ก๊าซคาร์บอนมอนอกไซด์ มัจจุราช!ในรถ
หมอดังรพ.วิชัยยุทธชี้ก๊าซพิษในรถตู้ที่ทำผู้โดยสารหน้ามืดหมดสติ คือก๊าซพิษคาร์บอนมอนอกไซด์ เกิดจากการเผาไหม้ไม่สมบูรณ์ รั่วไหลจากท่อไอเสีย ด้วยความที่ไม่มีสี-ไม่มีกลิ่น-ไม่ระคายเคืองต่อร่างกาย สูดดมเข้าไปโดยไม่รู้ตัว อันตรายถึงชีวิต พร้อมเตือนอย่าทิ้งเด็กไว้ในรถที่จอดติดเครื่องไว้ลำพัง
นพ.มนูญ ลีเชวงวงศ์ หัวหน้าห้องไอซียู เฉพาะทางด้านโรคระบบการหายใจ ผู้ป่วยหนัก และโรคผู้สูงอายุ โรงพยาบาลวิชัยยุทธ และประธานชมรมเชื้อราทางการแพทย์ประเทศไทย ได้โพสต์ผ่านเพจเฟซบุ๊ก “หมอมนูญ ลีเชวงวงศ์ FC” ระบุถึงข่าวผู้โดยสารรถตู้ทั้งคัน 9 คน เวียนศีรษะ มึนงง หายใจไม่สะดวก บางคนลุกไม่ไหวอยู่บนรถ หลายคนหน้ามืด นอนหมดสติอยู่บนทางเท้า เจ้าหน้าที่สันนิษฐานว่าอาจมีก๊าซรั่วภายในรถนั้น
ก๊าซพิษในรถตู้คันนี้น่าจะเป็นก๊าซคาร์บอนมอนอกไซด์ เกิดจากการเผาไหม้ก๊าซเอ็นจีวีไม่สมบูรณ์ของรถตู้คันนี้ ก๊าซนี้คงเล็ดลอดจากท่อไอเสียรถยนต์เข้ามาในห้องโดยสาร คาร์บอนมอนอกไซด์ไม่มีสี ไม่มีกลิ่น ไม่มีรส และไม่ระคายเคืองต่อเยื่อบุต่างๆ ของร่างกาย ผู้ที่สูดดมก๊าซนี้เข้าไปจึงไม่มีอาการเตือนแต่เนิ่นๆ การใส่หน้ากากอนามัยไม่ช่วยป้องกันก๊าซคาร์บอนมอนอกไซด์ได้
คาร์บอนมอนอกไซด์แย่งจับกับฮีโมโกลบินในเม็ดเลือดแดงได้ดีกว่าออกซิเจน 240 เท่า และยังทำให้ฮีโมโกลบินปล่อยออกซิเจนให้เนื้อเยื่อของร่างกายลดลง อวัยวะต่างๆจึงขาดออกซิเจนทั้งๆที่ในอากาศมีออกซิเจนพอเพียง อวัยวะที่ต้องการออกซิเจนปริมาณมาก คือสมองและหัวใจ จึงเป็นอวัยวะที่ถูกกระทบกระเทือนก่อน
ผู้ป่วยเมื่อสูดก๊าซคาร์บอนมอนอกไซด์ จะมีอาการปวดศีรษะ วิงเวียน และคลื่นไส้ ในรายที่รุนแรงจะหน้ามืด หมดสติ และเสียชีวิตในที่สุด ผู้ป่วยที่มีโรคกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือดจะมีความเสี่ยงกับการเกิดภาวะกล้ามเนื้อหัวใจตายง่ายกว่าคนปกติ การตรวจร่างกายอาจจะพบตัวแดง หน้าแดง
การรักษาให้รีบนำผู้ป่วยออกจากบรรยากาศที่มีก๊าซคาร์บอนมอนอกไซด์ให้เร็วที่สุด
รีบให้ 100 % ออกซิเจนสูดดมทันที นอกจากจะเพิ่มออกซิเจนในเลือดแล้ว ยังสามารถเร่งการขับคาร์บอนมอนอกไซด์ออกจากร่างกาย โดยลดค่าครึ่งชีวิตของคาร์บอนมอนอกไซด์จาก 5 ชั่วโมง เหลือ 1 ชั่วโมงครึ่ง
ถ้าทำได้รีบส่งคนป่วยไปโรงพยาบาลที่สามารถให้ออกซิเจนความกดบรรยากาศสูง หรือ Hyperbaric oxygen therapy ในเครื่องปรับบรรยากาศ (hyperbaric chamber) ออกซิเจนความกดบรรยากาศสูงจะเพิ่มออกซิเจนในเนื้อเยื่อต่างๆ และช่วยเร่งการขับก๊าซคาร์บอนมอนอกไซด์ออกได้เร็วยิ่งขึ้น ค่าครึ่งชีวิตจะเหลือเพียง 30 นาที
คำเตือน : ผู้ปกครองห้ามทิ้งเด็กเล็กโดยลำพังไว้ในรถที่จอดติดเครื่องไว้ และปิดกระจก เพราะอาจมีก๊าซคาร์บอนมอนอกไซด์รั่วเข้าไปภายในรถ เด็กเล็กช่วยตัวเองไม่ได้ เด็กอาจเสียชีวิตได้