คอลัมน์ “ด้วยสมองและสองมือ”

โพรโตคอลบล็อกเชน เป็นระบบเทคโนโลยีสารสนเทศสำหรับเวียนเอกสารในหน่วยงาน สามารถลดการใช้กระดาษและเพิ่มการเข้าถึงข้อมูลของบุคลากรในหน่วยงาน แต่เพื่อความน่าเชื่อถือระบบสารสนเทศจะต้องมีกระบวนการสร้างลายมือชื่ออิเล็กทรอนิกส์ที่ปลอดภัย

หนึ่งในวิธีการที่ใช้ในปัจจุบันคือการใช้ใบรับรองจากหน่วยงานกลางซึ่งมีค่าใช้จ่ายสูง ระบบโพรโตคอลบล็อกเชน จะช่วยให้กระบวนการสร้างลายมือชื่ออิเล็กทรอนิกส์ที่ปลอดภัยมีต้นทุนต่ำ

ดร.อุทาน บูรณศักดิ์ศรี สาขาวิทยาการคอมพิวเตอร์ คณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลสุวรรณภูมิ (มทร.สุวรรณภูมิ) เปิดเผยว่า ระบบลายมือชื่ออิเล็กทรอนิกส์ในกระบวนการเวียนเอกสาร โดยใช้โพรโตคอลบล็อกเชน เป็นระบบบริหารจัดการเอกสารผ่านเว็บที่เมื่อผู้ใช้ต้องการลงลายมื่อชื่ออิเล็กทรอนิกส์ ผ่านระบบ ระบบจะคำนวณลายมือชื่อดิจิทัลของเอกสารและวัตถุประสงค์ของผู้ใช้เพื่อสร้างเป็นลายมือชื่ออิเล็กทรอนิกส์ ในนามผู้ใช้และนำข้อมูลลายมือชื่ออิเล็กทรอนิกส์ไปเก็บไว้ที่บล็อกเชน

ซึ่งบล็อกเชนนั้นเปรียบเสมือนฐานข้อมูลแบบกระจายศูนย์ที่มีเครื่องคอมพิวเตอร์ทั่วโลกทำสำเนาข้อมูลไว้ให้ โดยผู้ที่ต้องการบันทึกข้อมูลเพียงจ่ายค่าธรรมเนียมสำหรับการบันทึกข้อมูลลลงไป

ทั้งนี้ ข้อมูลทุกอย่างที่เมื่อบันทึกไปแล้วจะไม่สามารถเปลี่ยนแปลงหรือแก้ไขได้อีก อีกทั้งข้อมูลที่บันทึกจะมีเวลากำกับไว้ เหตุผลหลักสำคัญที่ทำให้ข้อมูลไม่สามารถถูกลบเปลี่ยนแปลงได้ เพราะข้อมูลเหล่านั้นถูกทำสำเนาไปยังคอมพิวเตอร์ที่เชื่อมต่อกันในเครือข่ายบล็อกเชนทั่วโลก ซึ่งเรามิอาจทราบได้ว่าใครได้สำเนาไปบ้างแล้ว

ด้วยลักษณะเด่นของการคงทนต่อการเปลี่ยนแปลงและยืนยันเวลาได้ บล็อกเชนจึงถูกนำมาใช้เพื่อแสดงสิทธิ์ว่าผู้ใช้ได้ยอมรับได้ลายมือชื่ออิเล็กทรอนิกส์ดังกล่าวแล้ว เมื่อเสร็จสิ้นกระบวนการแล้วระบบจะสร้างใบรับรองงานแล้วเสร็จ

ประกอบด้วย ลายมือชื่อดิจิทัลของเอกสารกุญแจสาธารณะของบุคคลที่เกี่ยวข้อง รายการธุรกรรมหลัก และธุรกรรมยืนยันที่บ่งบอกถึงตำแหน่งอ้างอิงสำหรับตรวจสอบลายมือชื่ออิเล็กทรอนิกส์ของแต่ละบุคคลที่กระทำต่อเอกสารนั้น เพื่อให้บุคคลที่เกี่ยวข้องสามารถตรวจสอบข้อมูลได้ในภายหลัง

การพัฒนาระบบลายมือชื่ออิเล็กทรอนิกส์บนโพรโตคอลบล็อกเชน จะช่วยให้กระบวนการสร้างลายมือชื่ออิเล็กทรอนิกส์ปลอดภัยมีต้นทุนต่ำ หลังจากนำไปใช้และปรับปรุงอย่างต่อเนื่องด้วยระบบจะช่วยลดจำนวนกระดาษ ที่ต้องพิมพ์มากกว่า 750,000 หน้า หรือคาร์บอนฟุตปรินท์ 3,475 กิโลกรัมต่อปี

นอกจากนี้ ระบบลายมือชื่ออิเล็กทรอนิกส์ในกระบวนการเวียนเอกสารโดยใช้โพรโตคอลบล็อกเชนสามารถช่วยให้ธุรกรรมที่ต้องดำเนินการผ่านเอกสารสามารถดำเนินการได้อย่างสะดวกและรวดเร็วยิ่งขึ้น ทำให้ระบบสามารถรองรับการลงลายมือชื่อบนเอกสารที่สอดคล้องกับกฎหมายไทย โดยที่ไม่จำเป็นต้องเสียค่าใบรับรองให้กับหน่วยงานกลางในต่างประเทศซึ่งมีค่าใช้จ่ายสูง

บุคลากรในหน่วยงานส่วนใหญ่รู้สึกดีกับการที่มีระบบที่ช่วยให้การทำงานและการรับรู้ข่าวสารของบุคลากร ในคณะครอบคลุมและทั่วถึงในเวลาอันรวดเร็ว นอกจากนี้ ระบบยังสามารถแจ้งเตือนผ่านไลน์ ตั้งแต่การได้รับเอกสาร หรือการเกษียณหนังสือของบุคลากรที่เกี่ยวข้อง 75% ของบุคลากรในคณะยืนยันการรับรู้เอกสารภายใน 24 ชั่วโมง

เมื่อระบบได้ถูกนำไปใช้ในหน่วยงานย่อยอย่างคณะและประสบความสำเร็จแล้ว โครงการอาจต้องได้การสนับสนุนจากผู้บริหารในระดับที่สูงขึ้นเพื่อขยายผลต่อไป