งบพันล้าน! สร้าง “อ่างเก็บน้ำ โป่งสามสิบตอนบน” หวังช่วยเกษตรกร-สร้างรายได้ชุมชน-แก้ปัญหาอุทกภัย

จากการที่ลุ่มน้ำสาขาคลองบางสะพานใหญ่ ประสบปัญหาอุทกภัยอยู่เป็นประจำและเกิดความเสียหายค่อนข้างมาก ทั้งนี้ เนื่องจากสภาพภูมิประเทศมีลักษณะแคบเรียวยาวในแนวเหนือใต้ มีความลาดเอียงจากทางทิศตะวันตก สู่ทิศตะวันออก โดยทางด้านทิศตะวันตกมีลักษณะเป็นภูเขาสูง จากนั้นพื้นที่จะลาดเอียงไปสู่พื้นที่ตอนกลางซึ่งเป็นที่ราบลุ่มแอ่งกระทะและลาดเทไปสู่ที่ต่ำทางทิศตะวันออก ซึ่งเป็นพื้นที่แนวชายฝั่งทะเลอ่าวไทย มีลำน้ำสำคัญหลายสายประกอบด้วย คลองทอง คลองลอย คลองขนาน และคลองยางขวาง ไหลจากทิศตะวันตกไป ทิศตะวันออกมารวมกันเป็นคลองบางสะพาน แล้วไหลออกทะเลอ่าวไทยบริเวณอำเภอบางสะพาน สภาพปัญหา น้ำท่วมในช่วงฤดูฝนที่มีปริมาณฝนตกมาก คลองบางสะพาน และคลองสาขาต่าง ๆ รวมถึงคลองแม่รำพึง มีปัญหาการระบายน้ำ เป็นผลให้เกิดสภาพน้ำล้นตลิ่งและน้ำท่วมขัง ดังแสดงพื้นที่น้ำท่วม

โครงการบรรเทาอุทกภัยและแก้ปัญหาน้ำท่วมพื้นที่อำเภอบางสะพาน เป็นโครงการที่จะช่วยบรรเทาปัญหาอุทกภัยในลุ่มน้ำสาขาคลองบางสะพานใหญ่ ลักษณะโครงการประกอบด้วย การขุดลอกคลองบางสะพาน ความยาว 9.2 กิโลเมตร ก่อสร้างอาคารและท่อลอดถนนจำนวน 16 แห่ง และก่อสร้างอาคารป้องกันตลิ่งคลองบางสะพาน 4 แห่ง โดยได้เริ่มดำเนินการตั้งแต่ปี พ.ศ. 2550 เป็นต้นมา และมีการดำเนินงานอย่างต่อเนื่อง เพื่อให้สามารถแก้ไขปัญหาน้ำท่วมพื้นที่อำเภอบางสะพานอย่างถาวร โดยดำเนินการก่อสร้างเพิ่มเติมเป็นระยะจนถึงปัจจุบัน ได้แก่ การก่อสร้างแหล่งกักเก็บน้ำ 6 แห่ง การเพิ่มประสิทธิภาพของคลองระบายน้ำ 4 สาย ในปี 2562-2563 กรมชลประทาน ได้ดำเนินการขุดคลองลัดน้ำ ขนาดกว้าง 30 เมตร ยาว 530 เมตร ลึก 5.50 เมตร สามารถระบายน้ำได้ 520 ลูกบาศก์เมตรต่อวินาที เพื่อรับและระบายน้ำหลากออกสู่ทะเลได้เร็วขึ้น โดยไม่ผ่านตัวอำเภอบางสะพาน ผลการดำเนินงานดังกล่าวสามารถบรรเทาปัญหาอุทกภัยได้อย่างมีประสิทธิภาพ แต่ในพื้นที่บางแห่งยังคงได้รับผลกระทบจากปริมาณน้ำหลากที่มากจนล้นตลิ่งเข้าท่วมพื้นที่ทำกินและพื้นที่อยู่อาศัยของประชาชน การพัฒนาแหล่งน้ำเก็บกักน้ำในพื้นที่ตอนบนของลุ่มน้ำ จึงเป็นอีกส่วนหนึ่งที่มีความจำเป็นในการดำเนินการ เพื่อช่วยตัดยอดน้ำหลากและเพิ่มแหล่งเก็บน้ำต้นทุนเป็นประโยชน์ให้กับพื้นที่บริเวณโครงการและพื้นที่ใกล้เคียง

ทั้งนี้การพัฒนาแหล่งน้ำในพื้นที่ตอนบนของลุ่มน้ำสาขาคลองบางสะพานใหญ่ เป็นส่วนหนึ่งของโครงการบรรเทาอุทกภัยและแก้ปัญหาน้ำท่วมพื้นที่อำเภอบางสะพาน ในปัจจุบันมีโครงการที่พัฒนาแล้วเสร็จ ได้แก่ อ่างเก็บน้ำวังน้ำเขียว อ่างเก็บน้ำคลองลอย อ่างเก็บน้ำไทรทอง อ่างเก็บน้ำโป่งสามสิบ และแหล่งน้ำที่อยู่ในแผนพัฒนา ได้แก่ อ่างเก็บน้ำคลองลอยตอนล่าง และอ่างเก็บน้ำโป่งสามสิบตอนบน สมควรให้มีการศึกษา ความเหมาะสมและศึกษาผลกระทบสิ่งแวดล้อมเบื้องต้นอ่างเก็บน้ำโป่งสามสิบตอนบน เพื่อเป็นการเตรียมความพร้อมในการดำเนินการโครงการบรรเทาอุทกภัยและบริหารจัดการน้ำ ในพื้นที่ลุ่มน้ำสาขาคลองบางสะพานใหญ่ได้อย่างมีประสิทธิภาพ โดย “อ่างเก็บน้ำโป่งสามสิบตอนบน จะเป็นส่วนหนึ่งในการช่วยบรรเทาปัญหาอุทกภัย ในพื้นที่ลุ่มน้ำสาขาคลองบางสะพานใหญ่” และ “มีความสำคัญที่เป็นแหล่งน้ำต้นทุนให้กับการเกษตร และการอุปโภค บริโภคในช่วงฤดูแล้ง”

และเพื่อความชัดเจนในเรื่องนี้ “สยามรัฐสัปดาห์วิจารณ์” ได้สัมภาษณ์ “นายสุรชาติ มาลาศรี” ผู้อำนวยการสำนักบริหารโครงการ กรมชลประทาน โดยเล่าว่า จากการลงพื้นที่ตรวจสถานที่ศึกษาความเหมาะสมและผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม อ่างเก็บน้ำโป่งสามสิบตอนบน จ.ประจวบคีรีขันธ์ เพื่อบรรเทาความเสียหายจากอุทกภัยในเขตพื้นที่ลุ่มน้ำคลองบางสะพาน หวังให้เป็นแหล่งต้นทุนน้ำ เพื่อใช้อุปโภค บริโภค รองรับความต้องการของภาคเกษตรในช่วงฤดูแล้ง สำหรับพื้นที่ภาคเกษตร เป็นพืชเศรษฐกิจที่สำคัญต้องการใช้น้ำ ได้แก่ ยางพารา ปาล์มน้ำมัน มะพร้าว สับปะรด มีความต้องการใช้น้ำเฉลี่ย 12.98 ล้าน ลบ.ม.ต่อปี

เมื่อพืชเศรษฐกิจในพื้นที่ราคาสูงขึ้น รูปแบบการเพาะปลูกอาจเปลี่ยนแปลง ตามความต้องการของตลาดโลก จึงมีความต้องการใช้ปริมาณน้ำจากระบบชลประทานสูงขึ้นตามไปด้วยในอนาคต สำหรับความต้องการใช้น้ำเพื่ออุปโภค บริโภคของประชาชนในพื้นที่ปัจจุบัน 0.28 ล้าน ลบ.ม./ปี คาดการณ์ในอีก 5 เท่ากับ 0.29 ล้าน ลบ.ม./ปี ช่วง 10 ปี ประมาณ 0.30 ล้าน ลบ.ม./ปี และ ช่วง 20 ปี ประมาณ 0.33 ล้าน ลบ.ม./ปี สำหรับความต้องการใช้น้ำเพื่ออุตสาหกรรม มีโรงงานอุตสาหกรรมค่อนข้างน้อย และเป็นอุตสาหกรรมเพื่อการเกษตรแปรรูป จึงมีผลต่อแผนศึกษาดังกล่าวน้อยมาก

ที่ตั้งหัวงาน อ่างเก็บน้ำโป่งสามสิบตอนบน หมู่ 7 บ้านทรัพย์สมบูรณ์ ต.ทองมงคล อ.บางสะพาน เป็นอ่างเก็บน้ำความจุ 10 ล้าน ลูกบาศก์เมตร พื้นที่อ่างเก็บน้ำ 592 ไร่ ความยาวเขื่อนสันดิน 1,005 เมตร ความสูงเขื่อน 30 เมตร จัดส่งน้ำให้ชุมชนด้วยระบบท่อ พื้นที่รับประโยชน์ของเกษตรกร 9,000 ไร่ จัดส่งน้ำให้ชุมชนด้วยระบบท่อ เพื่อส่งน้ำไปยังชุมชนพื้นที่ต่างๆ เพื่อส่งน้ำชลประทานไปยังพื้นที่ต้องการอ่างมีประสิทธิภาพ การใช้เงินลงทุนเบื้องต้น 870 ล้านบาท

“เมื่อทำการก่อสร้าง อ่างเก็บน้ำโป่งสามสิบตอนบน ต้องจัดทำการศึกษาผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมเบื้องต้น (IEE) มีข้อเสนอ มีข้อเสนอในด้านการเตือนภัยน้ำท่วม การบริหารจัดการน้ำในช่วงฤดูน้ำหลาก การฟื้นฟู และบำรุงรักษาลำน้ำ และแผนบรรเทาอุทกภัยให้กับชุมชน อ่างเก็บน้ำโป่งสามสิบตอนบน จึงเป็นส่วนหนึ่งในการช่วยบรรเทาอุทกภัยในพื้นที่ลุ่มน้ำสาขาคลองบางสะพานใหญ่ และมีความสำคัญ เป็นแหล่งน้ำต้นทุนให้กับการเกษตร การอุปโภค-บริโภคในช่วงฤดูแล้ง”

การสร้าง “อ่างเก็บน้ำโป่งสามสิบตอนบน” หวังว่าจะแก้ไขปัญหาอุทกภัยและบริหารจัดการน้ำได้อย่างจริงจัง!!! เพราะมีหลายชีวิต หลายครอบครัว หวังพึ่งพิง อย่าทำให้ต้องผิดหวัง!!!