หลายปีมานี้ ‘เกาะยาวน้อย’ และ ‘เกาะยาวใหญ่’ ติดอันดับแหล่งท่องเที่ยวแถวหน้าของเมืองไทย เป็นอีกหนึ่งในหมู่เกาะของทะเลอันดามัน ที่มียุทธศาสตร์การพัฒนาส่งเสริมให้ประชาชนมีส่วนร่วมในการดูแลบริหารจัดการตามแผนพัฒนาท้องถิ่น มุ่งเน้นการพัฒนาทรัพยากรธรรมชาติ ควบคู่ไปกับการท่องเที่ยว โดยเฉพาะส่งเสริมให้ประชาชนในชุมชนได้ร่วมกัน ลด ละ เลิกใช้ถุงพลาสติก สร้างจิตสำนึกให้ประชาชนมีความตระหนักในการอนุรักษ์ และใช้ประโยชน์ร่วมกัน

ในระดับท้องถิ่นการสร้างความร่วมมือ ทุกภาคส่วนเป็นสิ่งสำคัญ ที่จะขับเคลื่อนการรณรงค์ได้มีประสิทธิผล ล่าสุด หลังจาก บมจ.ซีพีออลล์ เดินหน้าโครงการ คิดถุ๊งคิดถุง เพื่อรณรงค์การลดใช้ถุงพลาสติกมาอย่างต่อเนื่องเป็นเวลา 6 ปี ล่าสุดถึงคิวของเกาะยาวน้อยที่ได้พลิกบทบาท ทำให้เกิดพลังท้องถิ่น “รักษ์เกาะยาว ร่วมใจลดใช้ถุงพลาสติก” มุ่งมั่นจัดการปัญหาขยะโดยเฉพาะพลาสติกให้กลายเป็นศูนย์ โดยมี 10 องค์กรร่วมมือร่วมใจปฏิเสธถุงพลาสติกแล้วหันมาใช้ถุงผ้า ขับเคลื่อนร่วมกันกับ ซีพี ออลล์ , กรมส่งเสริมคุณภาพสิ่งแวดล้อม , ททท. มูลนิธิโลกสีเขียวและเครือเจริญโภคภัณฑ์ ตามโครงการคิดถุ๊ง คิดถุง หนึ่งในโครงการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมของซีพี ออลล์

“จิ๋วแต่แจ๋ว” เมื่อองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น เกาะยาวน้อยและเกาะยาวใหญ่ ได้ลุกขึ้นมาเดินขบวนรณรงค์ ซึ่งประกอบด้วยเด็กนักเรียนโรงเรียนเกาะยาวน้อย ครูอาจารย์ เจ้าหน้าที่ส่วนท้องถิ่น อาสาสมัครสาธารณะสุข และประชาชนในท้องถิ่น รวมถึงคณะผู้บริหารและเจ้าหน้าที่ บมจ.ซีพีออลล์ นอกจากนี้ยังมีฐานการเรียนรู้ลดใช้ถุงพลาสติกและคัดแยกขยะ เพื่อกำจัดขยะตั้งแต่ต้นทาง ได้รับความสนใจจากนักเรียนคนรุ่นใหม่ที่จะเป็นกำลังสำคัญของชุมชนแห่งนี้ในอนาคต ทำให้เกาะแห่งนี้โดดเด่นในการสร้างความร่วมมือเพื่อสิ่งแวดล้อม

ธานินทร์ บูรณมานิต กรรมการผู้จัดการและประธานเจ้าหน้าที่บริหาร บมจ.ซีพี ออลล์

ธานินทร์ บูรณมานิต กรรมการผู้จัดการและประธานเจ้าหน้าที่บริหาร บมจ.ซีพี ออลล์ ผู้ก่อตั้งร้านเซเว่น อีเลฟเว่น ในประเทศไทย เผยถึงนโยบายว่า บริษัทมีนโยบายในการรณรงค์ลดใช้ถุงพลาสติกอย่างต่อเนื่องกว่า 10 ปี และได้ริเริ่มโครงการคิดถุ๊ง คิดถุง ตั้งแต่ปี 2555 เพื่อปลูกจิตสำนึกพนักงานร้านสาขา เยาวชน และประชาชน ตลอดจนลูกค้าให้มีส่วนร่วมในการลดใช้ถุงพลาสติก ผ่านแนวคิด “ซื้อของชิ้นเล็กไม่รับถุงพลาสติก” “ซื้อของหลายชิ้นใส่รวมถุง”

ในปีนี้ ซีพี ออลล์ ยังคงสานต่อเจตนารมณ์ในการประสานการรณรงค์ลดการใช้ถุงพลาสติกโดยมุ่งเน้นพื้นที่แหล่งท่องเที่ยวทางธรรมชาติ เนื่องจากเป็นพื้นที่สำคัญในการขับเคลื่อนอุตสาหกรรมการท่องเที่ยวของประเทศไทยให้เติบโต ซึ่งจะช่วยกระตุ้นเศรษฐกิจภาพรวมของประเทศให้ดีขึ้น

“เราจึงได้ส่งเสริมองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ให้มีบทบาทลดใช้ถุงพลาสติก เกาะยาวน้อยและเกาะยาวใหญ่เป็นเกาะที่สวยแห่งหนึ่งในประเทศไทย พื้นที่ส่วนมากยังคงความเป็นธรรมชาติ สิ่งนี้ทุกคนในชุมชนจะร่วมแรงรักษาและหวงแหน ให้เกาะยาวน้อยและเกาะยาวใหญ่มีสภาพแวดล้อมที่ดี น่าท่องเที่ยว”

“จากการรณรงค์กว่า 10 ปีที่ผ่านมา มีโรงเรียนเครือข่ายเข้าร่วม 69 แห่ง มีนักเรียนร่วมกิจกรรม 60,850 คน และมีมหาวิทยาลัยร่วมลงนามบันทึกข้อตกลง (No more Single Use Plastic) ทำให้สถาบันการศึกษาลดการใช้ถุงพลาสติกได้มากถึงเดือนละ 10 ล้านใบ” นายธานินทร์ บมจ.ซีพีออลล์ กล่าว

สุรสิทธิ์ ขันติพันธุกุล นายอำเภอเกาะยาว

แต่ก่อนที่การรณรงค์จากภาคส่วนต่างๆ จะริเริ่ม สถานการณ์ขยะบนเกาะยาวน้อยและเกาะยาวใหญ่ สุรสิทธิ์ ขันติพันธุกุล นายอำเภอเกาะยาว อธิบายว่าพื้นที่เกาะมักจะมีปัญหาเรื่องขยะเป็นอันดับหนึ่ง กว่าร้อยละ 12 ของขยะทั้งหมดเป็นขยะพลาสติก

“ปัญหาขยะเกิดขึ้นทั้งเกาะยาวน้อยและเกาะยาวใหญ่ สำหรับเกาะยาวน้อยมีสถานที่ราชการ มีแหล่งการค้า ชุมชน ความเจริญกระจุกตัวอยู่ ทำให้ปัญหาขยะมากกว่า แต่จำนวนประชากรเกาะยาวน้อยน้อยกว่าเกาะยาวใหญ่ซึ่งมีสองตำบล

แต่ก็พยายามร่วมมือกับทุกภาคส่วน ตั้งแต่องค์กรส่วนท้องถิ่นที่ทำงานด้านปัญหาขยะโดยตรง ภาคีเครือข่าย เช่น กำนันผู้ใหญ่บ้าน อสม. ผู้ประกอบการ เราพยายามร่วมมือกันแก้ปัญหา ปฏิบัติตามนโยบายของจังหวัดพังงา คือ จังหวัดสะอาด ในระดับตำบลและอำเภอต้องดำเนินการอย่างเข้มข้น”

นายอำเภอเกาะยาวเปิดเผยว่าปัจจุบันรับมือกับปัญหาได้ในระดับ ‘เอาอยู่’ เพราะได้รับการสนับสนุนเตาเผาขยะที่มีประสิทธิภาพจากกระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี จึงจัดการขยะได้ทั้งเกาะ แต่ที่ต้นทางก็ยังจำเป็นต้องแยกขยะ เพราะการแก้ปัญหาในครัวเรือนค่อนข้างยากทีเดียว

“ที่ซีพีออลล์เข้ามาทำเราคาดว่าจะเกิดการเปลี่ยนแปลงในทางที่ดี เพราะการรณรงค์ลดใช้ถุงพลาสติกแล้วใช้ถุงผ้า เกิดความสะดวกสบาย เพราะเดิมทีชาวบ้านก็ใช้ถุงพลาสติก ซื้ออะไรก็ใส่ถุง เอาง่ายเข้าว่า การใช้ถุงผ้าจะแก้ปัญหาได้แน่นอน”

จำภาพสัตว์ทะเลที่กินขยะเข้าไปจนตายได้ไหม ลองเปลี่ยนสิ่งที่เห็นเป็นความตระหนัก แล้วเริ่มต้นที่ทุกครั้งเมื่อซื้อของ ปฏิเสธถุงพลาสติกแล้วใช้ถุงผ้า นั่นเท่ากับหยุดเครื่องมือสังหารสิ่งแวดล้อมและธรรมชาติได้เลยทีเดียว