ครม. เห็นชอบเสนอพระนาม “สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระชินวรวิสุทธิเทวารยวงศ์” เป็นบุคคลสำคัญของโลก

วันนี้ (8 กันยายน 2569) นางสาวลลิดา เพริศวิวัฒนา รองโฆษกประจำสำนักนายกรัฐมนตรี เปิดเผยว่า ที่ประชุมคณะรัฐมนตรีมีมติเห็นชอบให้รัฐบาลรับเป็นเจ้าภาพจัดงานเฉลิมพระเกียรติคุณสมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระชินวรวิสุทธิเทวารยวงศ์ เนื่องในวาระครบ 100 ปีแห่งการสถาปนาธรรมศึกษา พ.ศ. 2472–2572 และพระกรณียกิจในการส่งเสริมการศึกษา มรดกทางวัฒนธรรม และวัฒนธรรมแห่งสันติภาพ พร้อมเสนอพระนามต่อองค์การการศึกษา วิทยาศาสตร์ และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติ หรือ UNESCO เพื่อประกาศยกย่องและร่วมเฉลิมฉลองพระเกียรติคุณในฐานะบุคคลสำคัญของโลก

คณะรัฐมนตรียังเห็นชอบให้แต่งตั้งคณะกรรมการอำนวยการและคณะกรรมการฝ่ายต่าง ๆ เพื่อดำเนินการจัดงานเฉลิมพระเกียรติคุณ พร้อมมอบหมายให้กระทรวงศึกษาธิการ ในฐานะสำนักเลขาธิการคณะกรรมการแห่งชาติว่าด้วยการศึกษา วิทยาศาสตร์ และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติ เป็นหน่วยงานหลักในการดำเนินการเสนอพระนามต่อ UNESCO โดยประสานสำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ มหาเถรสมาคม สำนักงานเลขานุการสมเด็จพระสังฆราช มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย กระทรวงการต่างประเทศ และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องในการจัดทำเอกสารประกอบ รวมถึงประสานขอรับการสนับสนุนจากประเทศสมาชิก UNESCO ตามหลักเกณฑ์ที่กำหนด

นางสาวลลิดา กล่าวว่า สำนักงานเลขาธิการคณะกรรมการแห่งชาติฯ กำหนดให้หน่วยงานที่ประสงค์เสนอชื่อบุคคลสำคัญยื่นใบสมัครและเอกสารประกอบภายในเดือนกันยายน 2569 จากนั้นจะดำเนินการขอรับการสนับสนุนจากประเทศสมาชิก UNESCO ในเดือนตุลาคม 2569 และจัดส่งใบสมัครพร้อมเอกสารหลักฐานให้ UNESCO พิจารณาในเดือนมกราคม 2570

การเสนอพระนามครั้งนี้สืบเนื่องจากวาระครบ 100 ปีแห่งการสถาปนา “ธรรมศึกษา” เมื่อวันที่ 24 สิงหาคม 2472 ซึ่งสมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระชินวรวิสุทธิเทวารยวงศ์ ทรงริเริ่มและสถาปนาขึ้น เพื่อเปิดโอกาสให้บุคคลทั่วไปทั้งชาย หญิง และเยาวชน สามารถศึกษาพระธรรมวินัยและสอบความรู้ทางพระพุทธศาสนาได้อย่างเป็นระบบ ถือเป็นการปฏิรูปการศึกษาพระพุทธศาสนาครั้งสำคัญของประเทศไทย และเป็นแนวทางที่สอดคล้องกับหลักการของ UNESCO ในด้านการศึกษาสำหรับปวงชน การเรียนรู้ตลอดชีวิต การธำรงรักษามรดกทางวัฒนธรรม และการส่งเสริมวัฒนธรรมแห่งสันติภาพ

มหาเถรสมาคมได้มีมติเมื่อวันที่ 10 มีนาคม 2569 เห็นชอบโครงการเฉลิมพระเกียรติคุณเนื่องในวาระครบรอบ 100 ปีแห่งการสถาปนาธรรมศึกษา และมอบหมายให้สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาตินำความกราบทูลสมเด็จพระสังฆราช เพื่อดำเนินการเสนอเรื่องต่อ UNESCO ตามขั้นตอน โดยสมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ สมเด็จพระสังฆราช สกลมหาสังฆปริณายก มีพระบัญชาเมื่อวันที่ 3 สิงหาคม 2569 เห็นชอบร่างพระประวัติและพระกรณียกิจ เพื่อใช้เป็นข้อมูลอ้างอิงในการจัดทำเอกสารประกอบการเสนอพระนามต่อ UNESCO

สำหรับโครงการเฉลิมพระเกียรติคุณ กำหนดระยะเวลาดำเนินการตั้งแต่วันที่ 24 สิงหาคม 2572 ถึงวันที่ 23 สิงหาคม 2573 เป็นเวลา 1 ปี โดยสำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ กระทรวงศึกษาธิการ มหาเถรสมาคม สำนักงานแม่กองธรรมสนามหลวง มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย คณะสงฆ์ และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องจะร่วมกันดำเนินกิจกรรมเฉลิมพระเกียรติคุณ

รองโฆษกประจำสำนักนายกรัฐมนตรี กล่าวว่า สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระชินวรวิสุทธิเทวารยวงศ์ ทรงมีพระกรณียกิจสำคัญทั้งด้านการศึกษา การเผยแผ่พระพุทธศาสนา การปกครองคณะสงฆ์ และการธำรงรักษามรดกทางปัญญาและวัฒนธรรมของชาติ นอกจากการสถาปนาธรรมศึกษาแล้ว ยังทรงเป็นประธานดำเนินการจัดพิมพ์พระไตรปิฎกฉบับสยามรัฐ และทรงวางรากฐานการเผยแผ่พระธรรมวินัยอย่างเป็นระบบและยั่งยืน

พระองค์ยังทรงดำรงตำแหน่งสกลมหาสังฆปริณายก พระองค์ที่ 11 แห่งกรุงรัตนโกสินทร์ เป็นระยะเวลา 16 ปี ระหว่าง พ.ศ. 2464–2480 และทรงมีบทบาทสำคัญในการบริหารกิจการคณะสงฆ์ การวางระเบียบการปกครอง ตลอดจนการสร้างความมั่นคงด้านการศึกษาพระพุทธศาสนา รวมถึงการก่อตั้งมูลนิธิมหามกุฏราชวิทยาลัยในพระบรมราชูปถัมภ์ เพื่อสนับสนุนการศึกษาและกิจการคณะสงฆ์อย่างเป็นระบบ

“การเสนอพระนามต่อ UNESCO ครั้งนี้ เป็นการน้อมรำลึกและเผยแพร่พระเกียรติคุณ ตลอดจนพระกรณียกิจที่ทรงวางรากฐานด้านการศึกษา พระพุทธศาสนา และมรดกทางวัฒนธรรมของไทย ซึ่งยังคงส่งผลสืบเนื่องมาจนถึงปัจจุบัน โดยเฉพาะระบบธรรมศึกษาที่ดำรงมาอย่างต่อเนื่องเกือบหนึ่งศตวรรษ และเป็นหลักฐานสำคัญถึงพระวิสัยทัศน์ด้านการศึกษาเพื่อประชาชนอย่างทั่วถึง” นางสาวลลิดา กล่าว