รศ.ดร.สุขุม เฉลยทรัพย์
มหาวิทยาลัยสวนดุสิต

ทุกวันนี้จะทำอะไร? ให้ถูกใจใครก็ตาม...ต้องมี “ข้อมูล”

แม้จะเกิดวิกฤติหนักหนาสาหัสเพียงใดก็ตาม นักศึกษาที่ใช้ชีวิตในรั้วมหาวิทยาลัยจะขาด “กิจกรรม” คงไม่ได้

โดยเฉพาะนักเรียนที่เปลี่ยนสถานะตนเองเป็น “นักศึกษา” กิจกรรมเป็นสิ่งที่เขาเหล่านั้นวาดหวัง ไม่ว่าจาก “ค่านิยม” ที่สืบทอดมากจากการเล่าขานรุ่นสู่รุ่นหรือรูปลักษณ์ที่มีการแสดงออกจนกลายเป็นส่วนหนึ่งของวิถีชีวิตของคนที่กำลังใช้ชีวิตในมหาวิทยาลัย

วิถีการเรียนที่อิสระ ได้ทำกิจกรรมแบบเสรีที่ตนเองต้องการ มากกว่าจะทำแค่โครงงาน หรือกิจกรรมชมรมของโรงเรียนมัธยมแบบเดิมๆ...นี่คือความใฝ่ฝันของ “นักศึกษา” มาทุกยุคทุกสมัย

กิจกรรมนักศึกษา (Student Activities) ตามทฤษฎีถูกระบุไว้ว่าเป็นส่วนหนึ่งของงานกิจการนักศึกษา ที่มีความสัมพันธ์ต่อการพัฒนาและเสริมสร้างบุคลิกภาพ ให้นักศึกษามีความสมบูรณ์ทั้งร่างกาย อารมน์ สังคมและสติปัญญา เพื่อนำไปสู่การประกอบอาชีพและการเป็นสมาชิกที่ดีของสังคม

นั่นคือ ! หลักการกว้าง ๆ ของ “กิจกรรมนักศึกษา” ที่มีการกำหนดไว้

ส่วนการปฏิบัติจริง ๆ จะมีตัวแปรที่แทรกซ้อนเข้ามา โดยอาจจะเป็นบริบทของสังคมในขณะนั้น ถ้าสังคมตื่นตัวเรื่องประชาธิปไตย กิจกรรมทางการเมืองก็จะร้อนระอุ...มาจากกิจกรรมของนักศึกษาส่วนหนึ่ง

ณ วันนี้ ต้องยอมรับการเปลี่ยนแปลงที่รวดเร็ว โดยเฉพาะ “disruptive technology” หรือการเปลี่ยนแปลงด้านเทคโนโลยีที่สร้างความเปลี่ยนแปลงอย่างใหญ่หลวง แม้แต่กิจกรรมนักศึกษาก็ไม่เว้นภาวะความเสี่ยงโรคระบาดกรณีโควิด – 19 ก็ย่อมจะมีผลต่อการจัดกิจกรรมนักศึกษาอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้

เพื่อให้ “กิจกรรมนักศึกษา” สามารถดำเนินการต่อไปได้แบบไม่เสียหลักการ ลองมามองผ่านข้อมูลต่อไปนี้

“สวนดุสิตโพล” มหาวิทยาลัยสวนดุสิต สำรวจความต้องการของนักศึกษาจำนวน 1,282 คน ระหว่างวันที่ 2- 7 กรกฎาคม 2563 กิจกรรมในยุคโควิด – 19 ที่นักศึกษาเข้าใหม่และที่กำลังเรียนอยู่ต้องการ ดังนี้

นำโด่งถึง 34.93% คือกิจกรรมรับน้องอย่างสร้างสรรค์ แข่งขันกีฬากระชับมิตร ตามมาติดๆ ด้วยการแข่งขันกีฬาเชื่อมความสัมพันธ์ 21.07% “กิจกรรมเกี่ยวกับ โควิด -19” ทั้งการแนะนำการดูแลตัวเอง การประดิษฐ์หน้ากากอนามัย ทำเจลแอลกอฮอล์ ทำอาหารแจก บริจาคสิ่งของช่วยชุมชน 13.27 % กิจกรรมช่วยเหลือสังคมลักษณะจิตอาสา ปลูกป่า ออกค่าย ตู้ปันสุข Big Cleaning day บำเพ็ญประโยชน์ต่อสังคม 10.04% กิจกรรมวิชาการที่จะช่วยในเรื่องการเรียน การสอนให้สำเร็จ 7.64%

นอกจากนั้น ก็จะเป็นเรื่องกิจกรรมหารายได้ การปฏิบัติงานต่าง ๆ ที่สร้างทักษะให้กับนักศึกษา ทั้งการทำอาหาร การแสดงดนตรี ฯลฯ

แต่ที่น่าสนใจแม้ว่าจะเป็นกิจกรรมที่นักศึกษารุ่นพี่เคยทำหรือจะทำมาแล้วก็ตาม กิจกรรมที่ทะลุมาอันดับ 3 เกี่ยวกับโควิด – 19 ซึ่งไม่น่ามองข้าม รวมทั้งกระบวนการในการจัดกิจกรรมที่มีข้อเสนอแนะว่าต้อง “ออนไลน์” หรือปฏิบัติตามกฎเกณฑ์ในการป้องกันโควิด -19 ทำให้เห็นพฤติกรรมที่เปลี่ยนแปลงไปไม่ใช่มุ่งแค่ผลของกิจกรรม แต่การเฝ้าระวังตนเองและเพื่อนพ้องที่สะท้อนสอดแทรกในกิจกรรมทำให้เห็นว่านักศึกษาต้องการจะ “รู้ทัน” โควิด- 19 “เพื่อความอยู่รอด”

จะเห็นได้ว่า ไม่ว่าจะเกิดอะไรขึ้นก็ตาม นักศึกษาก็ยังมุ่งมั่นในกิจกรรมที่ทำเพื่อส่วนรวมทั้งสังคมในมหาวิทยาลัย ชุมชน และสังคมในภาพกว้าง

ว่าไปแล้ว โควิด – 19 น่าจะเป็นตัวเร่งที่ทำให้กิจกรรมนักศึกษามีรูปแบบที่แปลกหูแปลกตา ก้าวทันต่อโลกในยุคดิจิทัล ที่นำเทคโนโลยีโดยเฉพาะ “ออนไลน์” มาขับเคลื่อนกิจกรรมให้บรรลุวัตถุประสงค์ให้ได้

ผู้เขียนไม่ได้ห่วงนักศึกษา เพราะชีวิตนักเรียนผ่านมาสู่นักศึกษาเขาถูกชี้แนะให้ก้าวไปในโลกยุคดิจิทัล ทั้งกิจกรรมพื้นฐาน การอยากรู้อยากเห็น หรือแม้แต่กระแสนิยมที่ดึงไม่ให้เขาตกเทรนด์

ห่วงแต่ครูบาอาจารย์และผู้มีหน้าที่ดูแลสนับสนุนการจัดกิจกรรมเท่านั้นว่าจะมอง “กิจกรรมนักศึกษา ยุคโควิด -19” ได้ทะลุหรือไม่

แต่ถ้าย้อนกลับไปดูผลสำรวจข้างต้น แล้วมาใช้ “Design Thinking” ประกอบ ก็จะทำให้สามารถ ชี้แนะ ให้คำปรึกษา การจัดกิจกรรมนักศึกษาได้ไม่ยาก

คงต้องทำงานหนักขึ้นทั้งอาจารย์และนักศึกษา เพื่อพัฒนากิจกรรมนักศึกษาให้สมกับความคาดหวังของชีวิตในมหาวิทยาลัยที่จะสมบูรณ์แบบมากที่สุด !

กองทุนประกันวินาศภัย
Muang Thai Insurance