องคมนตรี ติดตามภาพรวมดำเนินงานประตูระบายน้ำคลองลัดโพธิ์ฯ

รายงาน: พลอากาศเอก จอม รุ่งสว่าง องคมนตรี ติดตามและเยี่ยมชมการดำเนินงานในการบรรเทาป้องกันปัญหาน้ำท่วมบริเวณฝั่งตะวันออกตามแนวพระราชดำริ ในเขตพื้นที่จังหวัดสมุทรปราการ วันที่ 11 ธันวาคม 2563 พลอากาศเอก จอม รุ่งสว่าง องคมนตรี รองประธานอนุกรรมการติดตามและขับเคลื่อนโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริในพื้นที่ภาคกลาง พร้อมด้วย นายลลิต ถนอมสิงห์ รองเลขาธิการ กปร. และคณะอนุกรรมการฯ ผู้แทนหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ติดตามการแก้ไขและป้องกันน้ำท่วมบริเวณพื้นที่ฝั่งตะวันออกตามพระราชดำริ จำนวน 2 โครงการ ประกอบด้วย โครงการระบายน้ำบริเวณรอบสนามบินสุวรรณภูมิอันเนื่องมาจากพระราชดำริ อำเภอเมืองสมุทรปราการ จังหวัดสมุทรปราการ และโครงการประตูระบายน้ำคลองลัดโพธิ์อันเนื่องมาจากพระราชดำริ ตำบลทรงคะนอง อำเภอพระประแดง จังหวัดสมุทรปราการ โดยในช่วงเช้าได้รับฟังรายงานความก้าวหน้าในการติดตามและขับเคลื่อนโครงการระบายน้ำบริเวณรอบสนามบินสุวรรณภูมิฯ จากผู้แทนกรมชลประทาน และได้เยี่ยมชมโครงการแล้ว ในช่วงบ่าย องคมนตรีและคณะ ได้เดินทางไปยังโครงการประตูระบายน้ำคลองลัดโพธิ์ฯ เพื่อรับฟังการบรรยายสรุปภาพรวมการดำเนินงานโครงการจากผู้แทนกรมชลประทาน และรับฟังบรรยายสรุปการพัฒนาชุมชนหลังเกิดโครงการประตูระบายน้ำคลองลัดโพธิ์ จากกำนันตำบลทรงคนอง และร่วมรับฟังจุดเปลี่ยนของประชาชนหลังจากมีโครงการ โดยนายกองค์การบริหารส่วนตำบลทรงคนอง โครงการประตูระบายน้ำคลองลัดโพธิ์ฯ เป็นโครงการที่พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร มีพระราชดำริ เมื่อวันที่ 20 กันยายน 2545 ความว่า “ให้พิจารณาใช้คลองลัดโพธิ์ จังหวัดสมุทรปราการ เป็นทางลัดระบายน้ำเหนือ ซึ่งจะทำให้ช่วยระบายน้ำได้เร็วเพราะระยะทางสั้น เพียง 600 เมตร ก็ออกทะเลหากวันใดมีน้ำทะเลขึ้นสูงก็ปิดประตูไม่ให้น้ำทะเลเข้ามา” และเมื่อวันที่ 24 พฤศจิกายน 2553 ได้เสด็จพระราชดำเนินพร้อมด้วยสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี ทรงประทับเรือพระที่นั่งอังสนา เสด็จฯ ทางชลมารค เพื่อทรงเปิดประตูระบายน้ำคลองลัดโพธิ์ และทรงเปิดสะพานภูมิพล 1 และ ภูมิพล 2 อำเภอพระประแดง จังหวัดสมุทรปราการ โครงการประตูระบายน้ำคลองลัดโพธิ์ฯ มีช่องระบายน้ำ 4 ช่อง พร้อมติดตั้งบานระบายเหล็กแนวตรง ขนาดกว้าง 14 เมตร สูง 9.55 เมตร ตั้งอยู่บริเวณแม่น้ำเจ้าพระยาตอนล่าง ซึ่งจะอยู่ในเขตอิทธิพลของน้ำทะเลหนุนขึ้นลง การบริหารการจัดการประตูระบายน้ำคลองลัดโพธิ์อันเนื่องมาจากพระราชดำริ จะต้องให้มีความสัมพันธ์กับจังหวะการขึ้นลงของน้ำทะเล โครงการประตูระบายน้ำคลองลัดโพธิ์ช่วยร่นระยะทางจาก 18 กิโลเมตร เหลือ 600 เมตร โดยใช้เวลาจาก 5 ชั่วโมง เหลือ 10 นาที ซึ่งเป็นการเพิ่มประสิทธิภาพการระบายน้ำของแม่น้ำเจ้าพระยาช่วงน้ำหลาก สามารถช่วยลดผลกระทบน้ำท่วมต่อพื้นที่ริมแม่น้ำเจ้าพระยา ในเขตกรุงเทพมหานครและปริมณฑล โดยนับตั้งแต่ปี 2549 – 2563 โครงการประตูระบายน้ำคลองลัดโพธิ์สามารถเพิ่มประสิทธิภาพการระบายน้ำของแม่น้ำเจ้าพระยาลงอ่าวไทยได้ 10 – 15% และสามารถบรรเทาอุทกภัยบริเวณฝั่งแม่น้ำเจ้าพระยาตั้งแต่อำเภอบางไทร จังหวัดพระนครศรีอยุธยา ลงมาถึงจังหวัดสมุทรปราการ นอกจากนี้ ได้ประดิษฐ์เครื่องกำเนิดไฟฟ้าพลังงานจลน์และโครงสร้างเครื่องกำเนิดไฟฟ้าพลังงานจลน์ พร้อมกับได้รับสิทธิบัตรและได้รับพระราชทานนามจากพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร เมื่อวันที่ 19 มกราคม 2554 ว่า “อุทกพลวัต” พร้อมกันนี้ องคมนตรีและคณะ ได้เดินทางไปเยี่ยมบ้านนายนภดล ทองมั่น ประธานศูนย์เครือข่ายอนุรักษ์พันธุ์พืชเฉพาะถิ่น (ส้มเทพรส) ซึ่งเป็นหนึ่งในราษฎรที่ได้รับประโยชน์การบริหารจัดการน้ำจากโครงการประตูระบายน้ำคลองลัดโพธิ์ฯ ปัจจุบัน เป็นศูนย์เรียนรู้ ที่สร้างความหลากหลายให้เกิดขึ้นในชุมชน ทั้งการอนุรักษ์ ผลิต ปลูกและดูแลรักษาส้มเทพรส ซึ่งเป็นพันธุ์พืชเฉพาะถิ่นชนิดแรกของประเทศไทยที่ผ่านการรับรอง การขึ้นทะเบียนพันธุ์พืชคุ้มครองเฉพาะถิ่นจากกรมวิชาการเกษตร ภายในศูนย์ฯ มีฐานการเรียนรู้ต่างๆ เช่น การปลูก/การดูแลรักษา/การขยายพันธุ์ส้มเทพรส การเรียนรู้ผ้าบาติก จากพืชท้องถิ่นการทำชาจากลูกจาก และการแปรรูปอาหาร รวมถึงเป็นสถานที่ให้ความรู้และท่องเที่ยววิถีของชุมชน ที่สำคัญอีกแห่งหนึ่งของโครงการ