กรุงเทพฯ ประเทศไทย วันที่ 27 มกราคม 2569: “PROJECTING FUTURE HERITAGE: A HONG KONG ARCHIVE” หนึ่งในนิทรรศการสถาปัตยกรรมแบบเคลื่อนที่ (Roving Architecture Exhibition) เตรียมจัดแสดงต่อในกรุงเทพฯ หลังโชว์ครั้งแรกที่พาวิลเลียนฮ่องกง ในงาน Biennale Architettura 2025 ณ เมืองเวนิส โดยจะเปิดงานอย่างเป็นทางการในวันเสาร์ที่ 31 มกราคม 2569 ณ บ้านเจ้าพระยาวังหลัง สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหมื่นสรรพศิริมนตรี นิทรรศการนี้นำเสนอคลังบันทึกสถาปัตยกรรมพลเมืองของฮ่องกง (civic architecture) ผ่านมุมมองด้านสาธารณะและการพัฒนาเมือง
ภายใต้ธีม “ปัญญา - ธรรมชาติ - ปัญญาประดิษฐ์ - ส่วนรวม” ภัณฑารักษ์ ได้แก่ Fai Au, Ying Zhou และ Sunnie S.Y. Lau ได้ถ่ายทอดแนวคิดเรื่อง “ปัญญาร่วม” ผ่านสถาปัตยกรรมโครงสร้างพื้นฐานสาธารณะของฮ่องกงที่สะท้อนการเปลี่ยนผ่านของเมือง พร้อมเปิดมุมใหม่ต่อบทบาทของสถาปัตยกรรมในการตอบโจทย์ความท้าทายร่วมสมัย เช่น ภูมิอากาศที่เปลี่ยนแปลง ความหนาแน่นของเมือง และการรักษาพื้นที่สาธารณะ โดยนิทรรศการนำเสนอผลงานกว่า 30 ชิ้น ตั้งแต่อาคารผสมผสานการใช้สอย ตลาดอเนกประสงค์ บ้านจัดสรรของรัฐ ไปจนถึงโครงสร้างพื้นฐาน และผลกระทบจากการพัฒนาท่าอากาศยาน
จัดขึ้นโดย Hong Kong Institute of Architects Biennale Foundation (HKIABF) ร่วมกับ The Hong Kong Institute of Architects (HKIA) และได้รับการสนับสนุนหลักจาก Cultural and Creative Industries Development Agency (CCIDA) ภายใต้รัฐบาลฮ่องกง ให้เป็นพื้นที่สำหรับการแลกเปลี่ยนแนวคิดด้านสถาปัตยกรรม มรดกทางวัฒนธรรม และการพัฒนาเมืองอย่างยั่งยืน สอดคล้องกับแนวคิดของยุทธศาสตร์สายไหมใหม่ (Belt and Road Initiative) ที่เป็นนโยบายการลงทุนแบบข้ามทวีปในระยะยาวของจีน และให้ความสำคัญกับการเชื่อมโยงและการพัฒนาอย่างยั่งยืน
หลังการจัดแสดงในกรุงเทพฯ นิทรรศการจะเดินสายต่อไปยังฮ่องกงและเซี่ยงไฮ้ โดยสามารถติดต่อข้อมูลเพิ่มเติมผ่านทางเว็บไซต์ รวมถึงช่องทาง Facebook และ Instagram
นิทรรศการสถาปัตยกรรมแบบหมุนเวียนครั้งนี้สานต่อวิสัยทัศน์การนำเสนอฮ่องกงในงาน Biennale Architettura 2025 ณ เมืองเวนิส ที่ได้รับเสียงตอบรับในระดับนานาชาติ โดยนำ “มรดกแห่งอนาคต” ในมิติของสถาปัตยกรรมสาธารณะกลับมาถ่ายทอดอีกครั้งผ่านผลงานคัดเลือกกว่า 30 ชิ้น
โดยผลงานเหล่านี้สะท้อนความคิดเรื่อง ความคิดร่วมที่เกิดจากโครงสร้างสาธารณะ (collective intelligens) ผ่านโครงสร้างพื้นฐานสาธารณะในฮ่องกงที่เกิดขึ้นหลังสงคราม ซึ่งเป็นช่วงเวลาสำคัญต่อการพัฒนาเมือง สถาปัตยกรรมเหล่านี้ตอบโจทย์สภาพภูมิอากาศแบบร้อนชื้น และล่วงหน้าไปสู่ประเด็นว่าด้วยการอยู่ร่วมในยุค Anthropocene ที่มนุษย์เปลี่ยนแปลงโลก รวมถึงที่อยู่อาศัยแบบสหกรณ์ อาคารสาธารณะที่รวมตลาด ห้องสมุด และพื้นที่กีฬา ไปจนถึงอาคารอุตสาหกรรมแบบผสมผสาน ออกแบบโดยสถาปนิกท้องถิ่นและหน่วยงานสำคัญของฮ่องกง แม้จะมีบทบาทต่อการก่อรูปเมืองในยุคใหม่ แต่กลับยังไม่ถูกบันทึกหรือเผยแพร่ในวงกว้าง ขณะที่การพัฒนาเมืองอย่างรวดเร็วทำให้อาคารจำนวนมากถูกแทนที่ หรืออยู่ในช่วงหัวเลี้ยวหัวต่อของการอนุรักษ์
นิทรรศการที่กรุงเทพฯ ต่อยอดจากเวนิสด้วยการฉายภาพยนตร์สารคดี ที่บันทึกคลังข้อมูลทางสถาปัตยกรรมของฮ่องกง พร้อมวัตถุจัดแสดงจริงจากนิทรรศการครั้งก่อน เชื่อมโยงสามเมือง ได้แก่ กรุงเทพฯ ฮ่องกง และเวนิส ผ่านประเด็นเรื่อง “น้ำ” ทั้งในฐานะแหล่งพลังการผลิตและความเปราะบางของเมือง รวมถึงบทบาทของเมืองเหล่านี้ในฐานะจุดเชื่อมต่อของการแลกเปลี่ยนทรัพยากร และองค์ความรู้ ตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน ซึ่งส่งผลต่อการนิยาม “มรดกแห่งอนาคต” ผู้เข้าชมจะได้สัมผัสผลงานจากเวนิส พร้อมเรื่องราวที่ย้อนกลับไปสู่ฮ่องกง ผ่านประสบการณ์ที่เชื่อมระหว่างสิ่งที่ถูกบันทึกไว้กับสิ่งที่กำลังมุ่งไปสู่อนาคต
Ar. Fai Au (HKIA) เป็นผู้ก่อตั้งและสถาปนิกใหญ่ของ O Studio Architects และดำรงตำแหน่งรองศาสตราจารย์สายปฏิบัติการ (Associate Professor of Practice) ณ University of Hong Kong ผลงานของเขาได้รับรางวัลและเกียรติยศมากมาย อาทิ รางวัล Prix Versailles Continental Winner ปี 2021, Architectural Record’s Design Vanguard ปี 2020 และรางวัล HKIA Medal of the Year ปี 2011 งานวิจัยของเขามุ่งเน้นประเด็นการอยู่อาศัยในเมืองที่มีความหนาแน่นสูง ความแออัด การเปลี่ยนแปลงโครงสร้างเมือง (gentrification) และความเหลื่อมล้ำทางสังคม นอกจากนี้ เขายังเป็นหนึ่งในภัณฑารักษ์ร่วมของงาน Hong Kong Shenzhen Bi-City Biennale of Urbanism\Architecture (Hong Kong)* และเป็นภัณฑารักษ์ของนิทรรศการ PMQ HKU Architecture Gallery ปี 2022 ผลงานของ Ar. Fai Au ได้รับการจัดแสดงในนิทรรศการระดับนานาชาติและระดับภูมิภาคอย่างต่อเนื่อง อาทิ The Architecture of Prayer Exhibition (2023), Good Design Award Exhibition (2019), International Architecture Exhibition – La Biennale di Venezia, Play to Change Exhibition (2018), Hong Kong Shenzhen Bi-City Biennale of Urbanism\Architecture (Hong Kong) (2017), PMQ 10×100 Exhibition (2017), ‘REVEAL 2: +-x÷’ Exhibition (2016), ‘Past Present Future – Tracking Hong Kong’ Exhibition (2015) และ Agoras Green Architecture Exhibition (2013)
Dr. Ying Zhou (AIA Assoc.) เป็นนักทฤษฎีผังเมือง และรองศาสตราจารย์ประจำ University of Hong Kong ปัจจุบันดำรงตำแหน่งประธาน Docomomo HK และเป็นหนึ่งในคณะบรรณาธิการของ Architectural Histories วารสารของ European Architectural History Network งานวิจัยของเธอมุ่งสำรวจบทบาทของสถาปัตยกรรมต่อความเป็นสาธารณะของเมือง (civicness) โดยเฉพาะการศึกษาแนวคิดและอุดมการณ์ของอาคารและกลุ่มอาคาร Urban Council ในฮ่องกงตั้งแต่ทศวรรษ 1970 เป็นต้นมา นอกจากนี้ Dr. Ying ยังทำวิจัยด้านระบบนิเวศทางศิลปะในเมืองเอเชียตะวันออก ผ่านการผลิตพื้นที่ (spatial production) และความเชื่อมโยงกับการอนุรักษ์มรดกเมือง การเปลี่ยนแปลงโครงสร้างเมือง และแนวคิดเมืองสร้างสรรค์ ก่อนมาทำงานในฮ่องกง Dr. Ying เคยสอนและทำวิจัยร่วมกับศาสตราจารย์ Kees Christiaanse ณ Future Cities Laboratory ของ Singapore-ETH Centre และกับ Professors Herzog และ de Meuron ณ ETH Studio Basel Contemporary Cities Institute ผลงานของ Dr. Ying ได้รับการจัดแสดงในสถาบันและงานสำคัญ อาทิ Haus der Kunst, Swiss Architecture Museum รวมถึง Rotterdam Architecture Biennale และ Shenzhen Architecture Biennale นอกจากนี้ งานเขียนของ Dr. Ying ยังได้รับการตีพิมพ์ในสื่อวิชาการและศิลปะชั้นนำมากมาย เช่น Critical Planning, Urban China [城市中国], LEAP [艺术界] และ Art Journal เป็นต้น
Ar. Sing Yeung Sunnie Lau (HKIA) เป็นผู้อำนวยการก่อตั้งของ SOSArchitecture Urban Design Studio โดยเชื่อว่าการออกแบบที่ยึดมนุษย์เป็นศูนย์กลาง (human-centric design) คือกุญแจสำคัญในการสร้างชุมชนที่ครอบคลุมและยั่งยืน พร้อมบทบาทสำคัญของนักออกแบบเมืองและสถาปนิกต่อสภาพแวดล้อมที่ถูกสร้างขึ้น Ar. Sing เป็นผู้ริเริ่มโครงการด้าน Smart City และ Sustainability ณ MIT Hong Kong Innovation Node ในฐานะผู้อำนวยการ ระหว่างปี 2019–2024 และร่วมสอนรวมถึงเป็นผู้นำเวิร์กช็อปและรายวิชาหลายโครงการ อาทิ ‘Hacking Kowloon East’ (IAP Workshop และรายวิชาฤดูใบไม้ผลิ ปี 2021) ร่วมกับ Prof. Brent Ryan จาก Massachusetts Institute of Technology; ‘Beyond Smart Cities – 10-minute self-sustainable neighbourhoods in Island South’ (IAP Workshop ปี 2022) ร่วมกับ Prof. Kent Larson จาก City Science Group, Media Lab, MIT; รวมถึง Urban Technology Week 2023–2024 ร่วมกับ MITDesignX และ MAD, MIT ด้วยบทบาททั้งในฐานะผู้ปฏิบัติงานและนักการศึกษา Ar. Sing ส่งเสริมงานสถาปัตยกรรมผ่านการออกแบบ การจัดแสดง การเขียนเชิงวิชาการและสาธารณะ ตลอดจนการมีส่วนร่วมกับชุมชน งานวิจัยที่ได้รับการตีพิมพ์ครอบคลุมหัวข้อ เช่น ‘Kowloon East Inclusive Innovation & Growth’, ‘Urban Mobility and Smart Infrastructure’ และ ‘Urban Resilience by Design – Adaptive Landscapes for PRD’ เป็นต้น Ar. Sing ยังดำรงบทบาทเป็นภัณฑารักษ์ร่วมและผู้จัดแสดงในงาน Hong Kong Shenzhen Bi-City Biennale of Urbanism\Architecture (Hong Kong)* 2017 & 2019 และเป็นผู้จัดแสดงใน Biennale Architettura (Hong Kong)* ณ เมืองเวนิส