“เผ่าภูมิ” แนะไทยชู “Bangkok AI Finance Initiative” บนเวที IMF–World Bank 2026 ทำความเป็น “เจ้าภาพ” ให้มีความหมาย

ดร.เผ่าภูมิ โรจนสกุล รองหัวหน้าพรรคเพื่อไทย อดีตรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงการคลัง ให้สัมภาษณ์ว่าไทยควรใช้โอกาสที่เป็นเจ้าภาพการประชุมประจำปีสภาผู้ว่าการกองทุนการเงินระหว่างประเทศและกลุ่มธนาคารโลก (IMF–WBG 2026) ให้มีความหมาย ผลักดันข้อเสนอ “Bangkok AI Finance Initiative” ซึ่งเป็นการนำ AI มาใช้ภายในระบบการเงิน ภายใต้แนวคิด “AI-Driven Financial Inclusion” 

ไทยควรใช้โอกาสการเป็นเจ้าภาพนำเสนอทิศทางเชิงนโยบาย ไทยควรมีข้อเสนอที่โดดเด่นบนเวที IMF–WBG โดยเฉพาะในประเด็นที่เป็นความท้าทายร่วมของประเทศกำลังพัฒนา 

ภายใต้กรอบใหญ่เรื่อง Financial Inclusion นั้น การให้น้ำหนัก AI และโครงสร้างพื้นฐานข้อมูลช่วยระบบการเงินประเมินศักยภาพและความเสี่ยงของ SMEs และประชาชนที่อยู่นอกระบบธนาคาร หรือได้รับบริการทางการเงินไม่เพียงพอ เพื่อขยายโอกาสเข้าถึงสินเชื่อ โดยไม่ลดมาตรฐานการบริหารความเสี่ยงของสถาบันการเงิน

หัวใจสำคัญคือการลดช่องว่างด้านข้อมูลระหว่างสถาบันการเงินกับผู้ขอสินเชื่อ เพราะประชาชนและผู้ประกอบการโดยเฉพาะในประเทศกำลังพัฒนามีกิจกรรมทางเศรษฐกิจนอกระบบสูง โดยยังมีความสามารถในการชำระหนี้ที่ซ่อนอยู่ แต่โมเดลการประเมินแบบเดิมยังไม่สะท้อนศักยภาพดังกล่าว

สถาบันการเงินสามารถใช้ AI ไปพัฒนา Cash Flow-Based Lending และ Alternative Credit Scoring เพื่อประเมินความสามารถในการชำระหนี้จากกิจกรรมทางเศรษฐกิจ ลดการพึ่งพาประวัติเครดิต งบการเงิน และหลักประกันแบบเดิม รวมถึงสามารถผูกกับ Virtual Bank ของไทยที่เป็นรูปเป็นร่างแล้ว

นอกจากนั้น AI ไม่ควรถูกใช้เฉพาะการอนุมัติสินเชื่อ แต่ควรนำมาใช้ตลอดวงจรสินเชื่อผ่าน AI-Based Early Warning System โดยติดตามกระแสเงินสด ความผันผวนของรายรับ และภาระทางการเงิน เพื่อประเมินแนวโน้มความเสี่ยงล่วงหน้า เพื่อนำสู่การปรับโครงสร้างหนี้ได้ก่อนผิดนัด ซึ่งเป็นการขยายสินเชื่อโดยยังรักษาคุณภาพหนี้และเสถียรภาพของระบบการเงินได้

AI ยังต้องเชื่อมเข้ากับกลไกค้ำประกันสินเชื่อ โดยช่วยกำหนดสัดส่วนการค้ำประกัน การแบ่งรับความเสี่ยง และต้นทุนสินเชื่อของผู้กู้แต่ละกลุ่ม

ในมิติเศรษฐกิจมหภาค แนวทางดังกล่าวจะช่วยให้การจัดสรรเงินทุนมีประสิทธิภาพมากขึ้น สนับสนุนผลิตภาพ การลงทุนและการจ้างงาน ตลอดจนช่วยให้เศรษฐกิจนอกระบบทยอยเข้าสู่ระบบ

ผมอยากเห็นสิ่งเหล่านี้ อยากเห็น Bangkok AI Finance Initiative สามารถพัฒนาไปสู่ “มาตรฐานข้อมูล หลักเกณฑ์กำกับโมเดล และโครงการนำร่อง” ก็จะทำให้การเป็นเจ้าภาพครั้งสำคัญนี้มีความหมายยิ่งขึ้น และทำให้ไทยได้รับการจดจำในฐานะจุดเริ่มต้นของกรอบความร่วมมือนี้