การวางตัว ศ.ดร.ยศชนันท์ วงศ์สวัสดิ์ เข้ากำกับทิศทาง กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) ถูกจับตามองว่าเป็นหมากสำคัญต่อการยกระดับระบบการศึกษาและนวัตกรรมของประเทศ เป็นการวางหมากเชิงยุทธศาสตร์ เพื่อยกระดับ “มันสมองของชาติ” ให้กลายเป็นพลังขับเคลื่อนเศรษฐกิจยุคใหม่
ที่ผ่านมา อว.ถูกปรามาสว่าเป็น “กระทรวงเกรดรอง” หรือ “กระทรวงเฉพาะทาง” ที่ห่างไกลจากปัญหาปากท้องประชาชน ไม่ได้มีบทบาทเชิงการเมืองสูงเหมือนกระทรวงเศรษฐกิจหลัก ๆ แต่ในมุมของเพื่อไทย กระทรวงนี้กลับเป็นจิ๊กซอว์สำคัญของอนาคตประเทศ เพราะเป็นจุดเชื่อมระหว่าง Digital Economy, AI และ Soft Power ซึ่งล้วนเป็นเครื่องยนต์ใหม่ของโลกยุคดิจิทัล
เปลี่ยนภาพจำ จาก “เกรดรอง” สู่ “เกรดเศรษฐกิจ”
โจทย์สำคัญคือการทำให้ อว.หลุดพ้นจากภาพลักษณ์เดิม
ไม่ใช่เพียงกระทรวงที่ดูแลงานวิชาการในรั้วมหาวิทยาลัย แต่ต้องเป็นกระทรวงที่ “สร้างรายได้ สร้างงาน และสร้างโอกาส” ได้จริง โจทย์ใหญ่ของยศชนันท์ คือ การทำให้งานวิจัยไม่หยุดอยู่แค่ในวารสารวิชาการ แต่ต่อยอดสู่เชิงพาณิชย์ได้จริง เปลี่ยนงานวิจัยจาก “ ขึ้นหิ้ง ” มาเป็น “ ขึ้นห้าง ” ผลักดันงานวิจัยสู่ภาคเอกชน สร้างระบบสนับสนุนสตาร์ทอัพจากมหาวิทยาลัยพัฒนาเทคโนโลยีที่ตอบโจทย์อุตสาหกรรมเป้าหมาย (S-Curve) หากทำได้ อว.อาจกลายเป็นหนึ่งในกระทรวงเศรษฐกิจตัวจริง มากกว่ากระทรวงเชิงวิชาการอย่างที่เคยถูกมอง
ปฏิรูปการศึกษา ผลิตคนตรงกับตลาด
อีกภารกิจสำคัญคือการเชื่อมโยงมหาวิทยาลัยกับภาคอุตสาหกรรม ลดปัญหาบัณฑิตตกงาน และเพิ่มแรงงานทักษะสูง มหาวิทยาลัยต้องไม่ใช่แค่แหล่งให้ปริญญา แต่ต้องเป็นแหล่งผลิตกำลังคนที่ตอบโจทย์เศรษฐกิจดิจิทัล
บทพิสูจน์ของ “ยศชนันท์” ความท้าทายคือการทำงานท่ามกลางระบบราชการที่ซับซ้อน และวัฒนธรรมวิชาการที่ค่อนข้างอนุรักษนิยม การเปลี่ยนผ่านต้องอาศัยทั้งความเข้าใจเชิงวิชาการ และความเด็ดขาดเชิงนโยบาย จึงเป็นบทพิสูจน์ว่า จะสามารถเปลี่ยนกระทรวงที่เคยถูกมองว่า “เกรดรอง” ให้กลายเป็นกลไกหลักในการผลักดัน GDP และศักยภาพการแข่งขันของประเทศได้จริงหรือไม่