บรรณาลัย / โชติช่วง นาดอน

รากพันธุ์และเหง้าวัฒนธรรมร่วมกันของอาเซียน (1)

เมื่อหลายหมื่นปีมาแล้ว “คน” เดินทางไปเรื่อย ส่วนหนึ่งลงหลักปักฐานอยู่กับที่ อีกส่วนหนึ่งเดินทางแสวงหาต่อไปเรื่อยๆ
“คน” ผ่านทางเข้ามาในอุษาคเนย์หลายรุ่น หลายยุค มีทั้งที่มุ่งลงใต้ มุ่งขึ้นเหนือ ส่วนหนึ่งไปหน้าไม่หยุดยั้ง เดินทางข้ามทะเลน้ำแข็ง เข้าไปในทวีปอเมริกา จากเหนือลงใต้
จนเมื่อเริ่มเกิดอารยธรรม (civilization) คือรู้จักกสิกรรม และปศุสัตว์ คนไม่จำเป็นต้องร่อนเร่ “ล่าและเก็บ” (คนป่า) สามารถตั้งถิ่นฐานอยู่กับที่
แต่ละภูมิภาคเนื่องจากสภาพแวดล้อมแตกต่างกัน วิถีการผลิตต่างกัน เกิดเป็นวัฒนธรรมที่ต่างกัน
ลุ่มแม่น้ำหวงเหอ (ฮวงโห) เป็นแหล่งเหง้าวัฒนธรรมหัวเซี่ย (จีนแท้ดั้งเดิม)
ภาคใต้ของลุ่มแม่น้ำฉางเจียง (แยงซีเกียง) เป็นแหล่งเหง้าของวัฒนธรรมไป่ผู-ไป่เยวี่ย อันมีวัฒนธรรมข้าวเป็นหลัก หลักฐานโบราณคดีแถบนี้บอกว่า พัฒนาการของการเพาะปลูกข้าวแถบนี้เริ่มมีมาตั้งแต่หนึ่งหมื่นปีที่แล้ว หลักฐานที่แหล่งโบราณคดีเหอหมู่ตู้ มณฑลเจ้อเจียง อายุเจ็ดพันปี แสดงถึงชุมชนและวิถีการผลิตที่เจริญมาก เช่น พบหวดนึ่งข้าว ( ) ไม้
สว่ายข้าวเหนียว (ที่คนอีสานไทยยังอยู่ขณะนี้) จีน-หัวเซี่ย (เขามีตัวอักษรใช้ก่อนพวกไป่ผูไป่เยวี่ย) เรียกชนพื้นเมืองแถบนี้ว่า ไป่ผู , ไปเยวี่ย
ไป่ผู-ไป่เยวี่ย มิใช่ชื่อชาติพันธุ์ แต่เป็นชื่อกลุ่มวัฒนธรรม


การเคลื่อนย้ายของมนุษย์ยุดดึกดำบรรพ์จากทวีปอัฟริกา (ภาพจาก https://www.handprint.com/LS/ANC/disp.html)

ลวดลายการแต่งกายของผู้ประกอบพิธีกรรมในยุคสำริดพบบนกลองมโหระทึกยุคดองซอน เหมือนกับการแต่งกายของชาติพันธุ์อิบาน ในกาะบอร์เนียว