จากที่มีกระแสสังคม ทั้งโลกออนไลน์ ตลอดจนข่าวที่ปรากฏตามสื่อต่างๆ วิพากษ์วิจารณ์สมุนไพร “หนานเฉาเหว่ย” หรือ “ป่าช้าเหงา” ว่ากินแล้วทำให้ ไตวาย บางรายถึงขั้นเสียชีวิต

จนทำให้สมุนไพรไทยถูกตั้งคำถามว่าสามารถช่วยบรรเทาและรักษาโรคได้จริงหรือ

ภญ.ผกากรอง ขวัญข้าว หน.ศูนย์หลักฐานเชิงประจักษ์ด้านสมุนไพรและการแพทย์แผนไทย โรงพยาบาลเจ้าพระยาอภัยภูเบศร กล่าวว่า ตามที่มีผู้ใช้หนานเฉาเหว่ย แล้วเกิดผลข้างเคียงสุขภาพ ได้แก่ ค่าการทำงานของตับและไตที่เพิ่มขึ้น บางรายพบอาการไตวาย และมี 1 รายที่พบว่าเสียชีวิตจากการติดเชื้อในกระแสเลือดนั้น

รพ.เจ้าพระยาอภัยภูเบศร โดยศูนย์หลักฐานเชิงประจักษ์ด้านสมุนไพรและการแพทย์แผนไทย ได้เก็บรวบรวมข้อมูล รายงานการใช้สมุนไพรชนิดนี้ในผู้ป่วยที่โรงพยาบาล

พบว่ามีเพียง 1 ราย ที่มีผลการตรวจค่าการทำงานของตับและไต ก่อนเริ่มรับประทานหนานเฉาเหว่ย คือ รายที่ 1 ผู้ป่วยเบาหวานรับประทานแบบใบสด วันละ 4 ใบ ต่อเนื่องกันประมาณ 3 เดือน ค่าการทำงานของไต จาก 60 ลดลงเหลือ 40 และเมื่อหยุดรับประทาน 1 เดือน ค่าการทำงานของไตกลับขึ้นมาอยู่ที่ 60 เท่าเดิม

อีกรายเป็นผู้ป่วยเบาหวาน ภาวะไตวายระยะที่ 2 ค่าซีรั่มครีเอทินีนเท่ากับ 1.08 หลังรับประทานรูปแบบผงยาขนาด 900 มก.ต่อวัน นาน 3 เดือน ทำให้ซีรั่มครีเอทินีนสูงขึ้นเล็กน้อยเป็น 1.13

ส่วนตัวอย่างรายที่พบความผิดปกติของค่าการทำงานของไต จากสื่อออนไลน์ ผู้ป่วยรับประทานหนานเฉาเหว่ย วันละ 3 ใบ นาน 1 เดือน ค่าไตจากระยะ 3 เป็นระยะ 4 เมื่อหยุดกินค่าไตกลับลดลงเท่าเดิม แต่ไม่มีรายละเอียดเพิ่มเติมอื่นๆ ของผู้ป่วย

สำหรับข้อมูลผู้ป่วยที่รายงานว่าเกิดผลข้างเคียงจากการรับประทานหนานเฉาเหว่ย โดยมากไม่มีผลทางห้องปฏิบัติการ และข้อมูลอื่นๆ ที่จะมาใช้ประเมินผลข้างเคียงจากการรับประทานหนานเฉาเหว่ย

ดังนั้น จึงขอแนะนำผู้ป่วยโรคเรื้อรัง โดยเฉพาะเบาหวาน หากสามารถควบคุมระดับน้ำตาลในเลือด ความดันโลหิต หรือไขมันได้ด้วยยาแผนปัจจุบัน ก็ไม่ควรใช้สมุนไพรเสริม ผู้ป่วยที่มีความผิดปกติของตับและไต ผู้หญิงท้องและเด็กไม่ควรรับประทาน

โดยขนาดที่สามารถรับประทานได้ไม่เกิน 2 ใบต่อวัน ในกรณีที่ผู้ป่วยหรือแพทย์เกิดความสงสัยถึงผลข้างเคียงของยาจากสมุนไพร สามารถสอบถามและรับคำแนะนำได้ที่ศูนย์หลักฐานเชิงประจักษ์ฯ ในวันและเวลาราชการ

ทั้งนี้ ระหว่างวันที่ 6-10 มี.ค.นี้ จะมีงานมหกรรมสมุนไพรแห่งชาติ ครั้งที่ 16 ทึ่อิมแพคเมืองทองธานี ฮอลล์ 10-12