ช่วยกันคิด ช่วยกันทำ / ทหารประชาธิปไตย
บทนำ: ความเชื่อมโยงระหว่างสงครามสองสมรภูมิ
ในการวิเคราะห์ความสำเร็จของอิหร่านในการเผชิญหน้ากับสหรัฐอเมริกาและอิสราเอลในปี 2026 หากมองเพียงตัวแปรในตะวันออกกลางเพียงอย่างเดียวจะไม่สามารถเข้าใจภาพรวมได้อย่างแท้จริง เพราะส่วนหนึ่งที่สำคัญของสมการนี้มีที่มาจากยุโรปตะวันออก โดยเฉพาะจากสงครามในยูเครนซึ่งดำเนินมาอย่างต่อเนื่องเป็นเวลากว่าสี่ปี
รัสเซียได้ดำเนินการอย่างเป็นระบบในการบ่อนทำลายขีดความสามารถทางทหารของฝ่ายตะวันตก ทั้งในแง่ของคลังแสงอาวุธ กำลังพล และห่วงโซ่อุปทานด้านกลาโหม ผลพวงที่เกิดขึ้นส่งแรงกระเพื่อมโดยตรงต่อความสามารถของสหรัฐอเมริกาในการรักษาพันธกิจทางทหารในหลายพื้นที่ รวมถึงการสนับสนุนอิสราเอลและการสร้างแนวร่วมต่อต้านอิหร่านในตะวันออกกลาง
รัสเซียทำให้ตะวันตกอ่อนแอลงอย่างไร
นับตั้งแต่สงครามยูเครนเริ่มต้นขึ้น กองทัพรัสเซียได้ดูดซับทรัพยากรทางทหารของฝ่ายตะวันตกออกไปอย่างมหาศาล ชาติสมาชิกนาโตถูกบังคับให้ส่งกระสุน อาวุธ และขีปนาวุธหลายแสนล้านดอลลาร์ไปยังยูเครน จนคลังแสงสำรองของหลายประเทศลดต่ำลงสู่ระดับที่เป็นอันตราย กองทัพอากาศยุโรปหลายกองทัพแทบไม่เหลือขีปนาวุธสำรองที่จะนำไปใช้ในสถานการณ์ฉุกเฉินได้
นอกเหนือจากการสูญเสียอุปกรณ์แล้ว สงครามยูเครนยังบีบให้ชาติตะวันตกต้องทุ่มงบประมาณมหาศาลในการฟื้นฟูขีดความสามารถทางทหารของตนเอง ทั้งที่ยังอยู่ระหว่างสงคราม ส่งผลให้ไม่มีทรัพยากรทางการเมือง เศรษฐกิจ และการทหารเพียงพอที่จะจัดตั้งกองกำลังผสมรูปแบบเดียวกับที่สหรัฐอเมริกาเคยทำในสงครามอ่าวเปอร์เซียได้
ยิ่งไปกว่านั้น รัสเซียยังประสบความสำเร็จในการสกัดกั้นนาโตจากการขยายตัว เปลี่ยนยุโรปจากพันธมิตรที่พร้อมรบให้กลายเป็นคู่ค้าที่อ่อนแอและเหนื่อยล้า ทั้งเยอรมนี ฝรั่งเศส อังกฤษ และอิตาลี ต่างประสบแรงกดดันทางการเมืองภายในประเทศจากผลกระทบทางเศรษฐกิจ ทำให้ไม่อยู่ในสภาวะที่จะผลักดันปฏิบัติการทางทหารใหม่ในภูมิภาคอื่นได้
การเปลี่ยนแปลงดุลอำนาจในตะวันออกกลาง
รัสเซียไม่ได้เพียงแค่ต่อสู้ในยูเครนเท่านั้น แต่ยังวางหมากในตะวันออกกลางอย่างแยบยล โดยใช้ประสบการณ์จากการแทรกแซงในซีเรียเพื่อสร้างกรอบความเป็นพันธมิตรกับอิหร่านในระดับยุทธศาสตร์ ในซีเรีย รัสเซียทำหน้าที่เป็นกองกำลังที่สามารถหยุดยั้งการล่มสลายของระบอบอัสซาด ขณะที่อิหร่านทำหน้าที่เป็นกองกำลังภาคพื้นดิน ทั้งสองฝ่ายต่างเรียนรู้จากกันและกัน และสร้างความสัมพันธ์ที่ลึกซึ้งกว่าแค่ความร่วมมือเชิงยุทธวิธี
ในบริบทของวิกฤตปี 2026 รัสเซียยังมีบทบาทสำคัญในการช่วยให้อิหร่านรักษาช่องทางการทูตและเศรษฐกิจบางส่วนไว้ได้ แม้จะเผชิญกับมาตรการคว่ำบาตรอย่างหนัก กรอบความสัมพันธ์ผ่านเครือข่ายการค้าที่หลีกเลี่ยงระบบดอลลาร์ได้ถูกพัฒนาขึ้นอย่างต่อเนื่องในช่วงหลายปีที่ผ่านมา ทำให้ทั้งรัสเซียและอิหร่านสามารถดำรงระบบเศรษฐกิจได้อย่างมีประสิทธิภาพมากกว่าที่ตะวันตกคาดการณ์ไว้
ความสำเร็จของอิหร่านในฐานะผลพวงของการเปลี่ยนแปลงเชิงระบบ
สิ่งที่วอชิงตันล้มเหลวในการเข้าใจคือ ความสำเร็จของอิหร่านในการเผชิญหน้าครั้งนี้ไม่ใช่สัญญาณของพลังอำนาจเปอร์เซียที่กลับมาเรืองอำนาจอีกครั้งโดยลำพัง หากแต่เป็นผลลัพธ์โดยตรงของการกำหนดยุทธศาสตร์ใหม่ของมหาอำนาจหลายฝ่ายพร้อมกัน รัสเซียมีบทบาทสำคัญในการสร้างความเป็นจริงที่กองทัพสหรัฐอเมริกาไม่สามารถทำหน้าที่เดิมได้อีกต่อไป
กองทัพสหรัฐอเมริกาที่สามารถระดมพลหลายแสนนายในสงครามอ่าวเปอร์เซียครั้งแรกนั้น คือกองทัพในโลกที่มีตะวันตกเป็นขั้วอำนาจเดี่ยว แต่โลกในปี 2026 มีพลวัตที่แตกต่างออกไปโดยสิ้นเชิง สหรัฐอเมริกาจำเป็นต้องพิจารณาสมรภูมิหลายแห่งพร้อมกัน ทั้งในยุโรปผ่านการสนับสนุนยูเครน ในอินโด-แปซิฟิกผ่านการตรึงกำลังเพื่อยับยั้งจีน และในตะวันออกกลาง ทรัพยากรที่เคยสามารถทุ่มเทให้กับแนวรบใดแนวรบหนึ่งอย่างเต็มที่จึงต้องถูกแบ่งสรรและเจือจางออกไป
ในสถานการณ์เช่นนี้ ตุรกียังคงวางตัวเป็นกลาง กลุ่มประเทศอาหรับซึ่งเป็นพันธมิตรสำคัญต่างพยายามสร้างสมดุลระหว่างความสัมพันธ์กับสหรัฐอเมริกากับผลประโยชน์ทางเศรษฐกิจของตนเอง ขณะที่ยุโรปก็เหนื่อยล้าและแบกรับต้นทุนอยู่มากแล้ว การสร้างกองกำลังผสมอเมริกันในรูปแบบเดิมจึงเป็นสิ่งที่แทบจะเป็นไปไม่ได้
บทสรุป: ความเชื่อมโยงของวิกฤตโลก
รัสเซียจึงมีส่วนสำคัญในความสำเร็จของอิหร่านโดยอ้อม แต่ก็ทรงพลังไม่ยิ่งหย่อนกว่ากัน ด้วยการทำให้ตะวันตกอ่อนแอ ดูดซับกำลังทหารและทรัพยากรออกไป เปลี่ยนแปลงสมดุลอำนาจในซีเรียและตะวันออกกลาง และสร้างช่องทางทางเศรษฐกิจที่ช่วยให้อิหร่านอยู่รอดได้ท่ามกลางการคว่ำบาตร รัสเซียได้วางรากฐานของความเป็นจริงใหม่ที่เอื้อต่อการต่อต้านของเตหะราน
ความผิดพลาดพื้นฐานของฝ่ายตะวันตกคือการมองวิกฤตแต่ละจุดแยกกัน ทั้งที่ในความเป็นจริง สงครามยูเครน วิกฤตตะวันออกกลาง และการเติบโตของจีนล้วนเชื่อมโยงกันเป็นระบบเดียว ผู้ที่เข้าใจการเชื่อมโยงนี้จะสามารถอ่านเกมระดับโลกได้อย่างแม่นยำกว่า และนั่นคือบทเรียนสำคัญที่สุดจากวิกฤตในปี 2026
อย่างไรก็ตามรัสเซียยังมีส่วนสนับสนุนอิหร่านในทางตรง เช่นการข่าวที่ทรงประสิทธิภาพ และระบบป้องกันประเทศ โดยสอดประสานกับการสนับสนุนของจีนอย่างไร้รอยต่อ ซึ่งเป็นนิมิตหมายที่ดีในการต่อกรกับตะวันตกในอนาคต
#รัสเซีย #อิหร่าน #ยูเครน #ตะวันออกกลาง #ภูมิรัฐศาสตร์ #สงครามโลก #การเมืองโลก #วิเคราะห์การเมือง #siamrathonline