(ภักดี วีระรัตน์ / รายงาน)
มูลนิธิป่อเต็กตึ๊งสืบงานงานประเพณีทิ้งกระจาด ประจำปี พ.ศ. 2569 สุสานวัดดอน (สุสานแต้จิ๋ว)ครบ120 ปี พื้นที่หลอนกลางกรุง สู่พื้นที่ชีวิตของคนเมือง
หากเอ่ยชื่อ "ป่าช้าวัดดอน" หรือ "สุสานวัดดอน" ภาพจำในอดีตของคนกรุงเทพฯ มักเป็นสถานที่น่ากลัว วังเวง และเต็มไปด้วยตำนานเรื่องเล่าสยองขวัญระดับต้นๆ ของเมืองไทย ทว่าในปัจจุบัน พื้นที่แห่งนี้กลับพลิกโฉมเป็น "สวนสุขภาพแต้จิ๋ว" สวนสาธารณะร่มรื่นใจกลางย่านสาทร ที่มีผู้คนมาออกกำลังกายและทำกิจกรรมร่วมกันอย่างคึกคัก... จุดเริ่มต้นในสมัยรัชกาลที่ 1รากเหง้าของชื่อ "วัดดอน" ย้อนไปถึงรัชกาลที่ 1 แห่งกรุงรัตนโกสินทร์ (ราว พ.ศ. 2335–2340) เมื่อชาวทวายนามว่า "มังจันจ่า" ได้อพยพเข้ามาพึ่งพระบรมโพธิสมภาร และได้รับการโปรดเกล้าฯ ให้ตั้งถิ่นฐานในย่านคอกกระบือ (ยานนาวา-สาทร) ต่อมาได้ร่วมกันสร้างวัดขึ้นบนพื้นที่เนินสูง จึงเรียกว่า "วัดดอนทวาย" ก่อนจะได้รับพระราชทานนามในสมัยรัชกาลที่ 4 ว่า "วัดบรมสถล" แต่ชาวบ้านยังคงติดปากเรียกว่า "วัดดอน"
การกำเนิดสุสานจีนในสมัยรัชกาลที่ 5 ในช่วงปลายสมัยรัชกาลที่ 5 (พ.ศ. 2442) ย่านเจริญกรุงและพื้นที่ใกล้เคียงกลายเป็นศูนย์กลางการค้าที่มีชาวจีนโพ้นทะเล โดยเฉพาะชาวจีนแต้จิ๋ว เข้ามาตั้งรกรากเป็นจำนวนมาก กลุ่มพ่อค้าและห้างร้านชาวจีนจึงร่วมกันลงขันซื้อที่ดินผืนใหญ่ราว 150 ไร่ ติดกับเขตวัดดอน เพื่อสร้างเป็นสุสานสาธารณะ หรือที่ภาษาแต้จิ๋วเรียกว่า "แต้จิ๋วหงี่ซัว" (潮州義山) เพื่อใช้เป็นสถานที่พักผ่อนสุดท้ายของพี่น้องชาวจีนในแผ่นดินไทย
สุสานแห่งนี้ประกอบด้วยพื้นที่หลัก 3 ส่วนในการดูแลขององค์กรกุศล ได้แก่ สมาคมแต้จิ๋วแห่งประเทศไทย, มูลนิธิป่อเต็กตึ๊ง (สุสานวัดดอนกุศล) และสมาคมไหหลำ โดยมีหลุมศพฮวงซุ้ย อาคารบรรจุอัฐิ และ "บ่วงหยิ่งหมอ" (หลุมบรรจุอัฐิรวมไร้ญาติ) รวมร่างผู้ล่วงลับไว้มากกว่า 10,000 ศพ ในยุคก่อน พ.ศ. 2530 พื้นที่โดยรอบยังไม่เจริญ มีสภาพเป็นป่ารกทึบ น้ำท่วมขัง และเปิดประตูให้เข้าเฉพาะช่วงเทศกาลเชงเม้ง กอปรกับมีศพไร้ญาติต่างๆ นำมาฝังหรือเก็บไว้จำนวนมาก ทำให้สุสานวัดดอนกลายเป็นสถานที่ขึ้นชื่อเรื่องความเฮี้ยน ถูกนำไปเล่าขานในรายการผีและหนังสือพิมพ์อยู่บ่อยครั้ง
การปฏิรูปสู่ "สวนสุขภาพแต้จิ๋ว" เมื่อเมืองขยายตัว มีการสร้างทางด่วน ตึกระฟ้า และคอนโดมิเนียมล้อมรอบ ในปี พ.ศ. 2539 สำนักงานเขตสาทรร่วมกับสมาคมแต้จิ๋วแห่งประเทศไทยและชมรมนักวิ่ง จึงได้ปรับปรุงภูมิทัศน์ครั้งใหญ่ ปรับเปลี่ยนพื้นที่ราว 85 ไร่ ให้เป็นสวนสาธารณะระดับชุมชน มีการสร้างลานวิ่ง วงเวียนออกกำลังกาย และปลูกต้นไม้ใหญ่ร่มรื่น
ปัจจุบัน สุสานวัดดอนได้เปลี่ยนผ่านจาก "พื้นที่ของคนตาย" สู่ "พื้นที่ชีวิตของคนเป็น" ที่ซึ่งหลุมศพโบราณตั้งเคียงข้างกับเส้นทางวิ่ง ร่มไม้ และเสียงหัวเราะของผู้คนทุกช่วงวัย กลายเป็นแบบอย่างการบริหารจัดการพื้นที่ประวัติศาสตร์ให้อยู่ร่วมกับวิถีชีวิตคนเมืองได้อย่างลงตัวนับเป็นครั้งแรกในประวัติศาสตร์กว่าร้อยปี ที่มูลนิธิป่อเต็กตึ๊ง จัดงานประเพณีทิ้งกระจาด ประจำปี 2569 ณ ศาลเจ้าไต้ฮงกงหยกขาวฯ พุทธสถานศักดิ์สิทธิ์บนผืนแผ่นดินประวัติศาสตร์กว่า 120 ปี (สุสานวัดดอน)ปล่อยคาราวานทัพเครื่องอุปโภคบริโภค 3,000 ชุด ลงพื้นที่แจกจ่ายให้แก่ผู้ยากไร้ในพื้นที่ 6 เขตกรุงเทพฯ โดยมี รศ. ดร.ชัชชาติ สิทธิพันธุ์ ผู้ว่าฯ กทม. เป็นประธานในพิธี นายวิชิต ชินวงศ์วรกุล รองประธานกรรมการ นางศิริกุล โอภาสวงศ์ กรรมการและเลขาธิการ พร้อมด้วย คณะกรรมการ และผู้ช่วยกรรมการ จัดพิธีปล่อยคาราวานทัพเครื่องอุปโภคบริโภครวม 3,000 ชุด ประกอบด้วย ข้าวสาร บะหมี่กึ่งสำเร็จรูป ปลากระป๋อง น้ำปลา น้ำมันพืช ขนม เสื้อบริจาค จากศาลเจ้าไต้ฮงกงหยกขาว เฉลิมพระเกียรติ 72 พรรษา เขตสาทร เพื่อลงพื้นที่แจกจ่ายให้กับผู้ยากไร้ในพื้นที่ 6 เขตกรุงเทพมหานคร ได้แก่ เขตสาทร ตลิ่งชัน ทวีวัฒนา หนองจอก มีนบุรี และเขตราษฎร์บูรณะ โดยมี แขกผู้มีเกียรติ อาทิ ดร.เสาวนีย์ เตชะไพบูลย์ ภริยาประธานกรรมการมูลนิธิฯ นางสุธนี ชยางพัทธ์ และอาสาสมัครมูลนิธิฯ นำโดย นางศิริพร โอภาสวงศ์ อาสาสมัครกิตติมศักดิ์ นางศิริวรรณ โอภาสวงศ์ อาสาสมัครกิตติมศักดิ์ นายนริศ วิทยาวรากรณ์ อาสาสมัครเฉพาะกิจ นางดวงตา ตุงคะมณี (ตุ๊ก) อาสาสมัครศิลปิน และนายเฉลิมพล ทิฆัมพรธีรวงศ์ (แจ็ค แฟนฉัน) อาสาสมัครศิลปิน ร่วมในพิธี
สำหรับภายในศาลเจ้าไต้ฮงกงหยกขาวฯ มูลนิธิป่อเต็กตึ๊ง นายวิเชียร เตชะไพบูลย์ ประธานกรรมการ ดร.สุทัศน์ เตชะวิบูลย์ รองประธานกรรมการ นายสัก กอแสงเรือง รองประธานกรรมการ พร้อมด้วย นายจารุรัตน์ คุณัตถานนท์ กรรมการและเหรัญญิก นางจินดา บุญลาภทวีโชค กรรมการตรวจสอบ นายสุหัทย์ ไพรสานฑ์กุล กรรมการ และ นางชุติมา ตันติศิริวัฒน์ ผู้ช่วยกรรมการ จัดพิธีจุดเทียนเปิดงานประเพณีทิ้งกระจาด (พิธีสงฆ์) เมื่อวันที่ 21 สิงหาคม พ.ศ. 2569ที่ผ่านมาโดย คณะสงฆ์จีนนิกาย จากวัดโพธิ์แมนคุณาราม สวดถวายพุทธบูชา พิธีสักการะทีกง (เทพยดาฟ้าดิน) พิธีสักการะไต้สื่อเอี๊ย พิธีไหว้สุสาน (หลุมบรรพชน) พิธีโปรยทานทิ้งกระจาด โยคะตันตระเปรตพลีอุทิศ (หม่งซัวซีเจี๊ยะ) และพิธีกรวดน้ำอุทิศส่วนบุญส่วนกุศล โดยมีสาธุชนผู้มีจิตศรัทธา ร่วมในพิธีศักดิ์สิทธิ์อย่างคับคั่ง
สำหรับงานประเพณีทิ้งกระจาด ประจำปี พ.ศ. 2569 นี้ นับว่าเป็นปีแห่งประวัติศาสตร์ของสาธุชนผู้มีจิตศรัทธาได้สักการะ “หลวงปู่ไต้ฮงหินหยกขาว” ที่มีขนาดใหญ่ที่สุดแห่งหนึ่งในประเทศไทย พร้อมได้ร่วมงานประเพณีทิ้งกระจาด “ทำบุญ” ตั้งจิตอุทิศส่วนกุศลแก่ดวงวิญญาณไร้ญาติ ณ ศาลเจ้าไต้ฮงกงหยกขาวฯ พุทธสถานอันศักดิ์สิทธิ์ที่ตั้งบนผืนแผ่นแห่งศรัทธา อันเป็นสุสานสาธารณะฝังศพไร้ญาติเก่าของมูลนิธิป่อเต็กตึ๊งที่มีอายุกว่า 120 ปี (สุสานวัดดอน) ด้วยตนเอง อีกทั้งยังได้ “ทำทาน” แก่ผู้ยากไร้ การจัดประเพณีทิ้งกระจาด ณ ศาลเจ้าไต้ฮงกงหยกขาวฯ ในปีนี้ นับเป็นงานมหาบุญ มหากุศลครั้งใหญ่ครั้งแรกในกว่าร้อยปี
งานประเพณีทิ้งกระจาด ประจำปี พ.ศ. 2569 มูลนิธิป่อเต็กตึ๊ง ได้มีมติเพิ่มจำนวนชุดเครื่องอุปโภคบริโภคให้มากกว่าปีที่ผ่านมา ให้สอดรับกับปริมาณผู้ที่มารอรับและค่าครองชีพในปัจจุบันที่เพิ่มขึ้น เพื่อช่วยเหลือบรรเทาความเดือดร้อนขั้นต้น ช่วยลดค่าใช้จ่ายในครัวเรือนของผู้ยากไร้ รวมถึงขยายพื้นที่ในแจกจ่ายสิ่งของเครื่องอุปโภคบริโภคแก่ผู้ยากไร้ ทั้งในกรุงเทพฯ และต่างจังหวัด โดยเมื่อวันที่ 16 สิงหาคม พ.ศ. 2569 ที่ผ่านมา มูลนิธิฯ ได้แจกจ่ายเครื่องอุปโภคบริโภค ณ บริเวณสุสานมูลนิธิป่อเต็กตึ๊ง อำเภอบ้านแพ้ว จังหวัดสมุทรสาคร และยังมีกำหนดแจกเครื่องอุปโภคบริโภคให้แก่ผู้ยากไร้อีก 2 แห่ง ได้แก่ในวันอังคารที่ 25 สิงหาคม พ.ศ. 256 ณ คลินิกการประกอบโรคศิลปะ สาขาการแพทย์แผนจีนหัวเฉียว สาขาศรีราชา จังหวัดชลบุรี และวันพุธที่ 9 กันยายน พ.ศ. 2569 ณ มูลนิธิป่อเต็กตึ๊ง พลับพลาไชย กรุงเทพฯ รวมทั้งมอบให้แก่องค์กรต่างๆ รวมแจกจ่ายเครื่องอุปโภคบริโภคเนื่องในประเพณีทิ้งกระจาด ประจำปี 2569 แก่ผู้ยากไร้ 3 จังหวัด คิดเป็นมูลค่า 15.8 ล้านบาท
สำหรับสาธุชนผู้มีจิตศรัทธาที่ประสงค์ร่วมงานมหาบุญ มหากุศล ในประเพณีทิ้งกระจาด ประจำปี 2569 นี้ ยังคงสามารถ ร่วมสักการะหลวงปู่ไต้ฮง (ไต้ฮงกง) และทำบุญบริจาคชุดข้าวสาร อุทิศส่วนกุศลให้ผู้ล่วงลับทั้งที่เป็นญาติและไม่ใช่ญาติ พร้อมกับได้ทำทานให้ผู้ยากไร้ ได้ตั้งแต่บัดนี้ - วันที่ 8 กันยายน พ.ศ. 2569 ทั้งที่มูลนิธิป่อเต็กตึ๊ง พลับพลาไชย และ ทำบุญ “ทิ้งกระจาดออนไลน์” ผ่านเว็บไซต์ https://pttfny.net/newsh ติดต่อสอบถาม และติดตามข่าวสารกิจกรรม การช่วยเหลือของมูลนิธิป่อเต็กตึ๊ง สามารถดูรายละเอียดช่องทางที่สะดวกได้ที่ https://linktr.ee/pohtecktung หรือที่สายด่วนป่อเต็กตึ๊ง 1418
มูลนิธิป่อเต็กตึ๊ง ขอบุญบารมีองค์หลวงปู่ไต้ฮง (ไต้ฮงกง) ดลบันดาลให้ผู้มีจิตศรัทธา เจ้าหน้าที่ อาสาสมัคร และครอบครัวของทุกท่าน ที่มีส่วนร่วมในงานมหาบุญ มหากุศลนี้ มีความสุข ความเจริญ สุขภาพร่างกายแข็งแรงตลอดปี ตลอดไป
นอกจากนี้“ศาลเจ้าไต้ฮงกงหยกขาว เฉลิมพระเกียรติ 72 พรรษา” “มรดกแห่งเมตตาธรรม และแหล่งเรียนรู้ด้านสถาปัตยกรรมเชิงวัฒนธรรมแต้จิ๋วโบราณอันทรงคุณค่า ศูนย์รวมพลังศรัทธาที่ยิ่งใหญ่บนดินแดนศักดิ์สิทธิ์กว่า 120 ปี ใจกลางสาทร” ถูกสร้างขึ้นบนผืนแผ่นดินประวัติศาสตร์แห่งศรัทธาและการตอบแทนคุณแผ่นดินไทย บนเนื้อที่ 4 ไร่ 17 ตารางวา ติดกับ “สวนเฉลิมพระเกียรติ 80 พรรษา มูลนิธิป่อเต็กตึ๊ง” อันเป็นผืนแผ่นดินประวัติศาสตร์แห่งศรัทธาและการตอบแทนคุณแผ่นดินไทยในนาม “สุสานวัดดอน” ที่ชาวจีน 710 ท่าน ได้รวบรวมเงินจัดซื้อที่ดินในปี พ.ศ. 2442 สร้างสุสานสาธารณะเพื่อผู้วายชนม์โดยไม่แบ่งชนชั้น วรรณะ เชื้อชาติ และศาสนา และเป็นจุดเริ่มต้นของการก่อตั้งคณะเก็บศพไต้ฮงกงพร้อมศาลเจ้าไต้ฮงกง พลับพลาไชย ในปี พ.ศ. 2452-2453 ก่อนจะจดทะเบียนเป็นมูลนิธิฯ ในนาม มูลนิธิฮั่วเคี้ยวป่อเต็กเซี่ยงตึ๊ง (มูลนิธิป่อเต็กตึ๊ง) หมายถึง “มูลนิธิฯ แห่งการตอบแทนคุณแผ่นดิน โดยการทำคุณงามความดี ด้วยการ ช่วยชีวิต รักษาชีวิต สร้างชีวิต”