รศ. ดร.สุขุม เฉลยทรัพย์
มหาวิทยาลัยสวนดุสิต

จากการที่รัฐบาลคณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.) ได้ออกมาเปิดเผยวันเลือกตั้งอย่างไม่เป็นทางการโดยระบุว่าจะมีการเลือกตั้งเร็วที่สุด คือ วันที่ 24 ก.พ. 2562 หรือหากช้าที่สุด คือ วันที่ 5 พ.ค. 2562 ทำให้เกิดแรงกระเพื่อมทางการเมือง เนื่องจากหากมีการเลือกตั้ง พรรคการเมืองต่างๆ จำเป็นต้องมีการเตรียมความพร้อมตามขั้นตอนที่กฏหมายกำหนด ดังนั้น จึงไม่ใช่เรื่องแปลกที่ ณ เวลานี้จะมีกระแสข่าวเกี่ยวกับการที่รัฐบาลจะยอม “ปลดล็อค” “คลายล็อค” ทางการเมืองเสียที

กำหนดการในการจัดการเลือกตั้ง จะต้องดำเนินการภายใต้สูตร 90+90+150 (กระบวนการทูลเกล้าฯ และรอการโปรดเกล้าฯ พระราชทานกฎหมายลงมาภายใน 90 วัน กำหนดให้กฎหมายมีผลบังคับใช้ใน 90 วันหลังประกาศลงราชกิจจานุเบกษา และจัดให้มีการเลือกตั้งภายใน 150 วันหลังกฎหมายมีผลบังคับใช้) 

สิ่งที่พรรคการเมืองต้องดำเนินการภายใต้สูตรที่กำหนด ก็คือ 90 วันแรก ต้องมีการเปิดการประชุมกับพรรคการเมือง รอบ 2 ช่วง ก.ย. 2561 ช่วง 90 วันที่สอง หลังประกาศใช้ พ.ร.บ.เลือกตั้ง ส.ส. แล้ว จะต้องรอให้มีผลบังคับใช้อีก 90 วัน คสช.จะใช้มาตรา 44 “คลายล็อค” ให้มีการประชุมใหญ่พรรค ให้เลือกหัวหน้า-กรรมการบริหารพรรค จัดทำข้อบังคับพรรค ประกาศอุดมการณ์พรรค และเปิดรับสมาชิกพรรค เพื่อให้พรรคการเมืองใช้เวลาจัดทำไพรมารี่โหวต ภายใน 30 วัน โดยต้องดำเนินการก่อน กกต.เปิดรับสมัครเลือกตั้ง และช่วง 150 วัน คือ ม.ค.-พ.ค. 62 ปฏิบัติตามกฎหมายเลือกตั้ง ส.ส. ที่จะต้องดำเนินการจัดการเลือกตั้ง

สิ่งที่พรรคการเมืองจำเป็นต้องดำเนินการนั้นทำให้ คสช. เตรียมคลายล็อคพรรคการเมืองเพื่อให้สามารถทำกิจกรรมทางการเมืองได้บางส่วน ซึ่งเป็นสิ่งที่อยู่ในความสนใจของ “ประชาชน” ดังนั้น “สวนดุสิตโพล” มหาวิทยาลัยสวนดุสิต ได้สำรวจความคิดเห็นของประชาชน จำนวนทั้งสิ้น 1,033 คน ในประเด็น ประชาชนคิดอย่างไร? กับ “ปลดล็อค” “คลายล็อค” ทางการเมือง สรุปผลได้ ดังนี้
เรื่องที่ประชาชนวิตกกังวล ถ้ามีการ “ปลดล็อค” คืออะไร? พบว่า “คำตอบ” ที่ “ประชาชน” ตอบมากที่สุด ร้อยละ 48.96 คือ เกิดความขัดแย้ง บ้านเมืองวุ่นวาย รองลงมาได้แก่ กลุ่มต่าง ๆ ออกมาเคลื่อนไหว ชุมนุม ประท้วง ร้อยละ 35.76 มีการหาเสียงรุนแรง โจมตีกันไปมา ร้อยละ 25.35 คนฝ่าฝืนและไม่เคารพกฎหมาย ร้อยละ 22.05 และรัฐบาลควบคุมดูแลสถานการณ์ลำบาก ร้อยละ 17.19
เรื่องที่ประชาชนวิตกกังวล ถ้ามีการ “คลายล็อค” ทางการเมือง ณ วันนี้ พบว่า “คำตอบ” ที่ “ประชาชน” ตอบมากที่สุด ร้อยละ 50.67 คือ การทะเลาะเบาะแว้ง สาดโคลนกัน รองลงมา ได้แก่ มีการคัดค้าน จัดกิจกรรมไม่เหมาะสม ร้อยละ 31.39 คสช.ไม่ให้ทำกิจกรรมทางการเมือง ปิดกั้น ร้อยละ 30.49 พรรคการเมืองทำงานได้ไม่เต็มที่ ร้อยละ 27.35 และพรรคการเมืองเรียกร้องให้ปลดล็อค ร้อยละ 21.97

เรื่องใด? ที่ประชาชนคิดว่า “ควรคลายล็อค” ทางการเมือง พบว่า “คำตอบ” ที่ “ประชาชน” ตอบมากที่สุด ร้อยละ 41.57 คือ กำหนดนโยบายหาเสียงที่ชัดเจน รองลงมา ได้แก่ มีการคัดเลือกผู้ที่จะลงสมัครเลือกตั้ง ร้อยละ 40.18 ให้พรรคการเมืองเลือกหัวหน้าพรรคได้ ร้อยละ 27.02 หาเสียงทางโซเชียลได้ ร้อยละ 17.09 และกำหนดวันเลือกตั้งที่ชัดเจน แบ่งเขตเลือกตั้ง ร้อยละ 13.86
เรื่องใด? ที่ประชาชนคิดว่า “ยังไม่ควรคลายล็อค” ทางการเมือง พบว่า “คำตอบ” ที่ “ประชาชน” ตอบมากที่สุด ร้อยละ 39.66 คือ อภิปราย หาเสียงในที่สาธารณะขนาดใหญ่ รองลงมา ได้แก่ จัดประชุมพรรค ชุมนุมทางการเมือง ร้อยละ 36.22 และจัดกิจกรรมลงพื้นที่ พบปะประชาชน ร้อยละ 24.13

สถานการณ์ทางการเมืองในปัจจุบัน ประชาชนคิดว่ารัฐบาลควรจะดำเนินการอย่างไร? พบว่า “คำตอบ” ที่ “ประชาชน” ตอบมากที่สุด ร้อยละ 46.33 คือ “ปลดล็อค”ทางการเมืองให้ดำเนินการโดยอิสระ เพราะ เพื่อความเท่าเทียมและเป็นธรรมต่อทุกฝ่าย ช่วยให้บรรยากาศทางการเมืองดีขึ้น พรรคการเมืองมีเวลา ในการเตรียมตัวก่อนการเลือกตั้ง ฯลฯ

รองลงมา ได้แก่ “คลายล็อค”ทางการเมือง แต่ยังไม่ควรปลดล็อคทั้งหมด ร้อยละ 35.26 เพราะให้พรรคการเมืองจัดกิจกรรมได้บางส่วน ป้องกันไม่ให้บ้านเมืองวุ่นวาย เกิดความขัดแย้ง ยังสามารถควบคุมสถานการณ์บ้านเมืองได้ ฯลฯ และ ยังไม่ควรปลดล็อคและคลายล็อคทางการเมือง ร้อยละ 18.41 เพราะ อาจเกิดการชุมนุมเคลื่อนไหวรุนแรง การเมืองไทยมีแต่ทะเลาะเบาะแว้ง ทำให้บ้านเมืองย่ำแย่ อยากให้แก้ปัญหาปากท้องประชาชนก่อน ฯลฯ

นี่คือ ความคิดเห็นของประชาชนเกี่ยวกับกรณี “ปลดล็อค” “คลายล็อค” ทางการเมือง ซึ่งคงต้องยอมรับว่า “ประชาชน” ส่วนใหญ่คิดว่าถึงเวลาแล้วที่จะต้องมีการ “ปลดล็อค” ... “คลายล็อค” เพื่อให้พรรคการเมืองดำเนินการขับเคลื่อนทางการเมืองตามกรอบของกฏหมาย

อย่างไรก็ตามแม้จะ “เห็นด้วย” กับการ “ปลดล็อค” “คลายล็อค” แต่ก็ไม่ได้หมายความว่าจะต้องการให้พรรคการเมืองทำอะไร? ได้ตามอำเภอใจ และคงต้องขอย้ำชัดชัดอีกครั้งว่า ประชาชนต้องการให้พรรคการเมืองการดำเนินการ “ตามกรอบของกฏหมาย” เพียงเท่านั้น

อนาคตหากมีการ “ปลดล็อค” “คลายล็อค” อย่างเป็นทางการ แล้วพรรคการเมือง...นักการเมืองนำการผ่อนปรนมาดำเนินการในทางที่ไม่เหมาะสม โดยเฉพาะการสร้างความขัดแย้ง ทำให้บ้านเมืองวุ่นวายละก็...การ “ปลดล็อค” ที่พรรคการเมืองได้รับก็จะเป็นไปในมิติของกฏหมายเท่านั้น แต่ในมิติของประชาชนแล้ว พรรคการเมืองนั้นๆ “ถูกล็อค...ปิดตาย” จากใจประชาชนแน่นอน...