ท่ามกลางบรรยากาศการเลือกตั้งปี 2569 สิ่งที่น่าจับตามองที่สุดในเวลานี้ไม่ใช่เพียงแค่ว่า “ใครจะชนะ” แต่คือ “สมการตัวเลข” หลังการปิดหีบว่า จะนำไปสู่การจัดสรรอำนาจในรูปแบบใด
เมื่อพิจารณาจากฐานทุนทางการเมือง เครือข่ายบ้านใหญ่ และความได้เปรียบในฐานะแกนนำรัฐบาลรักษาการของ “พรรคภูมิใจไทย” ประกอบกับข้อจำกัดทางยุทธศาสตร์ของพรรคอื่นๆ หากไม่เกิดกรณีหักเหลี่ยมโหดอย่างลึกล้ำเหนือจิตนาการเช่นในการจัดตั้งรัฐบาลปี 2566 ฉากทัศน์ของการจัดตั้งรัฐบาลหลังการเลือกตั้งครั้งนี้ ก็คาดว่า มีความเป็นไปได้ 3 รูปแบบ
สูตรที่ 1 : น้ำเงิน แดง เขียว และอื่นๆ
องค์ประกอบ: ภูมิใจไทย (120 บวกลบ) + เพื่อไทย (100 บวกลบ) + กล้าธรรม (40 บวกลบ) + พรรคอื่นๆ ความเป็นไปได้: 65% (แนวโน้มสูงที่สุด)
สูตรนี้ถือเป็นโมเดลที่ตอบโจทย์เสถียรภาพของการจัดตั้งรัฐบาลได้ดีที่สุด หากตัวเลข สส. ออกมาตามที่คาดการณ์ โดยในสูตรนี้จะไม่มี “พรรคประชาชน” (คาดว่าได้ 110 บวกลบ 10) ที่ได้ประกาศอย่างชัดเจนแล้วว่า จะไม่โหวตให้อนุทินเป็นนายกฯ และไม่มี “พรรคประชาธิปัตย์” ที่แสดงจุดยืน ไม่ร่วมรัฐบาลกับ “พรรคกล้าธรรม”
จุดแข็ง : การผนึกกำลังของ “พรรคภูมิใจไทย” กับ “พรรคเพื่อไทย” และ “พรรคกล้าธรรม” คือการรวมฐานเสียงบ้านใหญ่ที่ทรงอิทธิพล และเมื่อบวกรวมกับพรรคขนาดกลางและพรรคเล็กอื่นๆ จะทำให้มีเสียงในสภา เกือบ 300 เสียง ซึ่งเป็นตัวเลข Safe Zone สำหรับการบริหารราชการแผ่นดิน
เงื่อนไข : สูตรนี้ตั้งอยู่บนสมมติฐานที่ว่า แกนนำรัฐบาลให้ความสำคัญกับความเป็นปึกแผ่น ความใกล้ชิดสนิทสนม พูดจาภาษาเดียวกัน มากกว่าภาพลักษณ์ของคณะรัฐบาล
สูตรที่ 2 : น้ำเงิน แดง ฟ้า และอื่นๆ
องค์ประกอบ: ภูมิใจไทย (120 บวกลบ) + เพื่อไทย (100 บวกลบ) + ประชาธิปัตย์ (40 บวกลบ) + พรรคอื่นๆ ความเป็นไปได้: 30%
แม้ตัวเลขความน่าจะเป็นจะน้อยกว่าสูตรแรก แต่สูตรนี้ถือเป็น "ทางหนีทีไล่" ที่น่าสนใจ หากแกนนำรัฐบาลต้องการลดแรงเสียดทานจากสังคม
จุดเปลี่ยน: ปัจจัยชี้วัดของสูตรนี้ไม่ได้อยู่ที่ “ตัวเลข” แต่อยู่ที่ "กระแส" หากภูมิใจไทยต้องการสร้างภาพลักษณ์ให้หน้าตารัฐบาลดูดีขึ้น หรือต้องการเอาใจมวลชนอนุรักษ์นิยม การเลือกพรรคประชาธิปัตย์ เข้ามาร่วมแทนพรรคกล้าธรรม อาจเป็นทางเลือกที่ตอบโจทย์กว่า
สูตรที่ 3 : ส้ม แดง ฟ้า และอื่นๆ
องค์ประกอบ: ประชาชน + เพื่อไทย + ประชาธิปัตย์ + พรรคอื่นๆ ความเป็นไปได้: 5% (ความน่าจะเป็นต่ำ)
ปัจจัยสำคัญที่จะทำให้สูตรนี้เป็นจริงได้ คือ "พรรคประชาชน" ต้องชนะแบบถล่มทลายในระดับแลนด์สไลด์ หรืออย่างน้อยที่สุด ต้องได้ สส. ไม่ต่ำกว่า 230 ที่นั่งขึ้นไป ถึงจะมีความเป็นไปได้ !
จากสมการความเป็นไปได้ทั้ง 3 สูตร สิ่งที่สะท้อนออกมาเด่นชัดที่สุดไม่ใช่เพียงแค่เรื่องของตัวเลขคณิตศาสตร์ แต่คือสัญญาณของการรักษาโครงสร้างอำนาจครั้งสำคัญ ที่ชี้ให้เห็นว่า “พรรคภูมิใจไทย” ได้กุมความได้เปรียบเชิงยุทธศาสตร์ไว้อย่างเบ็ดเสร็จ ในขณะที่อดีตมหาอำนาจอย่างพรรคเพื่อไทย จำเป็นต้องปรับตัวเข้าสู่ดุลยภาพใหม่ ในฐานะหุ้นส่วนทางการเมือง
ส่วนพรรคประชาชน หากการเลือกตั้งครั้งนี้ได้คะแนนเสียงลดน้อยถอยลง ก็ถึงเวลาที่ต้องทบทวนและถอดบทเรียนอย่างหนักหน่วง เพื่อให้กลับมาเป็นพรรคแห่งความหวังอีกครั้ง… ในการเลือกตั้งครั้งต่อๆ ไป
บทความโดย ศราวุธ เอี่ยมเซี่ยม
#เลือกตั้ง2569 #จัดตั้งรัฐบาล #สูตรรัฐบาล #คณิตศาสตร์การเมือง #ภูมิใจไทย #เพื่อไทย #พรรคประชาชน #ประชาธิปัตย์ #การเมืองไทย #วิเคราะห์การเมือง