‘ดร.ธรณ์’ สรุป 10 เรื่องดี-ร้าย ธรรมชาติ สิ่งแวดล้อม ส่งท้ายปี ที่เกิดในไทยและในโลก

ผศ.ดร.ธรณ์ ธำรงนาวาสวัสดิ์ นักวิชาการด้านทะเลและสิ่งแวดล้อม และอาจารย์ประจำภาควิชาวิทยาศาสตร์ทางทะเล คณะประมง มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ โพสต์เฟซบุ๊ก Thon Thamrongnawasawat ว่า …

สรุปธรรมชาติ/สิ่งแวดล้อมส่งท้ายปี #10ดีร้ายที่เกิดในไทยและในโลก

ขอเริ่มจาก 3 เรื่องร้าย

1 - โลกเจอภัยพิบัตจากโลกร้อน เสียหายรุนแรงอย่างไม่เคยเจอมาก่อน

ปากีสถานน้ำท่วม 1 ใน 3 ประเทศ พายุเอียนสร้างความเสียหายกว่า 5 หมื่นล้านเหรียญ 

ฮีทเวฟและภัยแล้งในยุโรป/แอฟริกา จนถึงพายุหิมะตกทำลายสถิติที่เกิดขึ้นตอนนี้

สภาพอากาศสุดขั้วเป็นตัวการสำคัญ เมฆจุไอน้ำมากขึ้น พร้อมเทลงมาเป็นฝน/หิมะ เกิดน้ำท่วมฉับพลัน

คนไทยเริ่มรู้จักฝนโลกร้อน ตก 2-3 ชั่วโมงน้ำท่วมครึ่งคันรถ 

มองไปข้างหน้า มีแต่จะเพิ่ม เพราะต้นเหตุคือก๊าซเรือนกระจกยังไม่ลด สร้างสถิติใหม่ๆ ทุกปี

2 - ผลกระทบโลกร้อนในทะเลเห็นชัด โดยเฉพาะแนวปะการังบางแห่ง ฟอกขาว/ไม่ฟื้น อ่อนแอ/เป็นโรค 

Great Barrier Reef ในออสเตรเลียโดนหนักและต่อเนื่อง ของเมืองไทยเจอมากในอ่าวไทย

ยังรวมถึงแหล่งหญ้าทะเลหลายแห่งที่เปลี่ยนสภาพอย่างรวดเร็ว ทรายกลบ หญ้าน้อยลง เป็นสิ่งที่เจอในบางพื้นที่ทั้งอ่าวไทยและอันดามัน

เป็นสิ่งที่จะเกิดต่อเนื่องต่อไป และเป็นผลกระทบหนักที่หาทางแก้ยากสุดของทะเลในยุคนี้

3 - สัตว์หายากบางชนิดเริ่มมีแววว่าจะสูญพันธุ์ เช่น โลมาวาคีต้าในเม็กซิโกเหลืออยู่ 10 ตัว โลมาอิรวดีแม่น้ำโขงในกัมพูชาตายไปในปีนี้ 11 ตัว และตัวสุดท้ายในลาวตายไปแล้ว 😢

สาเหตุหลักๆ มาจากติดเครื่องมือประมง/ขยะแบบ Ghost Fishing 

แสดงให้เห็นว่าบางทีเรารู้ปัญหาแต่ยังแก้ไขไม่สำเร็จ 

ตามด้วย 7 เรื่องดี

4 - มนุษย์เริ่มตระหนัก ออกแรงลดก๊าซมากขึ้น เช่น มาตรการล่าสุดของ EU แบนสินค้าทำลายป่าไม้ ยังรวมถึง CBAM กำแพงภาษีคาร์บอนที่กำลังจะประกาศใช้

ข้อดีคือจะลดก๊าซได้จริงจัง แต่ประเทศที่ไม่เตรียมพร้อมย่อมเดือดร้อนไป เพราะจะเจอปัญหาหนักในการส่งออก

5 - ไทยเริ่มปรับเปลี่ยนวิธีทำธุรกิจ ผมไปพูดเรื่องนี้ตลอดปีเป็นสิบๆ องค์กร เห็นชัดว่าผู้บริหารเริ่มตระหนักและกำลังหาทาง เนื่องจากทราบแล้วว่าเศรษฐกิจยุคใหม่ คุณไม่เขียว คุณไม่รอด

ปีหน้าฟ้าใหม่ เชื่อว่าจากสารพัดมาตรการที่ประเทศใหญ่ๆ จะบีบมา คงทำให้เศรษฐกิจโลว์คาร์บอนยิ่งเด่นชัด 

ที่ชอบคือเวลาสอนนิสิต พวกเขาพวกเธอสนใจมากขึ้น กระตือรือร้นที่จะเรียนรู้ เพราะทราบแล้วว่ามันหมายถึงชีวิตการงานและความสุขในภายภาคหน้า

ไม่มีใครอยากผ่อนบ้านคอนโดทาวน์เฮ้าส์ที่น้ำจะท่วมเพิ่มขึ้นทุกปี ไม่มีใครอยากทำงานกับบริษัทที่ยึดติดกับแนวคิดเดิมๆ และเสื่อมถอยไปในยุคสีเขียว

6 - ยอดจำหน่าย EV ในไทยถล่มทลาย เป็นปีแจ้งเกิดจริงๆ ครับ กลายเป็นอันดับหนึ่งของอาเซียน และมีแนวโน้มว่าจะทำให้ไทยไปต่อได้ในด้านนี้

มีหลายปัจจัยประกอบกัน แต่สุดท้าย EV รักโลกมากกว่า ทั้งประสิทธิภาพพลังงาน/ฝุ่น 

EV เยอะขึ้นหมายถึงช่วยโลกได้มากขึ้น โดยเฉพาะในเมืองใหญ่ ยังหมายถึงมลภาวะทางเสียง ฯลฯ

ความร้อนแรงของ EV คงต่อเนื่องถึงปีหน้า และอาจารย์ธรณ์กำลังคิดซื้อ EV เพิ่มอีกสักคันครับ 😊

7 - แผนฟื้นฟูอ่าวมาหยาสำเร็จ คุมเรือ/จำนวนนักท่องเที่ยวได้ จนโด่งดังไปทั่วโลก 

มาหยาจุดประกายความหวังในการอนุรักษ์และการท่องเที่ยวแบบรักธรรมชาิอย่างเข้มงวดในบ้านเรา

ทั้งโลกกำลังเน้นแหล่งท่องเที่ยวแบบแคร์ธรรมชาติมากกว่าลูกค้า เช่น  มัลดีฟส์ มาเลเซีย อินโด ฯลฯ

ปีหน้าเป็นปีแห่งความหวังว่าเราจะขยายผลไปที่อื่นๆ ได้ และจะพยายามให้มากครับ

8 - #14สุดท้าย โลมาอริวดีในทะเลสาบสงขลา ปีนี้ดังมากจนคนรู้จักไปทั่ว ทำให้เกิดกระแสอนุรักษ์ และเริ่มมีความหวังว่าจะเห็นอะไรมากขึ้น

เป็นเรื่องร้ายที่เราเหลือแค่ 14 เป็นเรื่องดีที่เราทราบ ตกใจ และกำลังหาทางทำอะไรสักอย่าง 

จะมาเล่าให้เพื่อนธรณ์ฟังเรื่อยๆ ครับ

9 - แม่เต่ามะเฟืองกลับมาวางไข่ หลังจากเว้นว่างไป 1 ปี ทำให้ปีนี้เรามีไข่เต่ากว่า 600 ฟองจาก 5 รังที่พังงา และหวังว่าจะมีมากขึ้น

เป็นเรื่องดีแน่นอนที่ลูกเต่าที่เป็นสัตว์สงวนได้เกิดในทะเลไทย 

จากการศึกษาพบว่าแม่เต่ามะเฟืองแค่ 5-6 ตัววางไข่ในบ้านเราในปัจจุบัน ถึงกระนั้นก็ทำให้เรามีลูกเต่าลงทะเลเกือบ 2 พันในช่วงผ่านมา 5-6 ปี

หากเรายังรักษาจำนวนแม่เต่าระดับนี้ไว้ได้ ลูกเต่าที่เกิดจะกลับมาทะเลไทยในอีก 20-25 ปี สร้างความหวังต่อเนื่องว่าพวกเธอจะไม่สูญพันธุ์จากบ้าเรา

10 - ไทยเสนอ #อันดามันมรดกโลก และ UNESCO รับเรื่องไว้แล้ว ปีหน้ายังไม่ถึงคิว ต้องรอปีต่อไป 

แต่หวังเป็นอย่างยิ่งว่าเราจะทำงานต่อเนื่อง เพื่อการรวบรวมข้อมูล วางแผนอนุรักษ์และจัดการ เพราะหากไม่ผ่าน คงไม่มีหวังอีกนานแสนนาน

ผมมั่นใจว่า อันดามันมรดกโลก จะเป็นจุดพลิกผันที่สำคัญของทะเลเรา

xxxxx

ส่งท้ายด้วยข้อพิเศษ = ความรักความเข้าใจโลกและทะเลของคนไทย 

เห็นชัดว่ากระแสอนุรักษ์เกิดขึ้นทั่วไป ทั้งการท่องเที่ยว การพัฒนา ฯลฯ

อาจเป็นเพราะโลกร้อนทำให้เราเจอผลกระทบที่เกิดขึ้น ทราบดีว่าเรากับโลกต้องไปด้วยกัน ไม่ว่ามนุษย์จะก้าวหน้าขนาดไหน สุดท้ายเราก็แพ้ธรรมชาติหากเธอเกรี้ยวกราดขึ้นมา

จึงเป็นความหวังใหญ่สุดในปีหน้าว่าเราจะปรับเปลี่ยนเศรษฐกิจสังคมให้รักษาโลกมากขึ้น ลดผลกระทบสิ่งแวดล้อมให้น้อยลง

จึงอยากสรุปว่า โลกโกรธแล้วนะ หากปีหน้าไม่เอาใจเธอให้มากๆ เธอจะโกรธยิ่งกว่านี้ และเราจะลำบากยิ่งขึ้น

ทางออกแสนง่าย ก็แค่รักเธอให้มากขึ้นครับ