นักประวัติศาสตร์ชื่อดังเปิดหลักฐานชิ้นสำคัญ ชี้ “แหล่งโบราณคดีดอนยายทอง” คือชุมชนเริ่มแรกของเพชรบุรีและศูนย์กลางการค้าข้ามคาบสมุทรยุคสุวรรณภูมิเมื่อกว่า 2,000 ปีก่อน ด้าน "ประธาน กมธ.ศาสนาฯ" ขานรับ เตรียมเดินหน้าผลักดันพิพิธภัณฑ์จังหวัดเพชรบุรี หวังอนุรักษ์รากเหง้าวัฒนธรรมส่งต่อสู่คนรุ่นหลัง
วันที่ 11 กรกฎาคม 2569 ที่ห้องประชุมคณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏเพชรบุรี ได้มีการจัดฟังคำบรรยายพิเศษในหัวข้อ “แหล่งโบราณคดีดอนยายทอง และเมืองเพชรจะมีมิวเซียม” โดยมีวิทยากรและผู้ทรงคุณวุฒิเข้าร่วมแลกเปลี่ยนความคิดเห็นอย่างคับคั่ง นำโดย อาจารย์สุจิตต์ วงษ์เทศ นักประวัติศาสตร์และศิลปินแห่งชาติ สาขาวรรณศิลป์ พร้อมด้วย นางธิวัลรัตน์ อังกินันท์ สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร (สส.) จังหวัดเพชรบุรี พรรคภูมิใจไทย ในฐานะประธานคณะกรรมาธิการการศาสนา ศิลปะและวัฒนธรรม สภาผู้แทนราษฎร ตลอดจนคณะผู้บริหารมหาวิทยาลัยและตัวแทนจากมิวเซียมเพชรบุรี ท่ามกลางความสนใจจากนักวิชาการ นักศึกษา และประชาชนในพื้นที่
อาจารย์สุจิตต์ ได้เปิดเผยข้อมูลที่สร้างความตื่นตัวให้กับวงการประวัติศาสตร์ว่า แหล่งโบราณคดีดอนยายทอง ถือเป็นชุมชนเริ่มแรกของจังหวัดเพชรบุรีที่มีอายุเก่าแก่กว่า 2,000 ปี ซึ่งมีความเก่าแก่ยิ่งกว่าตัวเมืองเพชรบุรีในปัจจุบัน หลักฐานทางโบราณคดีที่สำคัญคือการค้นพบ “กลองมโหระทึก” ซึ่งยืนยันว่าพื้นที่แห่งนี้เคยเป็นศูนย์กลางของชุมชนดั้งเดิม และใช้เป็น "ลานกลางบ้าน" หรือสถานที่ประกอบพิธีกรรมของผู้คนในยุคก่อนประวัติศาสตร์ นอกจากนี้ ดอนยายทองยังตั้งอยู่ใกล้กับชายฝั่งทะเลโบราณ จึงทำหน้าที่เป็นสถานีการค้าทางทะเลที่คึกคักบนเส้นทางการค้าข้ามคาบสมุทร เชื่อมโยงเน็ตเวิร์กการค้ากับประเทศอินเดียและภูมิภาคต่าง ๆ โดยเฉพาะการค้าทองแดง ซึ่งเป็นหนึ่งในที่มาของชื่อดินแดน “สุวรรณภูมิ” (ดินแดนแห่งทองคำ)
อาจารย์สุจิตต์ ยังได้เสนอการตีความลวดลายบนกลองมโหระทึกในแง่มุมใหม่ โดยระบุว่า ลายรัศมีบริเวณหน้ากลองที่เดิมทีถูกมองว่าเป็นรูปดวงอาทิตย์หรือดวงดาวนั้น แท้จริงแล้วอาจเป็น “รูปจำลองขวัญก้นหอยบนหัวคน” ตามความเชื่อของศาสนาผีโบราณ ซึ่งกลองมโหระทึกที่ถูกฝังร่วมกับศพนั้น ทำหน้าที่เป็นเครื่องดนตรีศักดิ์สิทธิ์ในพิธีส่งดวงวิญญาณของผู้นำขึ้นไปสู่ผีฟ้าบนสรวงสวรรค์
นอกจากกลองมโหระทึกแล้ว ยังมีการค้นพบ แหวนทองคำโบราณอายุราว 2,100 ปี ที่สลักอักษรพราหมีคำว่า “ปุสรขิตส” ซึ่งแปลว่า “ของปุสรขิตะ” สันนิษฐานว่าเป็นสิ่งของที่พ่อค้าหรือพราหมณ์ชาวอินเดียนำมามอบให้แก่ผู้นำท้องถิ่นดอนยายทอง เพื่อสร้างสัมพันธไมตรีและสร้างเครือข่ายการค้าในยุคโบราณ
จากความสำคัญทางประวัติศาสตร์ดังกล่าว อาจารย์สุจิตต์ จึงได้เสนอแนวคิดการจัดตั้ง “เพชรบุรีมิวเซียม” และหอศิลป์ของจังหวัด ภายใต้การดูแลขององค์การบริหารส่วนจังหวัด (อบจ.) เพชรบุรี เพื่อรวบรวมอัตลักษณ์และมรดกทางวัฒนธรรมของเมืองเพชร เช่น วัวเทียมเกวียน เกลือ เรื่องราวของแม่น้ำเพชรบุรี ไปจนถึงวัฒนธรรมร่วมสมัยอย่างรำวงเมืองเพชร พร้อมทั้งเสนอให้ผลักดันจังหวัดเพชรบุรีขึ้นทะเบียนเป็นมรดกโลก โดยใช้ทัศนียภาพของภูเขาที่ล้อมรอบเมืองเป็นหนึ่งในเกณฑ์สำคัญของการประเมิน
ทางด้าน นางธิวัลรัตน์ อังกินันท์ สส.เพชรบุรี ในฐานะประธานคณะกรรมาธิการการศาสนาฯ เผยว่า หลังจากลงพื้นที่และรับฟังข้อมูลจากภาคส่วนต่าง ๆ ทำให้เห็นเด่นชัดว่า ดอนยายทองไม่ใช่เพียงแค่กองดินหรือซากโบราณสถานทั่วไป แต่เป็นหลักฐานชิ้นเอกที่สะท้อนถึงความรุ่งเรืองของอารยธรรมเมืองเพชรบุรี
“ดอนยายทองคือสมบัติล้ำค่าที่เราทุกคนต้องช่วยกันรักษาไว้ ในฐานะประธานคณะกรรมาธิการการศาสนาฯ พร้อมสนับสนุนและผลักดันอย่างเต็มกำลัง เพื่อให้การอนุรักษ์และพัฒนาแหล่งโบราณคดีแห่งนี้เกิดขึ้นอย่างเป็นรูปธรรมและยั่งยืน” นางธิวัลรัตน์ กล่าว
ทั้งนี้ ทางคณะกรรมาธิการฯ ได้ประกาศเจตนารมณ์ในการขับเคลื่อนจัดตั้งพิพิธภัณฑ์ประจำจังหวัดเพชรบุรีที่สมบูรณ์และทันสมัย เพื่อเป็นศูนย์กลางการเรียนรู้ของประชาชน โดยในท้ายที่สุดของการบรรยาย ที่ประชุมได้มีมติเสนอให้เชิญหน่วยงานที่เกี่ยวข้องมาร่วมประชุมจัดตั้งคณะทำงาน เพื่อขับเคลื่อนโครงการนี้ให้ประสบความสำเร็จ และส่งต่อมรดกทางวัฒนธรรมอันทรงคุณค่าให้คงอยู่สืบไป