประเด็นสำคัญที่สุดคือ
การนำเข้าต้องไม่ทำให้เกษตรกรไทยเสียเปรียบ
กระทรวงพาณิชย์จึงต้องทำให้เงื่อนไขคุ้มครองเกษตรกรเกิดขึ้นจริง เช่น เอกชนต้องรับซื้อผลผลิตในประเทศให้หมดก่อน
มีราคาขั้นต่ำ
และการนำเข้าเกินโควตาต้องเจอภาษีสูง (ส่วนที่เกินจากโควตา 1 ล้านตัน จะถูกจัดเก็บภาษีสูงถึง 72% บวกค่าธรรมเนียม 180 บาท/ตัน) จนไม่สามารถเข้ามากดราคาวัตถุดิบในประเทศได้ง่าย ๆ
9. ศุภจี กับบทบาทรัฐมนตรีแบบ Supply Chain Manager
นี่คือจุดที่ต้องมองบทบาทของคุณศุภจี สุธรรมพันธุ์ อย่างเป็นธรรม เธอกำลังทำหน้าที่แบบผู้จัดการห่วงโซ่อุปทานของประเทศ เพราะในโลกปัจจุบัน กระทรวงพาณิชย์ไม่สามารถทำงานแบบเดิมได้อีกแล้ว
เพราะอาหารสัตว์ไม่ใช่แค่อาหารสัตว์
มันเกี่ยวกับราคาไก่ ไข่ หมู สัตว์น้ำ
เกี่ยวกับต้นทุนผู้บริโภค
เกี่ยวกับความสามารถในการส่งออก
เกี่ยวกับ PM2.5
เกี่ยวกับความสัมพันธ์ไทย–สหรัฐฯ
และเกี่ยวกับอำนาจต่อรองของไทยในระบบการค้าโลก
นี่คือวิธีคิดแบบ CEO ที่ศุภจีนำเข้ามาในกระทรวงพาณิชย์
ไม่ใช่มองแค่ราคาสินค้าเฉพาะหน้า
แต่มองทั้งระบบ ตั้งแต่ต้นน้ำ กลางน้ำ ปลายน้ำ และตลาดโลก
บทสรุป: ก้าวสู่ยุค Green Supply Chain
ดีลข้าวโพด 1 ล้านตันนี้ สะท้อนให้เห็นว่า Paradigm Shift ของห่วงโซ่อุปทานอาหารไทยกำลังเปลี่ยนผ่านจากยุคที่ขับเคลื่อนด้วย “ราคา” ไปสู่ยุคที่ขับเคลื่อนด้วย “ความยั่งยืน”
ในอนาคตอันใกล้ มาตรการด้านสิ่งแวดล้อมจะบีบให้ผู้เล่นที่ไม่สามารถพิสูจน์แหล่งที่มาของวัตถุดิบต้องออกจากระบบไป การปรับตัวเพื่อเข้าสู่มาตรฐาน Green Supply Chain อย่างทันท่วงที จึงเป็นจุดแข็งสำคัญที่จะทำให้ประเทศไทยรักษาแชมป์ในการเป็นศูนย์กลางการผลิตอาหารปลอดภัยของโลกต่อไป
#ศุภจี #ข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ #GreenSupplyChain #PM25 #ไทยสหรัฐ #การค้าโลก #เศรษฐกิจ #อาหารสัตว์ #พาณิชย์ #SupplyChain #ข่าวเศรษฐกิจ #ข่าววันนี้ #สยามรัฐออนไลน์ #siamrathonline