แม้สถานการณ์ความตึงเครียดในตะวันออกกลางจะเริ่มผ่อนคลายลงในระดับหนึ่ง หลังจากสหรัฐอเมริกาประกาศท่าทีว่าจะตอบโต้ด้วยมาตรการทางเศรษฐกิจ ต่ออิหร่านแทนการตอบโต้ด้วยมาตรการทางทหาร แต่ก็ไม่ใช่สถานการณ์ที่น่าไว้วางใจนัก

หลังจากกระทรวงการต่างประเทศอิหร่าน ระบุว่า เตหะรานจะใช้มาตรการที่สาสมกันในการป้องกันตนเองและไม่ได้แสวงหาสถานการณ์เผชิญหน้าที่ลุกลามบานปลาย

ที่ประชุมคณะกรรมการบริหารกองทุนน้ำมันเชื้อเพลิง (กบน.) เมื่อวันที่ 10 มกราคมที่ผ่านมา ได้พิจารณาสถานการณ์ราคาน้ำมันตลาดโลกที่เริ่มผ่อนคลายลงระดับหนึ่ง ทำให้ราคาน้ำมันดิบตลาดโลกลดลงรวดเร็ว จากที่ราคาน้ำมันดิบดูไบที่เป็นตลาดนำเข้าหลักของประเทศไทยได้ปรับขึ้นราคาไปที่ระดับ 70 ดอลลาร์สหรัฐฯ/บาร์เรล เมื่อต้นสัปดาห์ที่ผ่านมา ล่าสุดเมื่อ 10 ม.ค.ที่ผ่านมาก็ลดลงเหลือ 66 ดอลลาร์/บาร์เรล และทำให้ผู้ค้าน้ำมันมีค่าการตลาดกว่า 2 บาทต่อลิตร

โดยที่ประชุม กบน.ได้มีมติให้เก็บเงินเข้ากองทุนน้ำมันทุกประเภท ตั้งแต่วันที่ 11 มกราคม ในอัตรา 0.93 บาท/ลิตร เท่ากับอัตราเดิมที่ก่อนประกาศปรับลดราคาน้ำมันเพื่อเป็นของขวัญปีใหม่แก่ประชาชน 1 บาท/ลิตร เมื่อ 26 ธันวาคม-10 มกราคมที่ผ่านมา ที่ได้ปรับลดอัตราเงินกองทุนน้ำมันลง 0.93 บาท/ลิตร และจากค่าการตลาดที่อยู่ในอัตราสูง ดังนั้น เมื่อกองทุนน้ำมันเก็บเงินเพิ่มแล้ว ราคาน้ำมันขายปลีกจึงจะขยับขึ้นเพียง 0.50-0.60 บาทต่อลิตร ไม่ได้ปรับขึ้น 1 บาท/ลิตร

นายมนูญ ศิริวรรณ ผู้เชี่ยวชาญด้านพลังงาน วิเคราะห์ว่า หากมีการตอบโต้รุนแรงจนขยายเป็นวงกว้างใน หลาย ๆ ประเทศ จะทำให้ราคาน้ำมันดิบตลาดโลกทะลุถึง 80 ดอลลาร์สหรัฐต่อบาร์เรลอย่างแน่นอน จากสถาน การณ์ล่าสุดราคาน้ำมันเคลื่อนไหวประมาณ 69-70 ดอลลาร์สหรัฐต่อบาร์เรล เทียบกับก่อนหน้าการเกิดกรณีพิพาทอยู่ที่ 60-65 ดอลลาร์สหรัฐต่อบาร์เรล

หากเกิดสถานการณ์ ต้องใช้กลไกเงินกองทุนฯ ดูแลราคาน้ำมัน เข้าไปอุดหนุนราคาขายปลีกเพื่อรับภาระแทนผู้บริโภคในบางส่วน ควรเลือกเฉพาะประเภทน้ำมันที่เป็น ปัจจัยสำคัญในการขยายตัวทางเศรษฐกิจในประเทศ เช่น กลุ่มน้ำมันดีเซล เพราะเป็นเส้นเลือดสำคัญของระบบขนส่งของไทย ซึ่งมีการใช้กว่า 50 ล้านลิตรต่อวัน ส่วนกลุ่มน้ำมันเบนซิน เป็นกลุ่มน้ำมันที่มีประชาชนใช้เพียง 20 ล้านลิตรต่อวัน อาจไม่ต้องเข้าไปอุดหนุนแต่อย่างใด เพราะในยุคสมัยของการลดค่าเงินบาทหรือกรณีเกิดสงครามในตะวันออกกลาง น้ำมันเบนซินขายปลีกในไทยราคาดีดตัวไปถึง 50 บาทต่อลิตร ก็ไม่ได้ใช้กลไกกองทุนน้ำมันเข้าไปอุดหนุน

“ตอนนี้การใช้เงินกองทุนฯ จะมีกรอบการใช้ เพราะตาม พ.ร.บ.กองทุนน้ำมัน ฉบับใหม่กำหนดว่า กองทุนน้ำมันจะต้องไม่มีสถานะติดลบ 20,000 ล้านบาท ไม่ว่า กรณีใด ๆ ทั้งสิ้น จึงเป็นเหตุผลว่าในครั้งนี้ หากต้องใช้กองทุนน้ำมันเข้าไปอุดหนุนก็ ต้องอุดหนุนเพียงบางส่วนเท่านั้น ไม่ได้อุดหนุนเท่ากับราคาที่ต้องอุดหนุนจริง เช่น กลุ่มน้ำมันดีเซล บางชนิดน้ำมันราคาต้องปรับขึ้นทันที 2 บาทต่อลิตร ก็ต้องใช้เงินกองทุนน้ำมันมาอุดหนุนเพียง 1 บาทต่อลิตรเท่านั้น อีก 1 บาทให้ประชาชนเข้ามาช่วยรับภาระ”

อย่างไรก็ตาม นักวิเคราะห์ประเมินว่า สถานการณ์ระหว่าง สหรัฐฯกับอิหร่านจะยืดเยื้อไปราว 5-10 เดือน จนไปถึงการเลือกตั้งสหรัฐฯ ในช่วงเดือนพฤศจิกายน 2563 ระหว่างนี้คงจะต้องเฝ้าติดตามว่าระหว่างนี้ สถานการณ์จะปะทุขึ้นมารอบใหม่หรือไม่ และที่สุดจะลงเอยอย่างไร