วันที่ 20 ม.ค.69 GISTDA เกาะติดสถานการณ์พายุสุริยะมาถึงโลก เผยประเทศไทยแม้จะอยู่ในพื้นที่ละติจูดต่ำ แต่คาดการณ์ว่าจะได้รับผลกระทบจากพายุสนามแม่เหล็กโลกในระดับ G4 (Severe Geomagnetic Storm) เตือนผู้ใช้งานดาวเทียม ระบบนำทางและการบินระวังความคลาดเคลื่อนของสัญญาณ
โดยเมื่อวันที่ 19 มกราคม 2569 ณ เวลา 01.09 น. ตามเวลาประเทศไทยได้เกิดการปะทุของ Solar Flare จากบริเวณ Active Region (AR) 4341 ตามรูปที่ 1 การปะทุครั้งนี้ไม่เพียงปลดปล่อยพลังงานรังสีในช่วงคลื่นต่าง ๆ ออกมาเท่านั้น แต่ยังเกิดการปลดปล่อยสสารร้อน (Plasma) และสนามแม่เหล็กออกจากดวงอาทิตย์ในรูปแบบของ Coronal Mass Ejection (CME) มีทิศทางพุ่งตรงมายังโลก ประกอบกับหลุมโคโรนา (Coronal hole) ที่ปล่อยลมสุริยะมาจากดวงอาทิตย์ ตามรูปที่ 2-4 ทำให้เกิดสนามแม่เหล็กโลกรุนแรง จากข้อมูลจากอวกาศและข้อมูลจากเครื่องวัดสนามแม่เหล็กโลก พบว่าไทยเผชิญพายุสนามแม่เหล็กโลกระดับ G4 ตามรูปที่ 5
3 ผลกระทบหลักที่ต้องจับตาในไทย
ระดับความรุนแรง G4 แม้จะไม่ส่งผลอันตรายต่อประชาชนทั่วไปโดยตรง แต่จะส่งผลกระทบเชิงเทคนิคต่อระบบเทคโนโลยีอวกาศและการสื่อสาร ดังนี้
1. ดาวเทียมวงโคจรต่ำ (Low Earth Orbit: LEO) เสี่ยงปรับลดระดับความสูงและตกเร็วกว่ากำหนด:
แรงเสียดทานในชั้นบรรยากาศโลกจะเพิ่มสูงขึ้น (Atmospheric Drag) ส่งผลให้ดาวเทียมในวงโคจรต่ำ เช่น ดาวเทียมสำรวจทรัพยากร หรือสถานีอวกาศ มีความเร็วลดลงและอาจเสียระดับความสูงเร็วกว่าปกติ ซึ่งผู้ควบคุมดาวเทียมต้องเตรียมปรับแก้ทิศทาง
2.ระบบนำทาง (GPS) อาจคลาดเคลื่อน:
สัญญาณดาวเทียมระบุพิกัด (GPS) อาจเกิดความคลาดเคลื่อนในบางช่วงเวลา ซึ่งอาจส่งผลต่อระบบนำทางความละเอียดสูง (Precision Navigation) การสำรวจรังวัด การบินโดรนอัตโนมัติ การเกษตรแม่นยำ
3. สัญญาณวิทยุการบิน (HF) ขาดหาย:
ระบบสื่อสารย่านความถี่สูง (High Frequency) ที่ใช้ในกิจการการบินพาณิชย์และการทหาร อาจเกิดปัญหาสัญญาณขาดหายเป็นช่วงๆ ซึ่งนักบินและหอควบคุมการบินควรเพิ่มความระมัดระวังเป็นพิเศษ
ขณะนี้ ทีม Space Weather ยังคงติดตามสถานการณ์อย่างใกล้ชิด และจะแจ้งเตือนให้ทุกท่านทราบหากมีการเปลี่ยนแปลง
ทั้งนี้ ประชาชนทั่วไปไม่ต้องตื่นตระหนก เนื่องจากพายุสนามแม่เหล็กโลกระดับนี้ไม่ส่งผลต่อร่างกายมนุษย์หรือระบบไฟฟ้าตามบ้านเรือนในประเทศไทย แต่ขอให้หน่วยงานเกี่ยวข้องกับระบบรังวัด วิทยุสื่อสารระยะไกล โดรน และเทคโนโลยีอวกาศ ติดตามข่าวสารอย่างใกล้ชิด ซึ่งตามรูปที่ 5