"นักวิชาการ" ชำแหละตรรกะ "สว. พิสิษฐ์" ยกทฤษฎีปืนเท็กซัสแจงโพยสว. ชี้อ้างผิดฝาผิดตัว

วันที่ 1 ส.ค.2569 น.ส.สฤณี อาชวานันทกุล นักวิชาการอิสระและนักเขียนชื่อดัง โพสต์ข้อความผ่านเฟซบุ๊ก ระบุว่า

" ช่วงนี้ไม่ค่อยอยากตามข่าว #โกงสว อย่างใกล้ชิดเพราะบอกตรงๆ ว่า "รำคาญ" ความ "ลำไย" ของทั่น สว. ผู้ทรงเกียรติ(?!?!?!) ทั้งหลาย ที่พอปรากฎเป็นข่าวแค่แบบข่าวแจกหรือข่าวปิงปอง (ถามคนโน้นทีคนนี้ที) มันก็ทำให้คนอ่านข่าวแค่อารมณ์เสียมากกว่าจะได้รู้อะไรๆ มากขึ้น 55

อย่างไรก็ดี ในช่วงที่ผ่านมา สว. พิสิษฐ์ สว. กลุ่มที่ 11 (การท่องเที่ยว) ออกมาอ้างว่า หวยรางวัลที่ 1 ออกซ้ำงวดติดกันได้ แถมประกาศ "โลกนี้ไม่มีอะไรเป็นไปไม่ได้" และยกทฤษฎีนักแม่นปืนเท็กซัสมายืนยันเหตุผลของตนเอง ก็เลยคิดว่า เป็นโอกาสอันดีที่เราจะได้ทำความรู้จักกับตรรกะวิบัติ/เหตุผลวิบัติ (logical fallacy) สนุกๆ อีกหนึ่งเรื่อง ซึ่งถ้าเราเข้าใจมันจริงๆ จะพบว่า มันไม่ได้ "สนับสนุน" สว. ผู้นี้เลยนะคะ ตรงกันข้ามเสียด้วยซ้ำ :>

ก่อนอื่น ตรรกะวิบัติเรื่องนี้มีชื่อเรียกจริงๆ ว่า "เหตุผลวิบัตินักแม่นปืนชาวเท็กซัส" (Texas sharpshooter fallacy) ซึ่งหน้านี้ของวิกิพีเดียก็สรุปไว้ดีว่า หมายถึง “เหตุผลวิบัติที่เกิดขึ้นเมื่อเรามีข้อมูลเป็นจำนวนมาก แล้วเพ่งความสนใจไปที่เพียงกลุ่มน้อย ๆ ของข้อมูลที่มีนั้น กลุ่มที่เพ่งดูนั้นอาจจะมีลักษณะอะไรบางอย่างที่เหมือนกัน ซึ่งอาจเกิดขึ้นเพราะเหตุอะไรอย่างอื่น ซึ่งไม่ตรงกับเหตุที่เราเสนอ ชื่อมาจากเรื่องตลกเกี่ยวกับชาวเท็กซัสที่ยิงปืนเข้าที่ฝาของยุ้งข้าว แล้ววาดเป้ายิงปืนที่ตรงกลางของจุดที่มีลูกปืนยิงถูกมากที่สุด แล้วคุยว่า ตนเป็นนักแม่นปืน

โดยสาระก็คือ ถ้าเราพยายามที่จะอธิบายเหตุของลักษณะข้อมูลที่เหมือนกันกลุ่มหนึ่ง ซึ่งเป็นส่วนของข้อมูลที่มีมาก โดยแสดงเหตุที่ไม่เป็นจริง (เช่นแสดงกลุ่มลูกปืนที่ยิงเข้าใกล้ ๆ กันโดยบังเอิญว่า มีเหตุจากความที่เราเป็นนักแม่นปืน) เราก็อาจจะกำลังสร้างเหตุผลวิบัตินี้อยู่”

แล้วการอ้างเหตุผลวิบัตินี้มันไม่ช่วย สว. พิสิษฐ์ ตรงไหน? คำตอบก็คือ การเลือก สว. ของประเทศไม่เหมือนกับการยิงปืนของนักแม่นปืนในโจ๊กแม้แต่น้อย เพราะ "เป้า" (การชนะเลือกตั้งเป็น สว.) ถูกกำหนดไว้ล่วงหน้าอยู่แล้ว นักแม่นปืนไม่สามารถยิงมั่วๆ แล้วไปวาดเป้าตรงจุดที่ยิงเข้าทีหลังได้ — ถ้าทำแบบนั้นคนย่อมไม่ยอมรับ "เป้าเถื่อน" ของนักแม่นปืน อุปมาเหมือนไปจัดเลือกตั้ง สว. กันเองโดยที่ กกต. ไม่รู้ไม่เห็น แล้วมาตู่เอาภายหลังว่า ดูสิ ฉันชนะเลือกตั้งได้เป็น สว. แล้วนะ

ดังนั้น การอ้างเหตุผลวิบัตินักแม่นปืนเท็กซัสของ สว. พิสิษฐ์ นี้ นอกจากจะเป็นการอ้างแบบ "ผิดฝาผิดตัว" ไม่ได้ช่วยเพิ่มน้ำหนักให้กับเหตุผลของตัวเอง ("คนเลือก สว. ชนิดกาตามลำดับเป๊ะๆ ตามกันมานั้นเป็นความบังเอิญเป็นไปได้") แล้ว ที่จริงยังเพิ่มน้ำหนักสนับสนุนให้กับข้อเสนอตรงข้าม ("เป๊ะแบบนี้ไม่ใช่ความบังเอิญ") ด้วยซ้ำไป เพราะทำให้เรานึกเปรียบเทียบแบบที่ตรงกับสถานการณ์มากกว่าว่า ดูสิ นักแม่นปืนพวกนี้ (สว. ทั้งหลายที่ได้รับเลือกแบบเป๊ะๆ) ยิงปืนแบบบังเอิญสุดๆ ถึงขนาดที่ว่า เป้าที่พวกเขาไปวาดขึ้นมาภายหลังนั้น ตรงกันเป๊ะเลยกับเป้าที่ กกต. วาดไว้ล่วงหน้าพอดิบพอดี 5555

ก็ถือว่า เราได้เรียนรู้ #ตรรกะวิบัติวันละคำ กันอีกรอบนะคะ ไว้จะรวบรวมตรรกะวิบัติทั้งหลายที่หลุดจากปากของทั่น สว. แล้วเขียนเป็นบทความส่ง iLaw ถ้ายังเห็นอีกเรื่อยๆ "